Danıştay 13. Daire E.2020/1428 K.2022/3135

Dava konusu istem: Davacı şirket tarafından, Yenimahalle Belediyesi Temizlik İşleri Müdürlüğü'nce 24/12/2019 tarihinde pazarlık usulü ile gerçekleştirilen "Katı Atık Yönetim ve Operasyonu İşinin Yürütülmesi İçin Gerekli Olan Araç, Ekipman ve İş Makinasının Kiralanması ve Operasyon Desteğinin Sağlanması İşi" ihalesine davet edilmesi talebiyle yapılan başvurunun cevap verilmem suretiyle (zımnen) reddine ilişkin davalı idare işlemi ile anılan ihalenin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...

İdare Mahkemesi'nce verilen kararda; davalı idarenin, dava konusu ihalenin pazarlık usulü ile yapılması için ortaya gerekçe koymadığı, sadece savunma dilekçesinde "devam eden hizmet alımı işinin 31/12/2019 tarihinde bitecek olması ve taşıt alım ihalesinin hazırlık, ilan, sözleşme, teslim süreleri göz önünde bulundurularak, insan ve çevre sağlığı açısından işin kesintiye uğramamaması için 01/01/2020 tarihinden itibaren 5 ay süre ile ihalenin yapılması gereğinin duyulduğu" şeklinde beyanda bulunulduğu, objektif olarak kabul edilebilecek somut nedenler ortaya koymadığı,

bu hâliyle ihalenin pazarlık usulüyle yapılmasının mümkün olmadığı anlaşıldığından, söz konusu işin pazarlık usulü ile gerçekleştirilmesinde hukuka uygunluk bulunmadığı; pazarlık ihalelerine davet edilecekleri belirleme hususunda idarelerin sınırsız bir takdir yetkisinin olmadığı, bu yetkinin kamu kaynaklarının etkin ve verimli kullanılması ile rekabet ilkeleri dikkate alınarak, kamu yararı ve hizmet gerekleri doğrultusunda kullanılması gerektiği, davacının ihaleyi yapan makama 29/11/2019 tarihinde başvuruda bulunarak ihaleye katılmak üzere kendisine de davetiye verilmesini istediği, davalı idarece başvurunun zımnen reddedildiği,

her ne kadar 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu'nun 28. maddesinde, ilan yapılmayan ihalelerde ihale dokümanının sadece idare tarafından davet edilenlere satılacağı belirtilmiş ise de, davacının ihaleye davet edilmemesi yönünde idarece kullanılan takdir yetkisinin mutlak ve sınırsız olmadığı, bu nedenle davacının doküman almaya ve teklif vermeye davet yazısının gönderilmesi talebini içeren başvurusunun haklı ve makul bir sebep gösterilmeksizin zımnen reddedilmesinde de hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Belirtilen gerekçelerle, hukuka aykırı bulunan dava konusu ihalenin ve davacının bu ihaleye davet edilme talebinin zımnen reddine ilişkin işlemin iptaline karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından usule ilişkin olarak; davacı şirketin süresi içerisinde şikâyet ve itirazen şikâyet yollarını tüketmeksizin açtığı dava dilekçesinin merciine gönderilmesi gerektiği, esasa ilişkin olarak, davaya konu ihalenin, devam eden hizmet alımı işinin 31/12/2019 tarihinde bitecek olması ve taşıt alım ihalesinin hazırlık, ilan, sözleşme, teslim süreleri göz önünde bulundurularak, insan ve çevre sağlığı açısından işin kesintiye uğramamaması için 01/01/2020 tarihinden itibaren 5 ay süre ile ihalenin yapılması gereğinin duyulduğu, Kanun'un öngördüğü sayıda firmanın ihaleye davet edildiği, ihalenin kamu yararı gözetilerek gerçekleştirildiği ileri sürülerek davanın reddi gerektiğieri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davacı tarafından temyiz dilekçesine cevap verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ... 'NIN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

İdare ve vergi mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

(X) GEREKÇEDE KARŞI OY

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu'nun pazarlık usulünü düzenleyen 21. maddesinin (b) bendinde, doğal afetler, salgın hastalıklar, can veya mal kaybı tehlikesi gibi ani ve beklenmeyen veya idare tarafından önceden öngörülemeyen olayların ortaya çıkması üzerine ihalenin ivedi olarak yapılmasının zorunlu olması durumunda pazarlık usulünün uygulanabileceği belirtilmiş; aynı maddenin devamında ise, (b), (c) ve (f) bentlerinde belirtilen hâllerde ilan yapılmasının zorunlu olmadığı, ilan yapılmayan hâllerde en az üç istekli davet edilerek, yeterlik belgelerini ve fiyat tekliflerini birlikte vermelerinin gerektiği kurala bağlanmış.

"İhale ve ön yeterlik dokümanının verilmesi" başlıklı 28. maddesinde ise, "İhale ve ön yeterlik dokümanı idarede bedelsiz görülebilir. Ancak, ön yeterlik veya ihaleye katılmak isteyen isteklilerin bu dokümanı almaları zorunludur. Doküman bedeli, basım maliyetini aşmayacak ve rekabeti engellemeyecek şekilde idarelerce tespit edilir. İlan yapılmayan ihalelerde, ihale dokümanı sadece idare tarafından davet edilenlere satılır." kuralına yer verilmiştir.

Dosyanın incelenmesinden, davalı idarece uyuşmazlığa konu işin 4734 sayılı Kanun'un 21/b maddesi uyarınca pazarlık usulü ile ihaleye çıkarıldığı, davacı şirketin davalı idareye müracaat ederek ihaleye kendisinin de davet edilmesini talep ettiği, bu talebin davalı idarece reddi üzerine bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

Bu durumda, 4734 sayılı Kanun'un 28. maddesi uyarınca idarenin davet mektubu gönderme zorunluluğu bulunmadığından, davacının dava konusu ihaleye kendisinin de katılması için davet mektubu gönderilmesine ilişkin talebinin reddine dair işlemde hukuka aykırılık bulunmamakla birlikte davaya konu ihalenin pazarlık usulü ile gerçekleştirilmesinde hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varıldığından, temyize konu Mahkeme kararının belirtilen gerekçeyle onanması gerektiği oyu ile karara gerekçe yönünden katılmıyoruz.