Danıştay 13. Daire E.2020/1292 K.2024/917

Dava konusu istem: Bayilik lisansı sahibi davacı şirkete ait akaryakıt istasyonunda 25/07/2016 tarihinde yapılan denetimde ilan panosunda belirtilenin üstünde bir fiyattan akaryakıt satıldığının tespit edildiğinden bahisle 5015 sayılı Petrol Piyasası Kanunu'nun 19. maddesinin yedinci fıkrası uyarınca 84.575,00-TL idarî para cezası verilmesine ilişkin ... tarih ve...sayılı Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu (Kurul) kararının iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti:...İdare Mahkemesi'nce verilen...tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; fiyat ilan panosunda ilan edilen fiyatın üzerinde ancak bağlı dağıtım şirketince fiil tarihi itibarıyla belirlenen tavan fiyatının altında fiyatla akaryakıt satışı yapıldığı ve anılan fiilin lehe kanun hükümleri uyarınca ihtar müessesesi kapsamında olduğu anlaşıldığından, davacı şirkete idari para cezası verilmesine ilişkin dava konusu Kurul kararında hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle hukuka aykırı bulunan dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi'nce; dava konusu Kurul kararının tesis edildiği tarihten sonra.

28/02/2019 tarih ve 30700 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanmak suretiyle yürürlüğe giren 7164 sayılı Kanun'un 32., 33. ve 34 maddeleri ile, 5015 sayılı Kanun'un "İdari para cezaları" başlıklı 19. maddesi ile "Yaptırımlar" başlıklı 20. maddesinde değişiklikler yapılmak suretiyle yeniden düzenlendiği ve eklenen Geçici 6. madde ile yeni bir düzenlemeye yer verildiği ve ihtar müessesesinin getirildiği, anılan hükümlerin yürürlüğe girmesinden önce Kurulca verilmiş olan idari para cezaları yönünden ihtar yapılması imkânının bulunmadığı,

davacıya ait istasyonda 25/07/2016 tarihinde yapılan denetimde tanzim edilen tutanakta, fiyat ilan panosunda motorin birim fiyatının 3,50-TL, pompa satış fiyatının ise 3,79-TL olduğu tespitine yer verildiği, bu kapsamda ilan edilen fiyattan daha yüksek fiyata akaryakıt satışı yapılması suretiyle mevzuatla yasaklanmış olan piyasa faaliyetleri kapsamında ticari faaliyet yürütüldüğü, fiilin niteliği itibarıyla iradi bir davranış sonucu gerçekleştiği anlaşıldığından,

davalı idarenin 5015 sayılı Kanun’un 19. maddesinin yedinci fıkrasında belirlenen üst sınırdaki tutar üzerinden takdir hakkını kullanmasında hukuka aykırılık, dava konusu işlemin iptaline ilişkin olarak verilen Mahkeme kararında ise hukuki isabet bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Belirtilen gerekçelerle, davalı tarafın istinaf başvurusunun kabulü ile Ankara 4. İdare Mahkemesi'nce verilen kararın kaldırılmasına ve 2577 sayılı Kanun'un değişik 45. maddesinin 4. fıkrası uyarınca esastan incelenen davanın reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından, idari para cezasına konu fiilin düzeltilebilir fiil kapsamında olduğu, ihtar müessesesinin uygulanması gerektiği, üst sınırdan tesis edilen idari para cezasının hukuka aykırı olduğu ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davalı idare tarafından, temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararının hukuka uygun olduğu belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında 7164 sayılı Kanun'un 34. maddesiyle 5015 sayılı Kanun'a eklenen Geçici 6. madde uyarınca ihtarın yalnızca maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce Kurul'ca idarî para cezası verilmemiş fiiller bakımından uygulanabileceği yönünde gerekçeye yer verilmiş olsa da; 7164 sayılı Kanun'un 34. maddesi ile 5015 sayılı Kanun'a eklenen Geçici 6. maddenin birinci fıkrasında, bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce Kurul'ca idarî para cezası verilmemiş olan ve niteliği itibarıyla düzeltme imkânı bulunan fiilleri işleyenler için nasıl bir usûl izleneceği öngörülmüş; ikinci fıkrasında ise maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce Kurul tarafından karara bağlanmış idarî para cezalarının tahsiline ilişkin kurallara yer verilmiştir.

Söz konusu Geçici maddede, niteliği itibarıyla düzeltme imkânı bulunan fiilleri kanun değişikliğinden önce işleyen ve haklarında idarî para cezası uygulanan kişiler yönünden ne gibi bir işlem yapılacağı açıklanmamış olmakla birlikte, yeni düzenlemede yer alan ihtar müessesesi lehe kanun niteliğinde olduğundan, yargı aşamasındaki idarî para cezaları ile ilgili olarak yargı yerleri tarafından lehe kanun hükümlerinin belirtilen kişiler hakkında da uygulanması gerektiği açıktır.

Davacı şirketin fiilinin düzeltilebilir fiil kapsamında yer alıp almadığı hususu tespit edilmek üzere, Dairemizin 13/12/2023 tarihli ara kararı ile denetim tarihi olan 25/07/2016 tarihinde davacının hangi dağıtım şirketine bağlı olduğunun ve faaliyette bulunduğu bölgede denetim tarihinde belirlenen akaryakıt tavsiye fiyatlarının sorulmasına karar verildiği, ara kararına davalı idarece verilen cevaptan, denetim tarihinde davacı şirketin bağlı dağıtıcısı olan ...

Petrolcülük Taşımacılık Ticaret Sanayi İthalat ve İhracat A.Ş.'nin motorin tavsiye fiyatının 3,78-TL olduğunun davacı tarafından denetim tarihinde satışa sunulan motorin fiyatının ise 3,79-TL olduğunun anlaşıldığı, bu itibarla, bu nedenle tavsiye edilen fiyatın üzerinde bir fiyatla satış yapıldığı ve anılan fiilin düzeltilebilir fiiller kapsamında yer almadığı anlaşılmaktadır.

Bölge İdare Mahkemesi kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. Maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.