Danıştay 13. Daire E.2018/804 K.2023/2866

... VEKİLİ : Av. ...

KARŞI TARAF (DAVACI) : ... Petrol İnşaat Tekstil Temizlik Hizmetleri Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. VEKİLİ : Av. ...

İSTEMİN KONUSU

... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi'nin ... tarih ve E:... , K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ

Dava konusu istem: Bayilik lisansı kapsamında faaliyet gösteren davacı şirkete ait akaryakıt istasyonunda 20/06/2016 tarihinde yapılan denetimde, ilan panosunda belirtilenin üstünde bir fiyattan akaryakıt satıldığının tespit edildiğinden bahisle 5015 sayılı Petrol Piyasası Kanunu'nun 19. maddesinin yedinci fıkrası uyarınca 84.575,00-TL idari para cezası verilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu (Kurul) kararının iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesi'nce verilen ... tarih ve E:... , K:... sayılı kararda; davacı şirkete ait akaryakıt istasyonunda 20/06/2016 tarihinde yapılan denetimde ilan panosunda belirtilenin üstünde bir fiyattan akaryakıt satışı yapıldığının tespit edildiği, davacı şirket hakkında idari para cezası uygulanmasına ilişkin Kurul kararında hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlem hukuka uygun bulunarak davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi'nce; davacı şirkete ait akaryakıt istasyonunda ilan panosunda gösterilen fiyatın üzerinde bir fiyattan akaryakıt satışı yapıldığı açık ise de, davalı idare tarafından idari para cezasının hangi nedenle üst sınırdan verildiğinin somut bilgi ve belgelerle ortaya konulmadığı, ayrıca bu konuda herhangi bir açıklamada getirilmediği görüldüğünden, herhangi bir kriter gözetmeksizin salt takdir yetkisinden hareketle kanunda öngörülen üst sınırdan idari para cezası verilmesine ilişkin dava konusu kararda hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, istinaf başvurusunun kabulü ile ... İdare Mahkemesi'nce verilen ... tarih ve E:... , K:... sayılı kararın kaldırılmasına; 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun değişik 45. maddesinin 4. fıkrası uyarınca esastan incelenen davada, dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından, Kurum'un harçtan muaf olduğu, bu nedenle Kurum aleyhine harca hükmedilemeyeceği, cezanın kamu düzenini korumayı ve caydırıcılığı amaçladığı, ceza miktarı öngörülebilir olduğu için belirsizlik bulunmadığı, cezanın piyasadaki haksız rekabetin ortadan kaldırılmasına yönelik olduğu, takdir yetkisi kapsamında üst sınırdan ceza verilmesinde hukuka aykırılık bulunmadığı, alt sınırdan ceza verilmesi durumunda söz konusu fiili işleyenlerin haksız rekabet nedeniyle elde edeceği kazanç karşısında cezanın caydırıcılık fonksiyonunun olmayacağı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davacı tarafından, kanunda düzenlenmeyen bir husus nedeniyle idari para cezası uygulandığı, hangi nedenle üst sınırdan para cezası uygulandığının ortaya konulamadığı, 5015 sayılı Kanunun 19 maddesinin yedinci fıkrasının Anayasaya aykırı olduğu belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ... 'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

ESAS YÖNÜNDEN

MADDİ OLAY

Bayilik lisansı kapsamında faaliyet gösteren davacı şirkete ait akaryakıt istasyonunda 20/06/2016 tarihinde yapılan denetimde, ilan panosunda belirtilenin üstünde bir fiyattan akaryakıt satıldığı tespit edildiğinden ... tarih ve ... sayılı Kurul kararıyla davacı şirkete 5015 sayılı Kanun'un 19. maddesinin yedinci fıkrası uyarınca 84.575,00-TL idari para cezası verilmiş, anılan Kurul kararının iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

5015 sayılı Petrol Piyasası Kanunu'nun 4. maddesinin birinci fıkrasında, "Lisans, sahibine lisansta yer alan faaliyetin yapılması ile bu konularda taahhütlere girişilmesi haklarını verir."; ikinci fıkrasında, "Lisans ile tanınan haklar; bu Kanunun, ilgili diğer mevzuatın ve lisansta yer alan kayıtlı hususların yerine getirilmesi koşuluyla kullanılır."; 19. maddesinin 7. fıkrasında, "Yukarıda belirtilenlerin dışında kalan ancak Kanunun getirdiği yükümlülüklere uymayanlara Kurumca binbeş yüz Türk Lirasından yetmişbin Türk Lirasına kadar idarî para cezası verilir." kuralına yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Davacının Anayasaya aykırılık iddiası ciddi görülmemiştir. Bayilik lisansı kapsamında faaliyette bulunan davacı şirkete ait akaryakıt istasyonunda 20/06/2016 tarihinde yapılan denetimde düzenlenen tutanakta, ilan panosunda belirtilenin üstünde bir fiyattan akaryakıt satıldığının tespit edildiği görüldüğünden, dava konusu idari para cezası tesisine dayanak olan fiilin sabit olduğu kuşkusuzdur.

Her ne kadar temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında, eylem nedeniyle verilecek idarî para cezasına ilişkin düzenlemenin yer aldığı kanun maddesinde idarî para cezası için alt ve üst sınır belirlenmiş olması ve idarenin takdir yetkisini üst sınırdan kullanarak idarî para cezası verilmesi gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiş ise de, petrol piyasasına ilişkin düzenlemeler yapmak Kurul'un görevleri arasındadır.

Kurul görevini yerine getirirken, tüketicileri ve diğer piyasa aktörlerinin korunması ve piyasa faaliyetlerinin yapılan düzenlemelere uygun bir şekilde devamının sağlanması için gerektiğinde yaptırım uygulayabilmektedir. Olayda da, bayilik lisansı sahibi davacı şirketin, lisansın kendisine tanıdığı haklar dışında faaliyette bulunduğu açıktır.

Bu nedenle sabit olduğu anlaşılan eylemin ağırlığı ve yürütülen faaliyetin niteliği göz önüne alınarak kanunda öngörülen üst sınırdan idarî para cezası uygulanması yönünde idarece takdir yetkisinin kullanılmış olmasında ölçülülük ilkesine aykırılık görülmemiştir.

Davacı şirkete ait akaryakıt istasyonunda 20/06/2016 tarihinde yapılan denetimde, satışa sunulan motorinin litre fiyatının fiyat ilan panosunda 3,82-TL, pompada yapılan kontrolde ise 3,96-TL olduğu tespit edilmiş, Dairemizin 02/05/2023 tarihli ara kararı ile davalı idareden, "denetim tarihi olan 20/06/2016 tarihinde davacı şirketin bağlı olduğu dağıtım şirketince, davacı şirketin faaliyette bulunduğu bölgede belirlenen akaryakıt tavsiye fiyatları" istenilmiş, davalı idare tarafından verilen ve 26/05/2023 tarihinde kayda giren cevapta, davacı şirketin denetim tarihi itibarıyla ...

Petrolcülük Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi'nin bayisi olarak faaliyette bulunduğu, bahse konu akaryakıt istasyonunun dağıtıcısı ... Petrolcülük Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi tarafından Aksaray ili özelinde Kurum'a bildirilen ve 20/06/2016 tarihinde geçerli olan bayiler için tavsiye edilen akaryakıt satış fiyatının motorin için litre başına 3,91-TL olduğu bildirilmiştir.

Bu durumda, davacı şirketin fiyat ilan panosunda yer alan fiyatın ve bağlı dağıtım şirketince fiil tarihi itibarıyla belirlenen tavsiye fiyatının üzerinde fiyatla akaryakıt satışı yaptığı, dolayısıyla davacı şirketin fiilinin ... tarih ve ... sayılı Kurul kararı ile niteliği itibarıyla düzeltme imkânı bulunan fiiller arasında sayılan "Fiyat ilan panosunda ilan edilen fiyatın üzerinde ancak bağlı dağıtım şirketince fiil tarihi itibarıyla belirlenen tavsiye fiyatının altında fiyatla akaryakıt satışı yapılması" kapsamında olmadığı,

bu sebeple 7164 sayılı Kanun'un 33. maddesi ile değiştirilen 5015 sayılı Kanun'un 20. maddesinde yer alan ihtar müessesesinin somut uyuşmazlıkta uygulanamayacağı anlaşıldığından, bayilik lisansı sahibi davacı şirkete ilan panosunda belirtilenin üstünde bir fiyattan akaryakıt sattığından bahisle idarî para cezası verilmesine ilişkin işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Bu itibarla, davanın reddi yolundaki İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf başvurusunun kabulü ile anılan kararın kaldırılması ve dava konusu işlemin iptaline ilişkin temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukukî isabet bulunmamaktadır.