Danıştay 13. Daire E.2019/1661 K.2021/4178

Davanın konusu

Dağıtıcı lisansı sahibi olan davacı şirkete ait akaryakıt depolama tesisinde yapılan denetimde, ... , .., ..., ..., ... ve ... numaralı tanklarda dağıtıcı lisansında yer alan ürün haricinde farklı ürün bulundurulduğunun tespit edildiğinden bahisle 5015 sayılı Petrol Piyasası Kanunu'nun 19. maddesinin ikinci fıkrasının (b) bendinin (2) numaralı alt bendi uyarınca 250.000,00-TL idarî para cezası verilmesine ilişkin Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu'nun (Kurul) ... tarih ve ... sayılı kararının iptali istemiyle açılan davada, "davanın reddi" yolundaki Dairemizin 17/12/2012 tarih ve E:2009/6644, K:2012/3839 sayılı kesinleşmiş kararının,

2577 sayılı Kanun'un 53. maddesinin 1/a bendi uyarınca yargılamanın yenilenmesi yolu ile kaldırılarak yeniden inceleme yapılmak suretiyle dava konusu işlemin iptali istenilmektedir.

DAVACININ İDDİALARI

14/02/2019 tarihinde kabul edilen 7164 sayılı Maden Kanunu ile Bazı Kanunlarda ve Kanun Hükmünde Kararnamede Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun ile 5015 sayılı Kanun'da değişiklik yapıldığı, idari para cezalarına ilişkin lehe düzenlemeler getirildiği, bu çerçevede Kurul tarafından ... tarih ve ... sayılı karar ile niteliği itibarıyla düzeltme imkânı olan fiillerin belirlendiği, dava konusu işlemin de düzeltme imkânı olan fiiller arasında yer aldığı,

lehe kanun hükümlerinden faydalanarak ihtâr müessesesi uygulanması gerektiği, söz konusu kanun değişikliğinin kabul edilmesinden yaklaşık bir hafta sonra karar düzeltme istemi reddedildiğinden ve Kurul tarafından düzeltme imkânı olan fiiller bu karardan sonra tespit edildiğinden bu durumun 2577 sayılı Kanun'un 53. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinde yer alan yargılamanın yenilenmesi sebebi kapsamında değerlendirilmesi ve yargılamanın yenilenmesi gerektiği ileri sürülmektedir.

DAVALININ SAVUNMASI

Davacının yargılamanın yenilenmesi istemiyle verdiği dilekçede öne sürdüğü nedenlerin, 2577 sayılı Kanun'un 53. maddesinde yer alan yargılamanın yenilenmesi sebepleri arasında yer almadığı, istemin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'NUN DÜŞÜNCESİ

Yargılamanın yenilenmesi isteminin reddi gerektiği düşünülmektedir.

DANIŞTAY SAVCISI ...'IN DÜŞÜNCESİ

Dağıtıcı lisansı sahibi olan davacı şirkete ait akaryakıt depolama tesisinde yapılan denetimde, ..., ..., ..., ..., ... ve ... numaralı tanklarda dağıtıcı lisansında yer alan ürün haricinde farklı ürün bulundurulduğunun tespit edildiğinden bahisle 5015 sayılı Petrol Piyasası Kanunu'nun 19. maddesinin ikinci fıkrasının (b) bendinin (2) numaralı alt bendi uyarınca 250.000,00-TL idarî para cezası verilmesine ilişkin Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu'nun ... tarih ve ... sayılı kararının iptali istemiyle açılan davada, "davanın reddi" yolunda Danıştay Onüçüncü Dairesince verilen 17/12/2012 tarih ve E:2009/6644,

K:2012/3839 sayılı kesinleşmiş kararın, 2577 sayılı Kanun'un 53. maddesinin 1/a bendi uyarınca yargılamanın yenilenmesi yolu ile kaldırılarak yeniden inceleme yapılmak suretiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmesi istenilmektedir.

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun "Yargılamanın yenilenmesi" başlıklı 53. maddesinde, "Danıştay ile bölge idare, idare ve vergi mahkemelerinden verilen kararlar hakkında, aşağıda yazılı sebepler dolayısıyla yargılamanın yenilenmesi istenebilir.

a) Zorlayıcı sebepler dolayısıyla veya lehine karar verilen tarafın eyleminden doğan bir sebeple elde edilemeyen bir belgenin kararın verilmesinden sonra ele geçirilmiş olması,

b) Karara esas olarak alınan belgenin, sahteliğine hükmedilmiş veya sahte olduğu mahkeme veya resmî bir makam huzurunda ikrar olunmuş veya sahtelik hakkındaki hüküm karardan evvel verilmiş olup da, yargılamanın yenilenmesini isteyen kimsenin karar zamanında bundan haberi bulunmamış olması,

c) Karara esas olarak alınan bir ilam hükmünün, kesinleşen bir mahkeme kararıyla bozularak ortadan kalkması,

d) Bilirkişinin kasıtla gerçeğe aykırı beyanda bulunduğunun mahkeme kararıyla belirlenmesi,

e) Lehine karar verilen tarafın, karara etkisi olan bir hile kullanmış olması,

f) Vekil veya kanuni temsilci olmayan kimseler ile davanın görülüp karara bağlanmış bulunması,

g) Çekinmeye mecbur olan başkan, üye veya hakimin katılmasıyla karar verilmiş olması,

h) Tarafları, konusu ve sebebi aynı olan bir dava hakkında verilen karara aykırı yeni bir kararın verilmesine neden olabilecek kanuni bir dayanak yokken, aynı mahkeme yahut başka bir mahkeme tarafından önceki ilamın hükmüne aykırı bir karar verilmiş bulunması,

ı) Hükmün, İnsan Haklarını ve Ana Hürriyetleri Korumaya Dair Sözleşmenin veya eki protokollerin ihlâli suretiyle verildiğinin, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesinin kesinleşmiş kararıyla tespit edilmiş olması veya hüküm aleyhine Avrupa İnsan Hakları Mahkemesine yapılan başvuru hakkında dostane çözüm ya da tek taraflı deklarasyon sonucunda düşme kararı verilmesi." kuralına yer verilmiştir.

Dosyanın incelenmesinden, Danıştay Onüçüncü Dairesince verilen 17/12/2012 tarih ve E:2009/6644, K:2012/3839 sayılı " davanın reddi" yolundaki kararının Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu'nun 08/02/2017 tarih ve E:2013/2504, K:2017/448 sayılı kararıyla onanması; karar düzeltme isteminin de Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu'nun 21/02/2019 tarih ve E:2017/2378, K:2019/728 sayılı kararıyla reddedilmesi üzerine kesinleştiği;

kararın kesinleşmesinden sonra davacı tarafından 28/02/2019 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanan 14/02/2019 tarihli ve 7164 sayılı Maden Kanunu ile Bazı Kanunlarda ve Kanun Hükmünde Kararnamede Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun ile 5015 sayılı Petrol Piyasası Kanunu'nda değişiklik yapılarak para cezalarına ilişkin lehe hükümler kabul edildiği; kanuna aykırı fiillerden hangilerinin niteliği itibariyle düzeltme imkanı bulunduğunun belirlenmesi konusunda Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu'na yetki verildiği ve bu çerçevede Kurul tarafından ... tarih ve ... nolu karar ile niteliği itibarıyla düzeltme imkânı olan fiillerin tespit edildiği;

yine Kanun değişikliği ile, Kurul tarafından belirlenen bu fiiller hakkında idari para cezası verilmeden önce Kanuna aykırılığın giderilmesi için ilgilisine uyarı yapılması, bu uyarıya rağmen aykırılık giderilmezse idari yaptırım uygulanması gerektiğinin belirlendiği;

dava konusu işlemin de düzeltme imkanı olan fiiller arasında yer aldığından bahisle bu durumun esasen karar düzeltme isteminin reddine ilişkin 21/02/2019 tarihli karar verilmeden önce yapılan lehe değişiklik nedeniyle mevcut bulunan ancak karar verildikten sonra ele geçirilen belge olarak değerlendirilmesi gerektiği ileri sürülerek yargılamanın yenilenmesi istenilmekte ise de davacı şirket tarafından ileri sürülen bu iddianın 2577 sayılı İdari Yargılama Usülü Kanunun 53'üncü maddesinde sayılan yargılamanın yenilenmesi sebeblerinden hiçbirisine uymadığı anlaşılmaktadır.

Diğer taraftan davacı şirket tarafından; yargılamanın yenilenmesi sebebi olarak ileri sürülen lehe Kanun değişikliği nedeniyle davalı idareye başvuruda bulunularak önceki Kanun hükmüne göre tesis edilen işlemin geri alınması ve lehe değiştiği belirtilen Kanun hükmüne uygun olarak işlem tesis edilmesinin istenilmesi olanaklı olup; bu amaçla yapılacak başvuru üzerine tesis edilen işleme karşı yargı yoluna başvurulabileceği de açıktır. Açıklanan nedenlerle yargılamanın yenilenmesi isteminin reddi gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 55. maddesinin 4. fıkrası uyarınca davacının duruşma istemi yerinde görülmeyerek işin gereği görüşüldü:

MADDİ OLAY VE HUKUKİ SÜREÇ

Dağıtıcı lisansı sahibi olan davacı şirkete ait akaryakıt depolama tesisinde 26/03/2008 tarihinde yapılan denetimde, söz konusu tesiste ..., ..., ..., ..., ... ve ... numaralı tanklarda dağıtıcı lisansında yer aldığı üzere sırasıyla motorin, kalyak, kalyak, benzin, benzin ve benzin depolanması gerekirken kurşunsuz benzin, motorin, motorin, fuel oil, fuel oil ve fuel oil depolandığı, bu şekilde lisansta yer alan ürün haricinde farklı ürün bulundurulduğunun tutanak ile tespit edilmesi üzerine o tarihte yürürlükte olan hâliyle 5015 sayılı Petrol Piyasası Kanunu'nun 19. maddesinin ikinci fıkrasının (b) bendinin (2) numaralı alt bendi uyarınca ... tarih ve ... sayılı Kurul kararıyla davacıya 250.000,00-TL idarî para cezası verilmesine ilişkin işlem tesis edilmiştir.

Bu işlemin iptali istemiyle açılan davanın reddi yolundaki Dairemizin 17/12/2012 tarih ve E:2009/6644, K:2012/3839 sayılı kararına yönelik temyiz başvurusu üzerine Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu'nun 08/02/2017 tarih ve E:2013/2504, K:2017/448 sayılı kararıyla onanmış ve karar düzeltme isteminin de aynı Kurul'un 21/02/2019 tarih ve E:2017/2378, K:2019/728 sayılı kararıyla reddedilmesi üzerine karar kesinleşmiştir.

Anılan kararın kesinleşmesinden sonra davacı tarafından, 7164 sayılı Kanun ile 5015 sayılı Petrol Piyasası Kanunu'nda değişiklik yapılarak para cezalarına ilişkin lehe hükümler kabul edildiği, ... tarih ve ... sayılı Kurul kararı ile niteliği itibarıyla düzeltme imkânı olan fiillerin tespit edildiği, yine Kanun değişikliği ile, Kurul tarafından belirlenen bu fiiller hakkında idari para cezası verilmeden önce Kanuna aykırılığın giderilmesi için ilgilisine uyarı yapılması, bu uyarıya rağmen aykırılık giderilmezse idari yaptırım uygulanması gerektiğinin belirlendiği,

dava konusu işlemin de düzeltme imkânı olan fiiller arasında yer aldığından bahisle bu durumun esasen karar düzeltme isteminin reddine ilişkin 21/02/2019 tarihli karar verilmeden önce yapılan lehe değişiklik nedeniyle mevcut bulunan, ancak karar verildikten sonra ele geçirilen belge olarak değerlendirilmesi gerektiği ileri sürülerek 2577 sayılı Kanun'un 53. maddesinin 1/a bendi uyarınca yargılamanın yenilenmesi için gerekli şartlar oluştuğundan bahisle yargılamanın yenilenmesi ve dava konusu işlemin iptaline karar verilmesi istenilmiştir.

İNCELEME VE GEREKÇE

USUL YÖNÜNDEN

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun "Yargılamanın yenilenmesi" başlıklı 53. maddesinin 1. fıkrasında, "Danıştay ile bölge idare, idare ve vergi mahkemelerinden verilen kararlar hakkında, aşağıda yazılı sebepler dolayısıyla yargılamanın yenilenmesi istenebilir.

a) Zorlayıcı sebepler dolayısıyla veya lehine karar verilen tarafın eyleminden doğan bir sebeple elde edilemeyen bir belgenin kararın verilmesinden sonra ele geçirilmiş olması,

b) Karara esas olarak alınan belgenin, sahteliğine hükmedilmiş veya sahte olduğu mahkeme veya resmî bir makam huzurunda ikrar olunmuş veya sahtelik hakkındaki hüküm karardan evvel verilmiş olup da, yargılamanın yenilenmesini isteyen kimsenin karar zamanında bundan haberi bulunmamış olması,

c) Karara esas olarak alınan bir ilam hükmünün, kesinleşen bir mahkeme kararıyla bozularak ortadan kalkması,

d) Bilirkişinin kasıtla gerçeğe aykırı beyanda bulunduğunun mahkeme kararıyla belirlenmesi,

e) Lehine karar verilen tarafın, karara etkisi olan bir hile kullanmış olması,

f) Vekil veya kanuni temsilci olmayan kimseler ile davanın görülüp karara bağlanmış bulunması,

g) Çekinmeye mecbur olan başkan, üye veya hakimin katılmasıyla karar verilmiş olması,

h) Tarafları, konusu ve sebebi aynı olan bir dava hakkında verilen karara aykırı yeni bir kararın verilmesine neden olabilecek kanuni bir dayanak yokken, aynı mahkeme yahut başka bir mahkeme tarafından önceki ilamın hükmüne aykırı bir karar verilmiş bulunması,

ı) Hükmün, İnsan Haklarını ve Ana Hürriyetleri Korumaya Dair Sözleşmenin veya eki protokollerin ihlâli suretiyle verildiğinin, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesinin kesinleşmiş kararıyla tespit edilmiş olması veya hüküm aleyhine Avrupa İnsan Hakları Mahkemesine yapılan başvuru hakkında dostane çözüm ya da tek taraflı deklarasyon sonucunda düşme kararı verilmesi." kuralına yer verilmiştir.

Dosyanın incelenmesinden, Dairemizin 17/12/2012 tarih ve E:2009/6644, K:2012/3839 sayılı kararıyla, davacı şirkete, 5015 sayılı Kanun'un işlemin tesis edildiği tarihte yürürlükte bulunan hâliyle 19. maddesinin ikinci fıkrasının (b) bendinin (2) numaralı alt bendi uyarınca, 250.000,00-TL idarî para cezası verilmesine Kurul kararında hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddedilmesi ve anılan kararın kesinleşmesinden sonra, davacı tarafından;14/02/2019 tarihinde kabul edilen 7164 sayılı Kanun ile 5015 sayılı Kanun'da değişiklik yapıldığı, idari para cezalarına ilişkin lehe düzenlemeler getirildiği,

bu çerçevede Kurul tarafından ... tarih ve ... sayılı karar ile niteliği itibarıyla düzeltme imkânı olan fiillerin belirlendiği, tesis edilen dava konusu işlemin de düzeltme imkânı olan fiiller arasında yer aldığı, lehe kanun hükümlerinden faydalanarak ihtâr müessesesi uygulanması gerektiği,

söz konusu kanun değişikliğinin kabul edilmesinden yaklaşık bir hafta sonra karar düzeltme istemi reddedildiğinden ve Kurul tarafından düzeltme imkânı olan fiiller bu karardan sonra tespit edildiğinden bu durumun 2577 sayılı Kanun'un 53. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinde yer alan yargılamanın yenilenmesi sebeplerinden olduğu ileri sürülerek yargılamanın yenilenmesinin istendiği anlaşılmakta olup, yasama organınca yapılan Kanun değişikliği ile idari para cezasının uygulanmasında yeni bir usul öngörülmesi ve idarece yapılan kanuni düzenleme uyarınca bu konuda yeni kararlar alınması ve işlem tesis edilmiş olması,

kanunda sayılan yargılamanın yenilenmesi sebeplerinden "Zorlayıcı sebepler dolayısıyla veya lehine karar verilen tarafın eyleminden doğan bir sebeple elde edilemeyen bir belgenin kararın verilmesinden sonra ele geçirilmiş olması" kapsamında değerlendirilemeyeceğinden, söz konusu hususa dayanılarak 2577 sayılı Kanun'un 53. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi uyarınca yargılamanın yenilenmesinin istenilmesinin mümkün olmadığı sonucuna varılmıştır.

Bu itibarla, 2577 sayılı Kanun'un 53. maddesinde tahdidî olarak sayılan yargılamanın yenilenmesi sebepleri bakılan davada gerçekleşmediğinden, istemde hukuka uygunluk bulunmamaktadır.