Danıştay 13. Daire E.2019/458 K.2024/1117

Dava konusu istem: Bayilik lisansı sahibi davacıya ait akaryakıt istasyonunda 14/03/2016 tarihinde yapılan denetimde, firma yetkilisinin denetim personeline mukavemet gösterdiği ve denetimi engellediğinden bahisle 5015 sayılı Petrol Piyasası Kanunu'nun Kanunun 19. maddesinin 2. fıkrasının (e) bendinin 3 numaralı alt bendi ve (f) bendi uyarınca 84.575,00-TL idari para cezası verilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu (Kurul) kararının iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesi'nce verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; davacıya ait akaryakıt istasyonunda 14/03/2016 tarihinde yapılan denetimde tutulan denetim tutanağında, denetim görevlilerinin istasyona geldiğinde petrolde bulunan görevlilere EPDK görevlisi oldukları ve rutin denetime geldiklerinin söylediği, ardından denetim yapılırken istasyon sahibi olan davacının gelerek denetim görevlilerine "neye bakıyorsunuz, istasyonda kafanıza göre gezemezsiniz, ben buranın patronuyum, bana sormadan gezemezsiniz" dediği, denetim görevlilerinin davacıya "denetim görevini engellediği, denetim yapıp gideceklerini" söylemesine rağmen "toplayın eşyalarınızı denetim yaptırmıyorum" demesi üzerine denetime son verildiği tespitlerinin yer aldığı,

Denetlenen gerçek ve tüzel kişilere denetim görevi sırasında her türlü kolaylığın sağlanması ve gerekli tüm bilgi ve belgenin görevlilere verilmesi konusunda yükümlülük yüklendiği gibi denetim faaliyetini yerine getiren denetim görevlilerine de bazı yükümlülükler yüklediği, denetim personelinin göreve başlamadan önce kimlik belgesi ve/veya görevlendirme yazısıyla kendisini denetlenen gerçek kişi veya tüzel kişinin yetkilisine tanıtmak zorunda olduğu, doğrudan istasyonda bulunan herhangi bir görevliye kendisini tanıtmanın yeterli olmadığı, istasyonun yetkilisine denetim görevi için gelindiğinin bildirilmesinin zorunlu olduğu,

uyuşmazlık konusu olayda ise, denetim personelinin denetime başlamadan önce kimlik belgesi ve/veya görevlendirme yazısıyla kendilerini istasyon yetkilisi olan davacıya tanıtmadıkları, istasyonda bulunan kim olduğu belli olmayan bir kişiye kendilerini tanıttıkları, dolayısıyla denetim faaliyetinin usulüne uygun olarak başlamadığı anlaşıldığından;

usulüne uygun olarak başlamayan denetim faaliyetinin engellendiğinden ve denetim görevlilerine mukavemet edildiğinden de bahsedilemeyeceği, bu itibarla, istasyon sahibi olan davacının denetim personeline mukavemet gösterdiği ve denetimi engellediğinden bahisle idari para cezası ile cezalandırılmasına ilişkin işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Belirtilen gerekçelerle hukuka aykırı bulunan dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi'nce; davacı şirkete ait akaryakıt istasyonuna 14/03/2016 tarihinde görevli ve yetkili denetim elemanlarınca denetime gidildiği, denetim esnasında incelemeler yapılırken, A.M. ismindeki istasyon sahibinin, "... isminin A.M. olduğunu söyleyen ve bizce de daha önceden tanınan şahıs gelerek 'Nereye bakıyorsunuz, istasyonda kafanıza göre ne geziyorsunuz, ne arıyorsunuz. Ben buranın patronuyum.

Bana sormadan gezemezsiniz.' gibi yüksek sesle olumsuz tavır sergilemesi üzerine kendisine denetim yapmak için geldiklerini, denetim yayıp gideceklerini belirttikleri ancak A.M.'nin 'Toplayın eşyalarınızı, denetim yaptırmıyorum.' diyerek denetim yapmalarını engellediği, şahsın daha önceki denetimlerde de bu şekilde davrandığı, üzerilerinde baskı kurup denetimleri kendi lehine çevirmeye çalıştığı, 14/03/2016 tarihinde yine bahsedildiği üzere denetim yapmaları engellendiği için akaryakıt istasyonunda herhangi bir denetimin yapılamadığı" tespitinin yapıldığı ve bu duruma ilişkin ... tarihli ve ... sayılı tutanağın düzenlendiği;

ancak A.M. isimli kişinin bu tutanağı imzalamadan istasyondan ayrıldığı, söz konusu olayın Kuruma intikal ettirilmesinden sonra ... tarihli ve ... sayılı Kurul kararına istinaden hazırlanan ve A.M.'nin de savunmasının alındığı,

A.M. isimli kişi tarafından söz konusu soruşturma kapsamında Kuruma sunulmuş olan savunmasında, '' ...,14/03/2016 tarihinde istasyonda herhangi bir eksiklik olmamasına rağmen görevli memurların istasyonda bulunan iş yeri sahibine kendilerini tanıtmadan direkt olarak istasyona baskın yapar gibi gelmeleri ve 3 koldan denetim faaliyetlerine girişmelerinin tarafından anlaşılamamış olduğu, ne için geldiklerinin sorulması karşısında görevli memurların yakışıksız ve umursamaz tavırlarda olduğu,

denetim memurlarının yetkili kişiye kendilerini tanıtmaları ve ne için geldiklerini belirtmeleri gerektiği, aslında çok rahat ve insani ilişkiler çerçevesinde yapılacak bir denetimin görevli memurların beşeri ilişkiden uzak, anlamsız ve sert tavırları neticesinde bu noktaya gelinmiş olduğu" şeklinde savunma yapıldığı.

24/01/2017 tarihli savunmasında ise, ''görevli memurların istasyonda bulunan iş yeri sahibine kendilerini tanıtmadan, selam vermeden, istasyona baskın yapar gibi geldikleri ve 3 koldan denetim faaliyetlerine giriştikleri, bundan hem kendisi hem de müşterilerin tedirgin olduğu, yanlarına gelerek kim olduklarını ve niçin geldiklerini sorduğu, görevli memurların duymamazlıktan gelerek faaliyetlerine devam ettikleri, tekrar sorulması üzerine "Biz görevliyiz, bize soramızsın" dedikleri, kendisinin de "Siz görevliyseniz ben de buranın sahibiyim.

Bana görev için geldiğinizi söyleyin. Görevinizi öyle yapın" demesi üzerine "Biz yapacağımızı biliriz" diyerek tutanak tutulduğu....'' şeklinde savunma yapıldığı,

Öte yandan, Kurul'un ... tarihli ... sayılı yazısı üzerine Kahramanmaraş Valiliği İl Emniyet Müdürlüğü'nün ... tarihli ve ... sayılı yazısı ekinde 16/02/2017 tarihli tutanakta ise, söz konusu adreste faaliyet gösteren akaryakıt istasyonunda, 14/03/2016 tarihli denetimde yaşanılan olaydan bahsedilerek, ''Akaryakıt Kalitesi İzleme Sistemi (AKİS) Uygulamaları kapsamında numune almak için gidildiğinde yine aynı şahıs tarafından "Bu kadar mazotu alırsanız biz zarara gireriz. Bu nasıl bir iş?" gibi söylemlerde bulunulduğu '' bilgilerine yer verildiği,

Öte yandan, söz konusu denetime yönelik olarak, istasyon sahibi A.M.'nin savunmalarında ileri sürdüğü iddiaları hukuken doğrulayacak, ispatına karine teşkil edebilecek nitelikte başka kişilerin ifade ve beyanlarına veya ... tarihli ve ... sayılı tutanaktaki tespitleri hukuki anlamda etkisiz hâle getirebilecek ve/veya zayıflatacak nitelikte bilgiler içeren belgelerin varlığına dosya içeriğinde rastlanılamadığı,

tüm dosya kapsamı bir bütün hâlinde değerlendirildiğinde, 14/03/2016 tarihinde söz konusu akaryakıt istasyonunda denetim ve inceleme yapılması amacıyla görevlendirilen yetkili personele, hukuken geçerli, haklı ve makul gerekçeler olmaksızın, sirket yetkilisi ... tarafından mukavemet gösterildiği, denetimin yapılmasına engel olunduğu ve sonuçta denetimin yapılamadığı hususlarının sübut bulduğu anlaşıldığından, bu fiilden dolayı davacı şirket hakkında tesis edilmiş olan dava konusu idari para cezasında hukuka aykırılık, dava konusu işlemin iptali yolundaki Mahkeme kararında ise hukuki isabet görülmediği sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, davalı tarafın istinaf başvurusunun kabulüne, İdare Mahkemesi kararının kaldırılmasına, davanın reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından, şirket hakkında verilen idari para cezasının ... tarih ve ... sayılı kararıyla geri alındığı, işlem geri aldığından davanın konusuz kaldığı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davalı idare tarafından, davacının temyiz dilekçesinde ileri sürdüğü idari para cezasından vazgeçildiği iddiasının gerçek dışı olduğu, davacının iddia ettiği idari yaptırımın uygulanmadan sona erdirilmesine ilişkin Kurul kararının davaya konu edilen Kurul kararına ilişkin olmadığı, davacının aynı adresli tesis için ... ve ... no.lu iki ayrı lisansı bulunduğu, idari yaptırımın uygulanmadan sona erdirilmesine ilişkin Kurul kararının ... no.lu lisansa ilişkin olduğu belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'NIN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Bölge idare mahkemesi kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.