Danıştay 13. Daire E.2020/1278 K.2024/5859

Dava konusu istem: Bayilik lisansı sahibi davacıya ait akaryakıt istasyonunda 06/08/2015 tarihinde yapılan denetim sonucunda teknik düzenlemelere aykırı akaryakıt ikmal edildiğinin tespit edildiğinden bahisle 5015 sayılı Petrol Piyasası Kanunu'nun 19. maddesinin ikinci fıkrasının (e) bendinin (3) numaralı alt bendi ile aynı fıkranın (f) bendi uyarınca 80.106,00-TL idari para cezası verilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu (Kurul) kararının iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; davalı idare tarafından, idari para cezasının hangi nedenle üst sınırdan verildiğinin somut bilgi ve belgelerle ortaya konulamadığı, ayrıca bu konuda herhangi bir açıklama da getirilmediği göz önünde bulundurulduğunda, herhangi bir kriter gözetilmeksizin salt takdir yetkisinden hareketle kanunda öngörülen üst sınırdan idari para cezası verilmesine ilişkin dava konusu Kurul kararında hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Belirtilen gerekçelerle hukuka aykırı bulunan dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; davacıya ait akaryakıt istasyonunda 06/08/2015 tarihinde yapılan denetimde alınan numunelerin Ege Üniversitesi Akaryakıt Analiz Laboratuvarı'nda (...) yapılan analizi neticesinde "Saybolt" değerinin teknik kriterlere uygun olmadığının tespit edildiği, bu durumda, teknik düzenlemelere uygun akaryakıt sağlama yükümlüğüne aykırı davrandığı sabit olan davacıya idari para cezası verilmesine ilişkin dava konusu Kurul kararında hukuka aykırılık, dava konusu işlemin iptaline yönelik İdare Mahkemesi kararında ise hukuki isabet bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, istinaf başvurusunun kabulü ile Mahkeme kararının kaldırılmasına, 2577 sayılı Kanun'un 45. maddesinin 4. fıkrası uyarınca esastan incelenen davanın reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından, dava konusu idari para cezasının fahiş miktarda olduğu, ilgili mevzuat uyarınca kendilerine idari para cezası verilebilmesi için numunesi alınan akaryakıtın hem marker seviyesinin geçersiz olması hem de teknik düzenlemelere aykırı olması şartlarının birlikte gerçekleşmesi gerektiği, istasyonlarından alınan söz konusu numunenin ulusal marker seviyesinin geçerli çıktığı, öte yandan, numunesi alınan akaryakıtın rafineriden temin edildiği, teknik düzenlemelere bir aykırılık varsa bu fiilden üreticinin sorumlu olması gerektiği, işbu davaya konu eylem nedeniyle hakkında Başsavcılıkça başlatılan soruşturma sonucunda "kovuşturmaya yer olmadığına" karar verildiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davalı idare tarafından savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

ESAS YÖNÜNDEN

MADDİ OLAY

Bayilik lisansı sahibi davacıya ait akaryakıt istasyonunda 06/08/2015 tarihinde yapılan denetimde 4 no.lu gazyağı tankından alınan gazyağı numunesi, inceleme yapılmak üzere ...'e teslim edilmiştir.

... tarafından yapılan analiz sonucunda düzenlenen ... tarihli ve ..., ... numaralı Gazyağı Analiz Raporlarında, gazyağı numunesinin marker seviyesinin geçerli olduğu, ancak "saybolt" bakımından teknik düzenlemelerde yer alan özelliklere uygun olmadığı belirtilmiştir.

Bu durumun 5015 sayılı Kanun'un 4. maddesinin dördüncü fıkrasının (ı) bendine aykırılık teşkil ettiğinden bahisle anılan Kanun'un 19. maddesinin ikinci fıkrasının (e) bendinin (3) numaralı alt bendi ile aynı fıkranın (f) bendi uyarınca davacıya 80.106,00-TL idari para cezası verilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı Kurul kararı alınmış, anılan Kurul kararının iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

5015 sayılı Petrol Piyasası Kanunu'nun "Lisans sahiplerinin temel hak ve yükümlülükleri" başlıklı 4. maddesinin dördüncü fıkrasının (ı) bendinde, bu Kanun'a göre faaliyette bulunanların, piyasa faaliyetlerinde Kurulun belirleyeceği teknik düzenlemelere uygun akaryakıt sağlamakla yükümlü oldukları; fiil tarihinde yürürlükte bulunan haliyle 19. maddesinin ikinci fıkrasının (e) bendinin (3) numaralı alt bendinde, 4. madde hükümlerinin ihlali halinde, sorumlularına üç yüz elli bin Türk Lirası idari para cezası verileceği, aynı maddenin (f) bendinde, bayiler için para cezalarının beşte birinin uygulanacağı kurala bağlanmıştır.

Petrol piyasasına ilişkin faaliyetler kapsamındaki tesislerin ve piyasaya sunulan petrol ve madeni yağın teknik düzenlemelere ve standartlara uygunluğu ile ilgili usul ve esasların belirlenmesi amacıyla çıkarılan ve 10/09/2004 tarih ve 25579 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Petrol Piyasasında Uygulanacak Teknik Kriterler Hakkında Yönetmeliğin 5. maddesinin üçüncü fıkrasının (a) bendinde, akaryakıtın teknik düzenlemelere uygun olmasının zorunlu olduğu; (b) bendinde, ürünlerin öncelik sırasıyla TS veya EN standartlarına veya bu standartlar da yoksa, TSE tarafından kabul gören diğer standartlara uygun olmasının esas olduğu; 7. maddesinin (d) bendinde ise, lisans sahiplerinin akaryakıtı teknik düzenlemelere uygun olarak arz etmekle yükümlü oldukları kural altına alınmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Davacıya ait akaryakıt istasyonundan alınan numunenin ulusal marker seviyesi geçerli bulunmuş, "saybolt" dışındaki tüm parametreler teknik düzenlemelere uygun çıkmıştır.

Dairemizin 16/10/2024 tarihli ara kararı ile ...'den, "1- Söz konusu numunenin diğer bütün parametreleri sınır değerine uygun olup, "saybolt" bakımından sınır değerlere uygun olmamasının ne anlama geldiği, 2- Ulusal marker düzeyi geçerli bir numunenin diğer bütün parametreler sınır değerlere uygun tutulmak suretiyle sadece "saybolt" parametresinin sonradan müdahale ile standardının altında veya üzerinde olacak şekilde değiştirilmesinin teknik olarak mümkün olup olmadığı, ... 7- "Saybolt" parametresinin ölçümünde dış etkenlerin ve/veya dışarıdan herhangi bir müdahalenin ne kadar etkili olduğu, böyle bir dış etken ve/veya müdahale varsayımı altında numunelerin ulusal marker seviyesi ile birlikte diğer teknik düzenleme parametrelerinde de değişiklik olup olmayacağı" hususları sorulmuştur.

Ara kararı üzerine ... tarafından gönderilen 03/12/2024 tarihli cevabi yazıda, "İlgili yazıda belirtilen analiz numune ve raporları (... ve ...) incelendiğinde; numunenin saybolt hariç, teknik kriterleri karşıladığı ve uygun düzeyde marker içerdiği saptanmıştır.

TS ... saybolt rengi tayini standardına göre numunelerin, +30 en açık renk ve -16 en koyu renk arasında saybolt rengi sayılarında değişiklik gösterdiğini ve bu skalalar arasında renk tanımlaması yapıldığı ifade edilmektedir. Ayrıca ilgili standart incelendiğinde, numunelerin laboratuvarımıza gönderildiği zaman deponun alt kısmından örnekleme yapıldığı veya örnek alındığı koşullarda numunenin daha koyu renge sahip olacağını değerlendirmekteyiz.

Bu durumun gaz yağı gibi tüketim sirkülasyonunun çok fazla olmadığı ürünlerde yaygın bir şekilde karşımıza çıktığını görmekteyiz. Söz konusu oluşmuş gaz yağı deposunun temiz tutulmamasından kaynaklı, gaz yağı numunelerinde renk koyulaşmasının olabileceğini değerlendirmekteyiz." yönünde ifadelere yer verildiği görülmektedir.

Bu durumda, anılan ara kararı cevabı ile dosyadaki diğer hususlar birlikte değerlendirildiğinde, marker seviyesi geçerli olan akaryakıtın sadece "saybolt" bakımından teknik düzenlemelere aykırı olarak değerlendirilmesi, diğer parametrelerin tamamının uygun bulunması, davacının numunesi alınan akaryakıta dışarıdan müdahale ettiği yönünde davalı idarece bir tespitin de yapılmaması dikkate alındığında, davacının teknik düzenlemelere uygun akaryakıt sağlama yükümlülüğünü yerine getirmediğinden bahsedilemeyeceği anlaşıldığından, davacı hakkında idari para cezası verilmesine ilişkin dava konusu Kurul kararında hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Bu itibarla, dava konusu işlemin iptali yolundaki İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf başvurusunun kabulü ile Mahkeme kararının kaldırılmasına ve davanın reddine ilişkin temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.