Danıştay 13. Daire E.2020/1925 K.2024/1998

Dava konusu istem: Dağıtıcı lisansı sahibi davacı şirketin bayisi olarak faaliyet gösteren ...'e ait akaryakıt istasyonunda yapılan denetimde, kurulu bulunan otomasyon sistemine yansımayan tank dolumlarının olması ve buna ilişkin olarak Kurum'a bildirimde bulunulmadığından bahisle 5015 sayılı Petrol Piyasası Kanunu'nun 19. maddesinin 2. fıkrasının (c) bendinin (3) numaralı alt bendi uyarınca 1.026.994,00-TL idari para cezası verilmesine ilişkin ... tarih ve... sayılı Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu (Kurul) kararının iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ....

İdare Mahkemesi'nce verilen ... tarih ve E:..., K:...sayılı kararda; davacı şirketin bayisine ait akaryakıt istasyonunda 25/02/2016 tarihinde yapılan denetimde bayinin dağıtıcısı olan davacı şirketten 25/01/2016 tarihinde 11.477 litre, 25/01/2016 tarihinde 15.951 litre, 28/01/2016 tarihinde 5.490 litre ve 30/01/2016 tarihinde 12.840 litre olmak üzere toplam 45.758 litre motorin alımı yapıldığı, ancak alınan 45.758 litre motorinin sadece 23.880 litresinin otomasyon sisteminde dolumunun gözüktüğü, kalan 21.878 litre motorinin otomasyon sisteminde gözükmediği,

istasyon yetkilisinin dolum haricindeki kalan kısmın dış satış olarak gerçekleştirdiğini beyan etmesine rağmen bayinin herhangi bir dış satışının olmadığının tespit edildiği, bu hususun 25/02/2016 tarihli tutanak ile sabit olduğu, davacı şirketin sözleşmeli bayisi olan bayisi olan akaryakıt istasyonunda Kurum tarafından belirlenen esaslara uygun olarak kaçak akaryakıt satışının yapılmasını önleyen teknolojik yöntemleri kurması ve akaryakıt hareketlerini izleme yükümlülüğü bulunduğu, ancak otomasyon sistemine yansımayan tank dolumları olması ve buna ilişkin olarak davalı Kurum'a bildirimde bulunulmadığı anlaşıldığından,

davacı şirkete idari para cezası verilmesine ilişkin dava konusu Kurul kararında hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Öte yandan, 7164 sayılı Maden Kanunu ile Bazı Kanunlarda ve Kanun Hükmünde Kararnamede Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun'un 34. maddesiyle 5015 sayılı Kanun'a eklenen Geçici 6. madde uyarınca, bu maddenin yürürlüğe girmesinden önce Kurul'ca verilmiş olan idari para cezaları yönünden ihtar yapılması imkanı bulunmadığından, davacıya anılan fiili nedeniyle Geçici 6. madde kapsamında ihtar yapılamayacağı gibi, Kanun'un 19. maddesinde yapılan değişiklikle idari para cezalarına getirilen asgari ceza oranlarının yükseltildiği de dikkate alındığında lehe bir durum getirilmediği anlaşılmıştır. Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlem hukuka uygun bulunarak davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi'nce; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından, dava konusu işleme sebep olarak gösterilen uzaktan erişim sistemine uymama yükümlülüğünün düzeltilebilir fiillerden olup, ihtar müessesesinin uygulanması gerektiği, bayi tarafından gerçekleştirilen eylem nedeniyle cezalandırılmasının cezaların şahsiliği ilkesine aykırı olduğu, bayi tarafından otomasyon sisteminin kasıtlı olarak kapatıldığı, bayiyi otomasyon sistemini açmak adına zorlayıcı bir yetkisinin bulunmadığı, bayilik sözleşmesinin feshedildiği, dava konusu işlemin hukuka aykırı olduğu ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davalı idare tarafından savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...N'IN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Her ne kadar, İdare Mahkemesi kararında 7164 sayılı Kanun'un 34. maddesiyle 5015 sayılı Kanun'a eklenen Geçici 6. madde uyarınca ihtarın yalnızca maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce Kurul'ca idarî para cezası verilmemiş fiiller bakımından uygulanabileceği yönünde gerekçeye yer verilmiş olsa da, 7164 sayılı Kanun'un 34. maddesi ile 5015 sayılı Kanun'a eklenen Geçici 6. maddenin birinci fıkrasında, bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce Kurul'ca idarî para cezası verilmemiş olan ve niteliği itibarıyla düzeltme imkânı bulunan fiilleri işleyenler için nasıl bir usûl izleneceği öngörülmüş; ikinci fıkrasında ise maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce Kurul tarafından karara bağlanmış idarî para cezalarının tahsiline ilişkin kurallara yer verilmiştir.

Söz konusu Geçici maddede, niteliği itibarıyla düzeltme imkânı bulunan fiilleri kanun değişikliğinden önce işleyen ve haklarında idarî para cezası uygulanan kişiler yönünden ne gibi bir işlem yapılacağı açıklanmamış olmakla birlikte, yeni düzenlemede yer alan ihtar müessesesi lehe kanun niteliğinde olduğundan, yargı aşamasındaki idarî para cezaları ile ilgili olarak yargı yerleri tarafından lehe kanun hükümlerinin belirtilen kişiler hakkında da uygulanması gerektiği açıktır.

Davacı tarafından... tarih ve... sayılı Kurul kararı ile ''uzaktan erişim sistemine ilişkin yükümlülüklerine yerine getirilmemesi'' fiilinin niteliği itibarıyla düzeltme imkânı olan fiiller arasında sayıldığı ileri sürülmüş ise de, idari para cezası verilmesine sebep olarak gösterilen eylemin, iptali istenilen ... tarih ve... sayılı Kurul kararında ''kurulu bulunan otomasyon sistemine yansımayan tank dolumlarının olması ve buna ilişkin olarak Kurum'a bildirimde bulunulmaması'' olarak belirtildiği, bu itibarla anılan fiil ile uyuşmadığı,

ayrıca Kurul’un ... tarih ve ... sayılı kararıyla belirlenen "5015 Sayılı Kanun'un 20. Maddesinin İkinci Fıkrasının (a) Bendi Uyarınca Belirlenen Niteliği İtibariyla Düzeltme İmkanı Olan Fiiller Listesi"nde uyuşmazlığa konu fiilin yer almadığı anlaşıldığından, bu iddiaya itibar edilmemiştir.

Bölge idare mahkemesi kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.