Danıştay 13. Daire E.2018/796 K.2018/1428

Danıştay Tetkik Hâkimi ...'nın Düşüncesi: Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 17. maddesinin 2. fıkrası uyarınca davacının duruşma istemi yerinde görülmeyerek ve dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin işin gereği görüşüldü:

Dava, ... ili, ... ilçesi, ... Mahallesi, ... sahil şeridi mevkii, ... ada, ... parsel sayılı ... Blokta bulunan bir kısım taşınmazların ihaleye çıkarılıp satılmasına ilişkin işlemin iptali istemiyle açılmış, İdare Mahkemesi'nce; iptal davalarında güdülen amaç, idari işlemlerin hukuka uygunluğunun yargı yoluyla denetlenmesi olduğundan idare tarafından tesis edilmeyen işlemlerin idari davaya konu edilemeyeceği, bu durumda,

... blokta yer alan 61 adet iş yerinin 9 Aralık 2017 Cumartesi tarihinde saat 13:00'te açık artırma ile satışına ilişkin ilanın ilgili mevzuat hükümleri kapsamında idari davaya konu olacak bir işlem olarak değerlendirilmesi mümkün olmadığından davanın esasını inceleme olanağı bulunmadığı gerekçesiyle davanın 2577 sayılı Kanun'un 15/1-b maddesi uyarınca incelenmeksizin reddine karar verilmiş, bu karar davacı tarafından temyiz edilmiştir.

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 2. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinde, idarî işlemler hakkında yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönlerinden biri ile hukuka aykırı olduklarından dolayı iptalleri için menfaatleri ihlâl edilenler tarafından açılan iptal davaları idarî dava türleri arasında sayıldığından, idare tarafından, bir kamu hizmetinin yürütülmesi dolayısıyla kamu gücü kullanılarak tek taraflı iradeyle tesis edilen idari işlemlere karşı açılacak davalarda idari yargı yerleri görevli bulunmaktadır.

İdarenin kamu gücü yetkisine dayanarak, icrai nitelikteki tek yanlı irade açıklaması ile hukuk aleminde meydana getirdiği yenilik veya değişiklik idarî işlem olarak tanımlanmaktadır. Bu bağlamda, bir işlemin idarî işlem olarak nitelendirilebilmesi, işlemin, idarenin kamu gücüne dayanarak tek yanlı iradesi ile uygulanabilir bir işlem niteliğini haiz olmasını gerektirmektedir.

Dosyanın incelenmesinden, ... ili, ... ilçesi, ... Mahallesi, ... ada, ... nolu parsele konu "Toplu Konut Alanı Arsa Satışı Karşılığı Gelir Paylaşımı İşi"ne ilişkin olarak 12.07.2010 tarihinde gerçekleştirilen ihale sonucunda davalı idare ile ... İnş. Elekt. Mah. Müş. ve Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti. - ... San. ve Dış Tic. A.Ş. İş Ortaklığı arasında sözleşme imzalandığı, davalı idarenin satışa onay işlemi neticesinde ...

Blokta bulunan bir kısım taşınmazların açık artırma ile satışa çıkarılmasını teminen gerçekleştirilecek ihaleye yönelik olarak ihale ilanının yayımlandığı, ihale ilanında, tekliflerin açık artırma şartnamesinin ilgili madde esaslarına göre değerlendirileceği, satış bedellerinin ...

İdaresi'nin teminat hesaplarına yatırılacağı bilgisine yer verildiği, 09.12.2017 tarihinde gerçekleştirilecek açık artırma satışına ilişkin İdari Şartname'nin "Tanımlar ve Kısaltmalar" başlıklı bölümünde "İdare" olarak Başbakanlık 'nın gösterildiği, "Açık Artırma Usulü ve Teklif Alma Şekli" başlıklı 2. maddesinde, iş ortaklığı tarafından alınacak tekliflerin "İdare" tarafından değerlendirilmesi yöntemi ile satışa sunulacağı.

"Açık Artırmanın Değerlendirilmesi, Sonuçlandırılması ve Sözleşmeye Davet" başlıklı 8. maddesinin 8.3. nolu alt maddesinde, satıcının, 2. ve 3. en yüksek teklif veren katılımcıyı bağımsız bölümün satışının onayı için "İdare"ye sunacağı, 8.4. nolu alt maddesinde, "İdare" tarafından onaylanan açık artırma kararlarının, onaylandığı tarihi izleyen beş iş günü içinde açık artırma üzerinde kalan istekliye tebliğ edileceği.

8.5. nolu alt maddesinde, açık artırma kararlarının "İdare" tarafından onaylanacağı. 8.8. nolu alt maddesinde, teklif edilen bedelin alıcı tarafından "İdare"nin ... teminat hesabına ödeneceği, satış bedelinin idareye bildirilmesini müteakip doksan gün içinde tapu devrinin yapılacağı. "Banka Geçici Teminat Mektubu" başlıklı 9. maddesinin 9.2. nolu alt maddesinde, verilen tekliflerin uygun bulunması hâlinde açık artırmanın "İdare"nin onayı ile kesinleşeceği.

9.3. nolu alt bendinde, "İdare"nin tekliflerin toplanmasının ardından satıştan vazgeçmesi hâlinde, teklif verenler tarafından verilen teminat mektuplarının kendilerine iade edileceği.

"İdarenin Açık Artırmayı Yapıp Yapmamakta Serbest Olması" başlıklı 11. maddesinde, "İdare"nin açık artırmayı yapıp yapmamakta serbest olduğu, "İdare"nin açık artırma gününden önce açık artırmayı iptal etmesi sebebiyle herhangi bir yükümlülük altına girmeyeceği düzenlemelerine, 11.12.2017 tarih ve ... yevmiye nolu "Düzenleme Şeklinde Açık Artırma Tespit Tutanak" başlıklı belgede, C Blok'ta bulunan 61 adet bağımsız bölümden 37 adedinin "İdare" (...) tarafından satıştan çekildiği bilgisine yer verildiği görülmektedir.

Dosyada bulunan bilgi ve belgelerin birlikte değerlendirilmesinden, davalı idarece ihaleye konu taşınmazların satışını teminen satışa onay verilerek taşınmazların ihaleye çıkarıldığı, İdari Şartnamede yer alan düzenlemeler uyarınca, ihalenin başından sonuna kadar idarenin birçok konuda yetkili kılındığı, idarenin onayıyla ihalenin kesinleştiği, idarenin ihaleyi yapıp yapmama konusunda takdir yetkisi olduğu anlaşıldığından, dava konusu işlemin idarece tesis edilen kesin bir işlem olduğu açıktır.

Bu itibarla, dava konusu taşınmazların ihaleye çıkarılıp satılmasına ilişkin işlem, kamu gücüne dayalı olarak idarenin tek yanlı irade açıklaması ile tesis edilen ve yürütülmesi zorunlu (icraî) bir idarî işlem niteliğini haiz olduğundan, davanın incelenmeksizin reddi yolundaki Mahkeme kararında usul kurallarına uygunluk bulunmamaktadır.