Danıştay 13. Daire E.2018/2210 K.2023/4567

Dava konusu istem: Davacı idare adına 2009-2013 dönemine dair telsiz ruhsatname ve yıllık kullanım ücreti tahakkuk ettirilmesine ilişkin olarak … tarih ve … sayılı Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu Spektrum Yönetimi Dairesi Başkanlığı yazısı ekinde gönderilen 13 adet tahakkuk işleminin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesi'nce verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda; davacı idarenin Samsun Büyükşehir Belediyesi'ne bağlı müstakil bütçeli ve ayrı bir kamu tüzel kişiliğine sahip olduğu, 5809 sayılı Elektronik Haberleşme Kanunu'nun 46. maddesinde belirtilen telsiz ücretinden muaf idarelerden olmadığı, her ne kadar ilgili hükümde "belediyeler" telsiz kullanım ücretinden muaf sayılmışsa da, davacı idarenin belediyeye bağlı ancak müstakil bütçeli ve ayrı bir tüzel kişiliği olduğu dikkate alındığında "belediye" idaresi olduğunun düşünülemeyeceği, bu itibarla, dava konusu işlemlerde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlemler hukuka uygun bulunarak davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: … Bölge İdare Mahkemesi ... İdarî Dava Dairesi'nce; davacı idarenin 5809 sayılı Kanun'un 46. maddesinde belirtilen telsiz ücretinden muaf idarelerden olmadığı açık ise de, davalı idarece uygulamada dava konusu işlemden önce ''ücretten muaf'' sayıldığından, davalı idare uygulaması doğrultusunda SCADA ve telsiz sistemlerini kullanan davacı kuruluşa geçmişe dönük olarak borç çıkarma işlemi, idarenin güvenilirlik ilkesi ile hukuk devleti ilkesine aykırı olduğundan, dava konusu işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, davacının istinaf başvurusunun kabulüne, İdare Mahkemesi'nce verilen kararın kaldırılmasına ve dava konusu işlemlerin iptaline karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından, ilk derece mahkemesi kararının usul ve yasaya uygun olduğundan onanması gerektiği, bir kurumun başka bir kuruma bağlı olmasının müstakil bir bütçesi var ise aynı statüte olduğunun ve aynı hukuki rejime tâbi olduğunun göstergesi olamayacağı, nitekim kendilerinin Ulaştırma Bakanlığı ile ilgili bir kurum olmalarına rağmen tamamen farklı bir yapıları ve statüleri bulunduğu, 5809 sayılı Kanun'da telsiz ruhsatname ve yıllık kullanım ücretinden muaf olan kurum ve kuruluşların teker teker sınırlı sayıda sayılmak suretiyle belirlendiği, buna göre davacı idarenin kanunda sayılan kuruluşlardan hiçbirisine karşılık gelmediği,

ayrıca atıf yapılan 5018 sayılı Kamu Mali Yönetim ve Kontrol Kanunu'na ekli cetvellerde de yer almadığı, davacının telsiz ruhsatname ve yıllık kullanım ücretlerinden muaf idarelerden olmadığı, işlemle hukuk devleti ve idarenin güvenilirliği ilkelerine riayet edildiği, kamu zararının önlenmesi amacıyla hareket edildiği, 5809 sayılı Kanun'un ilgili hükümlerinin uygulanmasını sağlamak üzere yürürlüğe konulan Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu Gelirlerinin Tarh, Tebligat, Tahakkuk, Tahsilat Usul ve Esasları Hakkında Yönetmeliğin 27. maddesinde de davacının muaf idareler arasında sayılmadığı,

Samsun Büyükşehir Belediyesi Samsun Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü Kuruluş, Görev ve Teşkilat Yönetmeliğinin “Kuruluş” başlıklı 1. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca da belediyeye bağlı olmakla birlikte özel bütçeli, kamu tüzel kişiliğine sahip bir kuruluş olduğunun teyit edildiği,

davacının özel bütçesi ve kamu tüzel kişiliği olmasaydı muafiyet kapsamında olabileceği, aynı minvaldeki bir davanın Samsun Bölge İdare Mahkemesi'nde ret yönünde kesinleştiği, kamu alacağının eksik ödendiği tespit edilir edilmez zamanaşımı süresi ihmâl edilmeksizin alacağın kaybının önüne geçilmesinin hukuki bir sorumluluğa tekabül ettiği, telsiz ücreti alacaklarının zamanaşımına uğramadığı, davacının dilekçelerinde belirttiği kuruluşların 5018 sayılı Kanun'da yer aldığı, davacı ile aynı hukuki statüde olmadıkları ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davacı tarafından, savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'UN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

ESAS YÖNÜNDEN

MADDİ OLAY

Davacı Samsun Büyükşehir Belediyesi Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü (SASKİ) adına, 17/07/2009 tarih ve 27291 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanarak yürülüğe giren Telsiz İşlemlerine İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin Geçici 1. maddesi doğrultusunda düzenlenen ve izin bitiş tarihleri … olan … ve … numaralı SCADA ve telsiz sistemlerine ait ruhsatnameler bulunmaktadır.

Davacı tarafından 2009-2013 yılları arası telsiz kullanımında bulunulmasına rağmen, davalı idarenin Samsun Bölge Müdürlüğü'nce davacı SASKİ'nin Samsun Büyükşehir Belediyesi'ne bağlı bir Genel Müdürlük olması nedeniyle ücretten muaf olarak yorumlanmış ve söz konusu ruhsat numaralarıyla KRS sistemine ücretten muaf olarak kaydedilerek ruhsatname işlemleri ücretten muaf olarak düzenlenmiştir.

SASKİ ile aynı statüdeki Ankara Büyükşehir Belediyesi'ne bağlı Ankara Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğüne (ASKİ) ait, şu anda iptal konumunda olan ruhsatnamelere ücret tahakkuk ettirildiğinin anlaşılması üzerine, davalı idarece davacı hakkında yeniden bir değerlendirme yapılarak, söz konusu dönem için davacı adına 13 adet tahakkuk işlemi gerçekleştirilmiş, bunun üzerine bakılan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

2560 sayılı İstanbul Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kanun'un "Kuruluş" başlıklı 1. maddesinin dördüncü fıkrasında, "İstanbul Su ve Kanalizasyon İdaresi, İstanbul Büyükşehir Belediyesi'ne bağlı müstakil bütçeli ve kamu tüzel kişiliğini haiz bir kuruluştur."; Ek 5. maddesinde ise, "Bu Kanun diğer büyükşehir belediyelerinde de uygulanır." kurallarına yer verilmiştir.

5809 sayılı Elektronik Haberleşme Kanunu'nun "Telsiz Ücretleri" başlıklı 46. maddesinde, "(1) Bu Kanun uyarınca telsiz cihaz ve sistemleri için alınacak telsiz ruhsatname ve yıllık kullanım ücretleri, teknik muayene ve benzeri hizmetler karşılığında alınacak ücretler bu Kanuna ekli ücret tarifesinde gösterilmiş olup, söz konusu ücretler Kuruma gelir kaydedilir. ...

(2) Ancak, 10/12/2003 tarihli ve 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununa ekli (I), (II) ve (III) sayılı cetvelde yer alan genel bütçe kapsamındaki kamu idareleri ve özel bütçeli idareler ile düzenleyici ve denetleyici kurumlar, köy tüzel kişilikleri, Kıyı Emniyeti Genel Müdürlüğü, Kızılay, belediyeler ve Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından kullanılan ve Dışişleri Bakanlığınca belirlenen yabancı devletlerin temsilciliklerine ait yetkilendirme kapsamı dışında olan her türlü telsiz cihaz ve sistemleri telsiz ruhsatnamesi ve yıllık kullanım ücretinden muaftır. ...

(4) ... Bu alacaklar için zamanaşımı süresi on yıldır." kuralları bulunmaktadır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Aktarılan kurallardan, davacı idarenin Samsun Büyükşehir Belediyesi'ne bağlı, müstakil bütçeli ve kamu tüzel kişiliğini haiz bir kuruluş olduğu, telsiz cihaz ve sistemleri için alınacak telsiz ruhsatname ve yıllık kullanım ücretlerinin 5809 sayılı Kanun uyarınca alındığı, belediyeler de dahil olmak üzere belirli birtakım kamu kurum ve kuruluşlarının her türlü telsiz cihaz ve sistemleri için alınmakta olan telsiz ruhsatnamesi ve yıllık kullanım ücretinden muaf tutulduğu, mezkûr ücretler için zamanaşımı süresinin 10 yıl olduğu anlaşılmaktadır.

Davacı idare Samsun Büyükşehir Belediyesi'ne bağlı olmakla birlikte, müstakil bütçeli ve ayrı bir kamu tüzel kişiliğine sahip olduğu dikkate alındığında, 5809 sayılı Kanun'un 46. maddesinde belirtilen telsiz ücretinden muaf idarelerden değildir. Her ne kadar belirtilen kuralda "belediyeler" mezkûr ücretlerden muaf tutulmuş ve davacı idare de belediyeye bağlı kılınmış ise de, davacı idarenin müstakil bütçeli ve ayrı bir tüzel kişiliğe sahip bir kuruluş olduğu, idari ve mali yönetiminin belediyeden ayrı olarak kendi içinde gerçekleştirildiği dikkate alındığında, davacı idarenin bu kapsamda değerlendirilemeyeceği açıktır.

Bu itibarla, 5809 sayılı Kanun'da telsiz ruhsatname ve kullanım ücretlerinden muaf olan idarelerin kanunda sınırlı olarak sayıldığı, davacı idarenin bu idarelerden olmadığı, ayrıca müstakil bütçeli ve ayrı bir tüzel kişiliğe sahip olduğundan bağlı olduğu belediyenin muafiyetinden yararlanamayacağı, mezkûr ücretlerin davacı ile aynı statüdeki diğer idarelerden alınırken belirli bir dönem için davacı idareden alınmadığı anlaşıldığından,

davalı idarece zamanaşımı süresi içerisinde ilgili dönemler için mezkûr ücretlere dair tesis edilen tahakkuk işlemlerinde hukuka aykırılık, davanın reddi yönündeki İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf isteminin kabulü ile Mahkeme kararının kaldırılması ve dava konusu işlemlerin iptaline ilişkin temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında ise hukuki isabet bulunmamaktadır.