Danıştay 13. Daire E.2018/607 K.2023/4297

Dava konusu istem: LPG dağıtıcı lisansı sahibi davacı şirketin LPG tüp bayisi ...'ye ait perakende satış yerinde 19/07/2013 tarihinde gerçekleştirilen denetimde, periyodik kontrol süresi geçirilmiş LPG tüplerinin piyasa faaliyetine konu edildiği tespit edildiğinden bahisle, 5307 sayılı Sıvılaştırılmış Petrol Gazları (LPG) Kanunu ve Elektrik Piyasası Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun'un 16. maddesinin 2. fıkrasının (b) bendi uyarınca 366.319,00-TL idari para cezası verilmesine ilişkin … tarih ve … sayılı Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu (Kurul) kararının iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … İdare Mahkemesi'nce verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda; dağıtım lisansı kapsamında faaliyet gösteren davacı şirketin bayiisinde yapılan denetimde periyodik muayene tarihi geçmiş LPG tüplerinin tespit edilmiş olması nedeniyle denetimin dağıtıcı faaliyeti kapsamında değerlendirilemeyeceği ileri sürülmekte ise de, dağıtıcı şirketin periyodik muayenesi yapılmamış LPG tüplerini piyasaya arz etmemek yükümlülüğü altında olduğu açık olup, bu yükümlülüğe aykırı davrandığı yapılan denetim sonucu tespit edildiği anlaşıldığından, bu denetimin bayiye ait işyerinde yapılmış olmasının davacı şirketin dağıtıcı lisansı kapsamındaki sorumluluğunu ortadan kaldırmayacağı,

Öte yandan, dolum işlemlerinden sonra yapılan boyama neticesi seri numaralarının üzeri kapanmış olabileceği için okunması ve tespit edilmesinin üzerindeki boyanın temizlenmesi hâlinde mümkün olabileceği, aynı şeyin test damgaları için de geçerli olduğu, denetimde tüpler üzerinde yeterli inceleme ve kontrol yapılmadığından bahisle tesis edilen işlemin hukuka aykırı olduğu ileri sürülmüş ise de, LPG tüplerinin dolum öncesi, dolum sırası ve dolum sonrası kontrol işlemlerini yapmak;

teknik düzenlemelere uygun olmayan, periyodik muayenesi yapılmayan, paslı, şişkin, ezik, kesik, boyasız, çatlak, yangın hasarlı ve benzeri tüplere dolum yapmamak, dolum için getirilen tüpleri dolum yapmadan önce teknik düzenlemelere göre kontrolden geçirmek, tamir ve bakım işlemlerini yapmak veya yaptırmak mümkün değilse imha etmek dağıtıcı şirketin yükümlülüğünde bulunduğu,

bu yükümlülüklere aykırı hareket ettiğini zımnen kabul ve ikrar eden davacı şirketin, LPG tüplerindeki bakım eksikliğinden ötürü denetimin usulüne uygun yapılmadığı ve bu nedenle eksik incelemeye dayalı olarak idari para cezası uygulandığı yolundaki iddiasına da itibar edilemeyeceği, davacı şirketin dağıtıcı lisansı faaliyeti kapsamındaki yükümlülüklerine aykırı hareket ettiği sabit olduğundan, dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlem hukuka uygun bulunarak davanın reddine karar verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesi'nce; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından, denetimin dağıtım faaliyetine ilişkin olmadığı, LPG tüp bayiliğine yönelik olduğu, dolum tesisinde yapılan dolum faaliyetinin teknik düzenlemelere uygun olduğu, her dolum sırasında boyanan tüplerin periyodik bakım sonrası vurulan test damgasının üzerini kapattığı, tespite konu bayilik faaliyeti yapılan yerdeki tüplerin yeterli inceleme yapılmadan muayene tarihlerinin geçmiş olduğu değerlendirmesinin yapıldığı, Mahkeme kararının hukuka aykırı olduğu ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davalı idare tarafından savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

ESAS YÖNÜNDEN

MADDİ OLAY

… tarih ve … sayılı dağıtıcı lisansı sahibi davacı şirketin LPG tüp bayisi olan ...'ye ait perakende satış yerinde 19/07/2013 tarihinde gerçekleştirilen denetimde, periyodik süresi geçirilmiş tüplerin piyasa faaliyetine konu edildiği tespit edilerek tutanağa bağlanmıştır.

Bu tespitler neticesinde davalı idarece … tarih ve … sayılı Kurul kararıyla davacının yazılı savunmasının alınmasına karar verilmiş, anılan Kurul kararı … tarih ve … sayılı yazılı savunma istem yazısı ile davacıya gönderilmiş ve davacıdan savunma yapılması istenmiştir.

Davacı tarafından yapılan 13/10/2014 tarihli yazılı savunmada ileri sürülen hususlar geçerli görülmeyerek … tarih ve … sayılı Kurul kararıyla idari para cezası verilmiştir.

Bunun üzerine anılan Kurul kararının iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

5307 sayılı Sıvılaştırılmış Petrol Gazları (LPG) Piyasası Kanunu ve Elektrik Piyasası Kanunu'nda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun'un 5. maddesinin 9. fıkrasının (c) bendinin 4, 5 ve 6 numaralı alt bentlerinde, "4) Tescilli markası ve amblemini taşıyan LPG tüplerinin teknik düzenlemelerde belirtilen periyodik muayenelerini yapabilecek üniteleri kurmak, periyodik muayeneler dışında kalan tamir, ısıl işlem, kumlama, temizleme ve metal kaplama gibi diğer ana işlemleri yapabilecek üniteleri kurmak ya da bu işlemleri yapabilecek yeterlilikteki yerlerle sözleşme yapmak,

5) LPG tüplerinin dolum öncesi, dolum sırası ve dolum sonrası kontrol işlemlerini yapmak,

6) Teknik düzenlemelere uygun olmayan, periyodik muayenesi yapılmayan, paslı, şişkin, ezik, kesik, boyasız, çatlak, yangın hasarlı ve benzeri tüplere dolum yapmamak, dolum için getirilen tüpleri dolum yapmadan önce teknik düzenlemelere göre kontrolden geçirmek, tamir ve bakım işlemlerini yapmak veya yaptırmak mümkün değilse imha etmek,"; fiil tarihi itibarıyla yürürlükte bulunan hâliyle 16. maddesinin 2. fıkrasının (b) bendinde, " Aşağıdaki hâllerde sorumlulara ikiyüzellibin Türk Lirası idarî para cezası verilir: 1) 5, 6 ve 7'nci madde hükümlerinin ihlâli.(...)" kurallarına yer verilmiştir.

28/02/2019 tarih ve 30700 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 7164 sayılı Maden Kanunu ile Bazı Kanunlarda ve Kanun Hükmünde Kararnamede Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun'un 35. maddesi ile eklenen 5307 sayılı Kanun'un 16. maddesinin 3. fıkrasında, "Ancak, 5'inci maddenin dokuzuncu fıkrasının (c) bendinin (4), (5) ve (6) numaralı alt bentlerinin ihlali veya LPG tesislerinin ve tüplerinin teknik düzenlemelere aykırılığının tespiti hâlinde bu Kanun hükümleri uygulanmaz. 5'inci maddenin dokuzuncu fıkrasının (c) bendinin (4), (5) ve (6) numaralı alt bentlerinin ihlali veya LPG tesislerinin ve tüplerinin teknik düzenlemelere aykırılığının tespiti hâlinde konu ile ilgili diğer kanun hükümleri yetkili idareler tarafından uygulanır." kuralı getirilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

5307 sayılı Kanun'un fiil tarihi itibarıyla yürürlükte olan hâlinde dava konusu işleme dayanak fiil için idari para cezası öngörülmüşken, 7164 sayılı Kanunla getirilen düzenleme ile anılan aykırılığın tespiti hâlinde bu Kanun hükümlerinin uygulanmayacağı, konu ile ilgili diğer Kanun hükümlerinin yetkili idareler tarafından uygulanacağının kurala bağlandığı anlaşılmaktadır. İdarî yaptırımlar bakımından ceza verilmesinin dayanağı kuralın yürürlükten kaldırılması veya lehe düzenleme yapılması yoluyla ortaya çıkan yeni hukukî durumun dikkate alınması gerekmektedir.

Bu itibarla, davacı şirkete 5307 sayılı Kanun'un "5. maddenin 9. fıkrasının 4. 5. ve 6. bentleri"nin ihlâli nedeniyle aynı Kanun'un 16. maddesinin 2. fıkrasının (b) bendi uyarınca 366.319,00-TL idarî para cezası verilmesinden sonra,

28/02/2019 tarih ve 30700 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 7164 sayılı Maden Kanunu ile Bazı Kanunlarda ve Kanun Hükmünde Kararnamede Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun'un 35. maddesi ile yeniden düzenlenen 5307 sayılı Kanun'un 16. maddesinde, "5. maddenin 9. fıkrasının 4. 5. ve 6. bentleri"nin ihlâli hâlinde 5307 sayılı Kanun hükümlerinin uygulanmayacağı, bahse konu fiiller nedeniyle ilgili Kanun hükümlerinin yetkili idarelerce uygulanacağı şeklindeki düzenleme dikkate alındığında,

anılan fiiller nedeniyle ilgili Kanunlar uyarınca herhangi bir yaptırım öngörülüp öngörülmediği araştırılarak bir karar verilmesi gerektiğinden, davanın reddine ilişkin İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.