Danıştay 13. Daire E.2020/1670 K.2023/698

Dava konusu istem: Davacı tarafından, davalı idarece haczedilerek satılan taşınır ve taşınmazlarının aynen iadesi, iadesi mümkün değilse rayiç değerlerinin, mahrum kalınan gelir ve kullanım değeri olarak 5.000.000,00-TL'nın ve uğramış olduğu itibar kaybı ve elindeki sermayesinin alınması sebebiyle yapamadığı ticarî faaliyetlerden kaynaklanan 10.000.000,00-TL'nın ödenmesi istemiyle Fon'a yapılan başvurunun zımnen reddine ilişkin işlemin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...İdare Mahkemesi'nce, Dairemizin 03/07/2019 tarih ve E:2013/2874, K:2019/2340 sayılı bozma kararına uyularak verilen kararda. Fon Kurulu'nun ... tarih ve ... sayılı kararıyla,. A.Ş.'nin eski yönetim kurulu üyesi olan davacı adına kayıtlı … ili, … ilçesi,.

Köyünde bulunan tarla vasıflı taşınmazın edinilmesinde banka kaynaklarının kullanıldığı gerekçesiyle taşınmazın muhammen değeri olan 11.003.490,00-TL ile sınırlı olmak kaydıyla Fon alacağı sayılmasına ve alacak hakkında 6183 sayılı Kanun hükümlerinin uygulanmasına karar verildiği, Fon Kurulu kararı uyarınca takip işlemlerine başlandığı, davacı adına ödemeye çağrı mektubu ve ödeme emri düzenlendiği, tespit edilen malvarlığına haciz işlemi uygulandığı, bu kapsamda 12 adet taşınmaz ve çeşitli menkul malların satışlarının gerçekleştirildiği, … ili, … ilçesi,.

Köyünde bulunan taşınmazın satışından 14.450.707,00 TL, diğer gayrimenkullerin satışından 1.943.225,7 TL, toplam 16.393.932,77 TL elde edildiği, davacı hakkında tesis edilen … tarih ve … sayılı ödemeye çağrı mektubunun iptali istemiyle açılan davada, ...

İdare Mahkemesi'nce davanın reddi yönünde verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı karara karşı temyiz kanun yoluna başvurulması üzerine Dairemizin 30/01/2008 tarih ve E:2007/13441, K:2008/1687 sayılı kararıyla anılan kararın bozulmasına karar verildiği, bozma kararı üzerine ….

İdare Mahkemesi'nce bozma kararına uyularak verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararla… tarih ve … sayılı ödemeye çağrı mektubunun iptaline karar verildiği, Dairemizin 05/11/2010 tarih ve E:2010/660, K2010/7553 sayılı kararıyla anılan kararın onandığı, ödemeye çağrı mektubun iptaline ilişkin ...

İdare Mahkemesi kararının yerine getirilmesi amacıyla Fon Kurulu'nun … tarih ve …sayılı kararıyla, haczedilen menkul ve gayrimenkullerin satışından elde edilen tutarın, Fon hesaplarına aktarılma tarihlerinden 15/02/2010 tarihine kadar hesaplanan kanuni faiziyle birlikte. A.Ş. Merkez Şubesi'nde davacı adına açılacak hesaba aktarılmasına karar verildiği, diğer taraftan Fon Kurulu'nun … tarih ve … sayılı kararında;.

Grubu ile ilgili olarak Fon Kurulu'nun … tarih ve … sayılı, … tarih ve … sayılı, … tarih ve … sayılı kararlarıyla 6183 sayılı Kanun kapsamında takip ve tahsiline karar verilmiş olan alacaklarla ilgili olarak, alacakların şirket varlıklarından tahsil edilemeyeceği açık olduğundan, Fon alacağının tahsili amacıyla kredileri kullanmış olan şirketlerin kanuni temsilci sıfatını haiz kişiler hakkında 6183 sayılı Kanun'un Mükerrer 35. maddesi uyarınca takip ve tahsil işlemleri yapılmasına karar verildiği, bu kapsamda davacı hakkında, 10/08/2001 tarihi itibarıyla belirlenen.

İnşaat Sanayi ve Ticaret A.Ş. ile. Lastik Fabrikası A.Ş.'ne ait alacaklar üzerinden 6183 sayılı Kanun kapsamında takibi başlatılan ve 10/08/2001 tarihinden 15/02/2010 tarihine kadar hesaplanan faizli tutarı ile toplam 205.730.975,74-TL alacak nedeniyle hesaba haciz uygulanmasına ve Fon'a borçlu. İnşaat Sanayi ve Ticaret A.Ş. ile.

Lastik Fabrikası A.Ş.'nin Fon'a olan borçlarına garameten mahsup edilmesine karar verildiği, davacı tarafından 09/12/2010 tarihli dilekçeyle, gayrimenkullerin satışının dayanağı olan ödemeye çağrı mektubunun iptali yolundaki ….

İdare Mahkemesi'nin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının Dairemizin 05/11/2010 tarih ve E:2010/660, K:2010/7553 sayılı kararıyla onanarak kesinleştiğinden bahisle, iptal edilen işleme dayanılarak yapılan tüm icrai işlemlerin de hukuka aykırı olduğu, Fon tarafından tahsil edilen tutarın kendisine ödenmiş gibi gösterildiği, zararının sadece tahsil edilen paranın iadesi ile mümkün olmadığı, Fon'un tesis etmiş olduğu hukuka aykırı işlemler nedeniyle, uğradığı zararın tamamının karşılanması gerektiği belirtilerek, satılan taşınır ve taşınmazların aynen geri iadesi, aynen iadesinin mümkün olmaması hâlinde rayiç değerlerinin ödenmesi,

malların mahrum kalınan geliri ve kullanım değerleri olarak en az 5.000.000,00-TL ödenmesi, yapılan hukuka aykırı işlemden kaynaklı uğramış olduğu ticari itibar ve elindeki sermayesinin alınması nedeniyle yapamadığı ticari faaliyetlerden kaynaklanan zararlar dolayısıyla da 10.000.000,00-TL ödenmesi istemiyle Fon'a başvuruda bulunulduğu, Fon tarafından başvuruya herhangi bir cevap verilmemesi üzerine bakılan davanın açıldığı; davacının 14/03/1995-22/08/1996 tarihleri arasında yönetim kurulu üyesi olduğu.

İnşaat San. A.Ş.’nin 21/12/1999 tarihinde Fon'a devredilen. A.Ş.'den kullandığı 21.375.000.000 TL ve 1.500.000 USD miktarlı kredilere ilişkin genel kredi sözleşmelerinden doğan alacakların 10/08/2001 tarihli alacağın temliki sözleşmesi ile Fon tarafından devir ve temlik alındığı,.

Grubu firmaları arasında yer alan davacı şirket ile Fon arasında 12/06/2006 tarihli protokol imzalandığı, 03/09/2007 tarihinde yeni bir borç tasfiye protokolü imzalandığı, protokolde belirtilen taksit ödemeleri yapılmadığı gerekçesiyle … tarih ve … sayılı Fon Kurulu kararıyla gerçek ve tüzel kişi borçlular aleyhine yasal takibe geçilmesine karar verildiği, yine davacının. İnşaat San. A.Ş.’nin yönetim kurulu üyesi olduğu, aynı zamanda kredi kullanılan.

AŞ'nin de yönetim kurulu üyesi olduğu, anılan bankanın Fona devri ve alacaklarının temliki üzerine söz konusu kredi alacağının karşılıklı imzalanan protokollere göre zamanında ödenmediği, davacının yönetim kurulu üyeliği yaptığı tarih aralığı dikkate alınarak dava konusu ödeme emriyle toplam kredi miktarının 1.784.177,84 TL'sinden sorumlu tutulduğu, davacıya 1.784.177,84 TL'nin ödenmesi için … tarih ve … sayılı ödeme emrinin gönderildiği, davacı tarafından 20/05/2008 tarih ve 9560 sayılı ödeme emrinin iptali istemiyle açılan davada ...

İdare Mahkemesi'nin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla davanın reddine karar verildiği, kararın Danıştay tarafından onandığı, yine davacının. Plastik Fabrikaları A.Ş.'nin yönetim kurulu üyesi olması sebebiyle 37.200.326,54 TL'den sorumlu tutulduğu ve 6183 sayılı Kanun'un 35. maddesi uyarınca 20/05/2008 tarih ve 9560 sayılı ödeme emrinin gönderildiği, davacı tarafından … tarih ve … sayılı ödeme emrinin iptali istemiyle açılan davada ...

İdare Mahkemesi'nin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla davanın reddine karar verildiği, bu takipler nedeniyle Fon Kurulu'nun … tarih ve … sayılı kararı ile, sözü edilen tutarların 10/08/2001 tarihinden 15/02/2010 tarihine kadar hesaplanan faizli tutarı ile toplam 205.730.975,74-TL alacak nedeniyle söz konusu hesaba haciz uygulanmasına ve davacının borcuna mahsup edilmesine karar verildiği, davacı tarafından 09/12/2010 tarihli dilekçeyle, iptal kararının uygulanmış gibi gösterildiği,

zararının sadece tahsil edilen para ile ödenmesinin mümkün olmadığı belirtilerek diğer zararlarının da tazminine karar verilmesi istenilmiş ise de, bankacılık yapma izni kaldırılıp yönetim ve denetimini Fon’un üstlendiği yada temettü hariç tüm ortaklık hakları Fon’a intikal eden bankaların (katılım, kalkınma ve yatırım bankaları dahil) ve diğer kredi kuruluşlarının Bankacılık Kanunu'nun 15. maddesinin 7(b) bendi kapsamında sayılan nedenlerden ortaya çıkan alacakları “Fon alacağı” sayıldığından, davacının,.

A.Ş.,. San. A.Ş ve.

Plastik Fabrikaları A.Ş.'nin yönetim kurulu üyesi olması sebebiyle Fon'un davacıdan alacağının olduğu, bu alacakların 6183 sayılı Kanun uyarınca takip edileceği, Fon tarafından devir ve temlik alınan, dolayısıyla kamu alacağı niteliği bulunan ve davacı tarafından ödenmeyen ve Mahkeme kararı ile kesinleşmiş alacağın tahsili amacıyla davacıya yapılan ödemeden mahsubun yapıldığı, kesinleşen amme alacağının tahsiline ilişkin mahsup işleminin mevzuata uygun olduğu anlaşıldığından,

davacı tarafından uğradığı zararın giderilmesi için 09/12/2010 tarihinde Fon'a yapılan başvurunun cevap verilmemek suretiyle reddine ilişkin işlemde de hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlem hukuka uygun bulunarak davanın reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından, Danıştay'ın bozma kararına uygun olarak davanın kabulü yönünde karar verilmesi gerekirken davanın reddine karar verilmesinin hukuka aykırı olduğu, usuli kazanılmış hak ilkesinin kamu düzeni ile ilgili olduğu ve temyiz aşamasında kendiliğinden dikkate alınması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davalı idare tarafından, Danıştay'ın bozma kararı sonrasında İdare Mahkemesinin bu kez dava konusu işlemi doğru tespit ederek hüküm tesis ettiği, davanın reddine ilişkin kararın hukuka uygun olduğu belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'İN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 17. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca davacının duruşma istemi yerinde görülmeyerek gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

İdare ve vergi mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.