Danıştay 13. Daire E.2019/2866 K.2024/2410

Dava konusu istem: Davacı şirket tarafından, "iflasın ertelenmesi davası açılması" ile açılan davada "alınan mahkeme kararına" ilişkin özel durum açıklamalarının gecikmeli olarak yapıldığı tespitine istinaden II.15.1 sayılı Özel Durumlar Tebliği'nin 23. maddesine aykırı davranıldığından bahisle 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu'nun 103. ve 105. maddeleri uyarınca her iki fiil için 325.617,00-TL olmak üzere toplam 651.234,00-TL idari para cezası verilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı Sermaye Piyasası Kurulu (Kurul) kararının iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesi'nce verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; davalı idare tarafından dava konusu Kurul kararı alınmadan önce davacının savunmasının istenildiği, davacı şirketin savunma yazısında, "...kayyım hesaplarının açılıp ödeme ve tahsilatların bankalar üzerinden yapılır hale gelene kadarki süreçte, ödemelerin aksatılıp tedarikçilerin mağdur edilmemesi için KAP'a bildirimin gecikmeli yapılmak durumunda kalındığı,

faaliyetlerin sekteye uğramasının da Şirket tahvillerini portföylerinde bulunduran yatırımcılara, Şirket tedarikçilerine, işçilerine, kısacası Şirket'in bütün paydaşlarına karşı yükümlülüklerin yerine getirilebilmesini imkansız hale getireceği..." belirtilerek paydaşların menfaatini korumak amacıyla iflasın ertelenmesi davasıyla ilgili açıklamaların Kamuoyu Aydınlatma Platformu'na (KAP) geç bildirilmek zorunda kalındığı ve iflasın ertelenmesi davasının zamanında bildirilmeme gerekçesinin bankalar tarafından şirketin tüm malvarlığına bloke konulma riski olduğu şeklinde beyanda bulunulduğu,

bu durumda, davacı şirket tarafından yatırımcıların kararlarını etkileyebilecek nitelikte olan iflasın ertelenmesi davası açılması ve konuyla ilgili alınan mahkeme kararının gecikmeden, derhal kamuya açıklanmasının gerektiği halde davacı tarafından özel durum açıklamalarının şirket aleyhine birtakım sonuçları olabileceği gerekçesiyle bilerek ve isteyerek gecikmeli olarak yapıldığı anlaşıldığından, dava konusu Kurul kararında hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlem hukuka uygun bulunarak davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi'nce; mevzuatta özel durum açıklamasının aynı gün içinde KAP'a ulaşmasını öngören herhangi bir düzenlemenin bulunmadığı, davacı tarafından 26/01/2016 tarihinde iflasın ertelenmesi davası açıldığı ve ...

Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 27/01/2016 tarihli ara kararıyla tedbiren durdurma kararı verildiği, bu tarihi izleyen perşembe ve cuma günlerinde davacının ileri sürdüğü sebeplerle KAP'a açıklamanın yapılmadığı ancak izleyen ilk iş günü olan 01/02/2016 tarihinde gecikmeli olduğu kabul edilse dahi KAP'a bildirimde bulunulduğu ve gerekli açıklamaların yapıldığı, davalı idare tarafından hazırlanan soruşturma raporunda davacının aleyhine olan durumlarla birlikte lehine olan durumların da dikkate alınması suretiyle asgari sınır üzerinden idari para cezası verilmesinin önerildiği,

Kurul tarafından yapılan değerlendirmede ise sadece ağırlaştırıcı sebepler dikkate alınarak her iki fiil için üst sınırdan idari para cezası verilmesinin ölçülülük ve hakkaniyet ilkelerine aykırı olduğu anlaşıldığından, dava konusu Kurul kararında hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, istinaf başvurusunun kabulü ile istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından, şirketin iflasın ertelenmesi davası açması ve Mahkeme tarafından iflasın ertelenmesi kararı verilmesinin derhal kamuya açıklanması gereken hususlardan olduğu, davacı şirkete üst sınırdan idari para cezası verilmesinin hakkaniyet ve ölçülülük ilkelerine aykırılık oluşturmadığı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davacı tarafından, temyize konu kararın hukuka uygun olduğu belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

ESAS YÖNÜNDEN

MADDİ OLAY

Davacı şirket tarafından 26/01/2016 tarihinde ... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin E:... sayılı dosyasında iflasın ertelenmesi davası açıldığı, anılan Mahkeme'nin 27/01/2016 tarihli ara kararıyla davacı hakkında yapılan veya yapılacak icra takipleri ile ihtiyati haciz ve tedbir uygulamalarının durdurulmasına karar verildiği, açılan dava ile Mahkeme tarafından verilen tedbiren durdurma kararının KAP'a 01/02/2016 tarihinde bildirildiği, bunun üzerine davalı idarece KAP'a yapılması gereken özel durum açıklamalarının davacı tarafından gecikmeli olarak yapıldığı ve bu durumun Özel Durumlar Tebliği'nin 23. maddesine aykırı olduğu gerekçesiyle her iki fiil için 325.617,00-TL olmak üzere toplam 651.234,00-TL idari para cezası verildiği anlaşılmaktadır.

Bunun üzerine davacı tarafından söz konusu idari para cezasına ilişkin Kurul kararının iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu'nun "Kısaltmalar ve tanımlar" başlıklı 3. maddesinde, (1) Bu Kanun'un uygulanmasında; ... k) Kamuyu Aydınlatma Platformu: Mevzuat uyarınca kamuya açıklanması gerekli olan bilgilerin elektronik imzalı olarak iletildiği ve kamuya duyurulduğu elektronik sistemi, ..., ş) Sermaye piyasası araçları: Menkul kıymetler ve türev araçlar ile yatırım sözleşmeleri de dahil olmak üzere Kurulca bu kapsamda olduğu belirlenen diğer sermaye piyasası araçlarını, ... ifade eder.".

"Kamunun aydınlatılmasında özel durumlar" başlıklı 15. maddesinde, "(1) Sermaye piyasası araçlarının değerini, fiyatını veya yatırımcıların yatırım kararlarını etkileyebilecek nitelikteki bilgi, olay ve gelişmeler, ihraççılarca veya ilgili taraflarca kamuya açıklanır.

(2) Birinci fıkrada belirtilen bilgi, olay ve gelişmelerin kamuya açıklanması, ilgili ihraççıya bildirimi, istisnai hâllerde açıklamanın ertelenmesi veya açıklama yapılmamasına ilişkin usul ve esaslar Kurulca belirlenir.

"; "Kurul'un görev, yetki ve sorumlulukları" başlıklı 128. maddesinde, "Kurul'un görev ve yetkileri şunlardır: ..., ğ) Kamuyu Aydınlatma Platformunun işletim ve çalışma esasları ile bu Kanun kapsamında Kurula yapılacak bildirim ve başvuruların usul ve esaslarını belirlemek" kuralı bulunmaktadır.

23/01/2014 tarih ve 28891 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren II-15.1 sayılı Özel Durumlar Tebliği'nin "Amaç" başlıklı 1. maddesinde, "Bu Tebliğin amacı, yatırımcıların zamanında, tam ve doğru bilgilendirilerek sermaye piyasasının güvenilir, şeffaf, etkin, istikrarlı, adil ve rekabetçi bir ortamda işleyişini sağlamak amacıyla sermaye piyasası araçlarının değerini, fiyatını veya yatırımcıların yatırım kararlarını etkileyebilecek nitelikteki bilgi, olay ve gelişmelerin kamuya açıklanmasına ilişkin usul ve esasları düzenlemektir.".

"Tanımlar ve kısaltmalar" başlıklı 4. maddesinde, "(1) Bu Tebliğ'de geçen; ... e) İçsel bilgi: Sermaye piyasası araçlarının değerini, fiyatını veya yatırımcıların yatırım kararlarını etkileyebilecek henüz kamuya açıklanmamış bilgi, olay ve gelişmeleri, n) Özel durumlar: Sermaye piyasası araçlarının değerini, fiyatını veya yatırımcıların yatırım kararlarını etkileyebilecek içsel veya sürekli bilgileri, ifade eder.

"İçsel bilgilerin açıklanması" başlıklı 5. maddesinde, "(1) İçsel bilgiler ve bu bilgilere ilişkin daha önce kamuya açıklanan hususlardaki değişiklikler ortaya çıktığında veya öğrenildiğinde ihraççılar tarafından açıklama yapılır. ... (5) Kurul'un finansal tablolara ilişkin düzenlemelerinde yer alan tanımlar çerçevesinde ihraççının ana ortaklığı ve bağlı ortaklıklarının faaliyetlerinde, finansal yapılarında ve yönetim/sermaye ilişkilerinde bir değişikliğin ortaya çıkması ve bu değişikliğin ihraççının faaliyetlerinde, finansal ve yönetim/sermaye yapısında önemli bir değişiklik meydana getirmesi durumunda; ihraççı tarafından bu madde hükümleri çerçevesinde kamuya açıklama yapılır." kuralı yer almaktadır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

6362 sayılı Kanun'un amacı, sermaye piyasasının güvenilir, şeffaf, etkin, istikrarlı, adil ve rekabetçi bir ortamda işleyişinin ve gelişmesinin sağlanması, yatırımcıların hak ve menfaatlerinin korunması için sermaye piyasasının düzenlenmesi ve denetlenmesi olup, Kurul'un düzenleme alanı özellik arz ettiğinden, Kurul'a görev alanına giren konularda, kanunların gösterdiği sınırlar içerisinde ve kamu yararı çerçevesinde kullanılabilecek, hukukun genel ilkelerine ve yazılı üst hukuk kurallarına uygun olarak yürürlüğe konulacak ikincil düzenlemeler ihdas edebilme yetkisini de barındıran takdir yetkisi tanınmış;

anılan Kanun'un "Kamunun aydınlatılmasında özel durumlar" başlıklı 15. maddesinin birinci fıkrasında, sermaye piyasası araçlarının değerini, fiyatını veya yatırımcıların yatırım kararlarını etkileyebilecek nitelikteki bilgi, olay ve gelişmelerin ihraççılarca veya ilgili taraflarca kamuya açıklanacağı kurala bağlandıktan sonra maddenin ikinci fıkrasında, birinci fıkrada belirtilen bilgi, olay ve gelişmelerin kamuya açıklanması, ilgili ihraççıya bildirimi, istisnai hallerde açıklamanın ertelenmesi veya açıklama yapılmamasına ilişkin usul ve esasları belirleme hususunda Kurul'a yetki verilmiştir.

Sermaye piyasalarının güven, kararlılık ve açıklık içinde çalışmasında kamuyu aydınlatma ilkesi büyük önem arz etmektedir. Söz konusu ilkenin ilk amacı, halka arz edilecek menkul kıymetler ve menkul kıymetleri ihraç eden ortaklıklar hakkında doğru, tam ve ayrıntılı bilgi vermek ve yatırımcıların bu bilgileri değerlendirerek yatırım yapması, münferit hissedarların bilgi alma hakkının, yöneticilerin ve/veya yönetimde etkin olabilecek miktarda hisseye sahip kişilerin bilgi verme yükümlülüğüne dönüşerek bilgide eşitlik prensibinin gerçekleştirilmesinin sağlanmasıdır. Bir diğer amacı ise, yatırımcıların aldatılmasının önlenmesi olup, bu ilke sadece menkul kıymetlerin halka arzında değil, daha sonraki gelişmelerde de önemli rol oynamaktadır.

Yatırımcıların piyasaya girme ve piyasadan çıkma, belli bir sermaye aracına yatırım yapıp yapmama veya alım-satım yapma kararı verebilmeleri için piyasaya, ihraçcılara, sermaye piyasası araçlarına ve bu araçların fiyatını etkileyebilecek nitelikteki tüm bilgilere eşit, tam, doğru ve zamanında ulaşabilmeleri gereklidir.

Aksi halde yatırımcıların kendi mali durumları ve risk getiri tercihleri doğrultusunda karar almaları mümkün olmayacak ya da bir kısım yatırımcılar bilgiye ulaşırken diğerlerinin ulaşamaması veya aynı zamanda ulaşamaması gündeme geleceğinden yatırımcılar arasında fırsat eşitliği bozulacaktır.

Kamuyu aydınlatma ilkesinin amacı, yatırım kararlarını etkileyebilecek nitelikteki bilgilerden yatırımcıların zamanında, tam ve doğru olarak yararlanmalarının sağlanması olup, bu sayede yatırımcılar ortaklıklara ilişkin değişiklikleri değerlendirerek yatırım kararlarını daha sağlıklı verebileceklerdir.

Bu amaçlarla, Kurul'a verilen görev ve yetki çerçevesinde özel durum açıklamalarına ilişkin usul ve esaslara yönelik olarak aktarılan Tebliğ hazırlanarak yürürlüğe konulmuştur.

Aktarılan Tebliğ kurallarına göre sermaye piyasası aracının değerini ve yatırımcıların yatırım kararlarını etkileyebilecek henüz kamuya açıklanmamış nitelikteki bilgi, olay ve gelişme niteliğinde olan içsel bilgiler ile içsel bilgileri ve sürekli bilgileri doğuran olayları ifade eden özel durumların, özel durumlar veya özel duruma konu bilgilerdeki değişikliklerin ortaya çıktığı veya öğrenildiği anda, ihraççılarca veya ilgili taraflarca, açıklamadan yararlanacak kişi ve kuruluşların karar vermelerine yardımcı olacak ölçüde, zamanında, doğru, tam, dolaysız,

anlaşılabilir ve yeterli şekilde ve değişikliklerin veya etkilerinin miktar veya tutar olarak ifade edilebilmesi hâlinde, açıklamalarda miktar ve tutara yer verilerek derhal Kamuyu Aydınlatma Platformu'nda kamuya açıklanacağı anlaşılmaktadır.

Kamuyu Aydınlatma Platformu, sermaye piyasası ve Borsa mevzuatı uyarınca kamuya açıklanması gerekli bildirimlerin elektronik imzalı olarak iletildiği ve kamuya duyurulduğu elektronik sistemdir. İşletimi Merkezi Kayıt Kuruluşu A.Ş. Yatırımcı ve Kurumsal Yönetim Hizmetleri Direktörlüğü tarafından yürütülmekte olan sistem, 7/24 esasına göre çalışmaktadır. KAP'a bildirimler, elektronik sertifikalar kullanılmak suretiyle gönderilmektedir. Bu bağlamda ortaklıklar, bildirimlerin yapılmasını aksatmayacak sayıda, geçerli elektronik sertifika bulundurmakla yükümlüdürler. (www.kap.org.tr)

Bu kapsamda, her ne kadar Bölge İdare Mahkemesi'nce, davacı şirket tarafından gecikmeli olduğu kabul edilse dahi KAP'a bildirimde bulunulduğu ve gerekli açıklamaların yapıldığı, soruşturma raporunda davacının aleyhine olan durumlarla birlikte lehine olan durumların da dikkate alınması suretiyle asgari sınır üzerinden idari para cezası verilmesinin önerilmesine rağmen Kurul tarafından sadece ağırlaştırıcı sebepler dikkate alınarak her iki fiil için üst sınırdan idari para cezası verilmesinin ölçülülük ve hakkaniyet ilkelerine aykırı olduğu gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiş ise de kamuyu aydınlatma ilkesinin gereklerinin

özel durum açıklaması yapılarak yerine getirileceği, KAP'ın 7/24 esasına göre çalıştığı ve bildirimlerin elektronik sertifikalarla kolayca yapılabildiği ve bildirimin yapılması "derhal" gerektiği dikkate alındığında, özel durum açıklamalarının aynı gün yapılması gerektiği, soruşturma raporunda asgari sınırdan idari para cezası verilmesinin önerilmesine rağmen bu konudaki takdir yetkisinin Kurul'da olduğu, davacının bildirimde bulunmasına ilişkin konuların yatırımcıların kararlarını etkileyebilecek çok önemli ve derhal kamuya duyurulması gereken nitelikte gelişmeler olduğu,

Kurul tarafından da bu yönde değerlendirme yapılarak üst sınırdan idari para cezası verildiği anlaşıldığından dava konusu Kurul kararında hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Bu itibarla, davanın reddine ilişkin İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf başvurusunun kabulü ile dava konusu işlemin iptali yolundaki temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.