Danıştay 13. Daire E.2019/137 K.2023/6215

Dava konusu istem: Elektronik Haberleşme Sektöründe Tüketici Hakları Yönetmeliği'nin 15. maddesinin altıncı fıkrasına aykırı şekilde 23/03/2012- 27/07/2014 tarihleri arasında açılan 169 adet hat için T.C. kimlik numarası bilgisini doğru olarak kayıt altına almadığından bahisle 38.081,81-TL idari para cezası uygulanmasına ilişkin Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurulu'nun ... tarih ve ... sayılı kararının 13. bendinin, bu kararın tebliğine ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlemin ve ... tarih ve ... sayılı idari para cezası karar tutanağının iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesi'nce verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; davacı şirketin 23/03/2012 ile 27/07/2014 tarihleri arasında gerçekleştirilen aboneliklerden 169 adet hat için abonelik işlemlerinde T.C. kimlik numarası bilgilerinin bazılarını kayıt altına almadığı, bazılarını ise eksik veya hatalı şekilde kayıt altına aldığının sabit olduğu, yaptırıma konu eylemin mevzuat uyarınca yasaklandığı ve Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu İdari Yaptırımlar Yönetmeliği'nin 12. maddesinde de yükümlülüklerin yerine getirilmemesi eyleminin tüketici haklarına ilişkin ihlâller olarak düzenlendiği anlaşıldığından, davacı şirketin sübuta eren fiili sebebiyle tesis edilen dava konusu işlemlerde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Öte yandan, davacı tarafından, verilen cezanın ölçülülük ilkesine aykırı olduğu ileri sürülmüş ise de, uyuşmazlık konusu ihlâl nedeniyle tekerrür hükümleri dikkate alınarak uygulanacak idari para cezasının işletmecinin bir önceki takvim yılındaki net satışlarının yüzde üçüne (%3) kadar arttırılabilmesinin mümkün olması karşısında, davacı şirkete 2013 yılı net satışlarının onbinde 2'si oranında idari para cezası verildiği dikkate alındığında, davacının bu iddiası yerinde görülmemiştir.

Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlem hukuka uygun bulunarak davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Ankara Bölge İdare Mahkemesi 8. İdari Dava Dairesi'nce; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından, dava konusu işleme dayanak tutulan sorunların denetim öncesinde giderildiği, incelemeye konu 2 yıl 4 aylık dönem aralığında toplam 17 milyon aktivasyon içerisinde sadece 169 adet sorun tespit edildiği, Mahkemece yanlış bir şekilde “tekerrür” değerlendirmesi yapılarak “uyarı” mekanizmasının uygulanmadığı, davalı idarenin “kanunsuz suç ve ceza olmaz” ilkesine aykırı hareket ettiği, tespit edilen işlem sayısı ile ceza oranının ölçülü olmadığı, davalı idarenin takdir yetkisini hukuka uygun şekilde kullanıp kullanmadığının denetlenmediği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davalı idare tarafından, temyize konu kararın hukuka uygun olduğu, kanunda açıkça hüküm bulunmayan hâllerde kabahatin icrai mi yoksa ihmali davranışla mı işlendiğinin bir önemi bulunmadığı, idari para cezası verilebilmesi için uyarı mekanizmasının tüketilmesi gereken bir yol olmadığı, zaman bakımından uygulama kurallarına riayet edildiği belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'İN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Bölge idare mahkemesi kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

(X) KARŞI OY

15/02/2014 tarih ve 28914 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu İdari Yaptırımlar Yönetmeliği'nin ''Uyarı'' başlıklı 46. maddesinde, ''(1) Bu Yönetmelik kapsamında meydana gelen ihlaller için, bu Yönetmeliğin 44'üncü maddesinde yer alan hususlar dikkate alınmak ve 23'üncü, 24'üncü, 25'inci, 31'inci ve 33'üncü maddeler saklı kalmak kaydıyla idari yaptırım uygulanmadan önce, bu Yönetmeliğin aynı maddesi kapsamında olmak üzere işletmeci Kurul tarafından bir defaya mahsus uyarılabilir. (2) Uyarı yapılırken tekerrür süresi dikkate alınır. Tekerrüre esas sürenin dolması hâlinde aynı madde kapsamında tekrar uyarıda bulunulabilir.'' kuralı yer almaktadır.

Hukuk Devleti, "İnsan haklarına saygılı ve bu hakları koruyan, adaletli bir hukuk düzeni kuran ve bunu sürdürmekle kendini yükümlü sayan, bütün işlem ve eylemleri yargı denetimine bağlı olan Devlettir." şeklinde tanımlanmakta olup, bu ilkenin gereği olarak yürütme organı hukuka bağlı olmalıdır. Bu bağlılık, yapılan idarî işlemlerin, Anayasa, kanun ve bunlara aykırı olmayacak şekilde çıkarılmış tüzük, yönetmelik ve diğer düzenlemelere uygun olarak tesis edilmesini zorunlu kılar.

Davalı idarenin de, dava konusu işlemi tesis ederken yürürlükte bulunan yönetmelik hükmünü uygulaması gerekmektedir. Yukarıda yer verilen yönetmelik hükmü uyarınca da, idari yaptırım uygulanmadan önce ya "uyarı" yapmalı ya da "uyarı" yapılmamasının takdiri hâlinde ise, uyarı yapılmama gerekçesinin Kurul kararında açıklanması gerekmektedir.

Dava konusu Kurul kararının tesisinden önce "uyarı" yapılmadığı gibi, neden "uyarı" yapılmadığının da açıklanmadığı anlaşıldığından, dava konusu işlemde hukuka uygunluk bulunmamaktadır.

Bu nedenlerle, dava konusu işlemin iptaline ve ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdarî Dava Dairesi kararının yukarıda belirtilen gerekçeyle bozulmasına karar verilmesi gerektiği oyu ile karara katılmıyorum