Danıştay 13. Daire E.2020/3130 K.2024/4853

Dava konusu istem: Dağıtıcı lisansı sahibi davacı şirketin bayisine ait akaryakıt istasyonda 04-11/06/2015 tarihleri arasında gerçekleştirilen denetimde, otomasyon sisteminin doğru ve sağlıklı veriler içermediği, otomasyon sistemine müdahale edildiği ve bayide tespit edilen aykırılıkların Kuruma bildirilmediğinin tespit edildiğinden bahisle, 5015 sayılı Petrol Piyasası Kanunu’nun 19. maddesinin ikinci fıkrasının (c) bendinin (3) numaralı alt bendi uyarınca 972.717,00-TL idari para cezası verilmesine ilişkin ... tarih ve... sayılı Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu (Kurul) kararının iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti:....

İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; otomasyon sisteminin bulunduğu odaya girildiğinde otomasyon sistemine uzaktan erişim yapılarak değişik sayfaların açıldığı, sisteme otomasyon ya da dağıtım firması tarafından uzaktan erişimle müdahale olduğu, otomasyon sisteminde tank hareket raporları menüsünden 01/01/2015 ile 04/06/2015 tarihleri arasındaki tank dolumları incelendiğinde istasyona 21/05/2015 tarihinde 5468 litre motorin, 02/06/2015 tarihinde 5000 litre motorin olmak üzere sadece 2 kere dolum yapıldığı,

istasyonun akaryakıt stok durumunun tespiti için tank hareket raporları menüsünün incelenmesi sonucunda 04/06/2015 tarihli denetim tutanağında otomasyon sistemine tank hareketleri bölümünden 01/01/2015-04/06/2015 tarihleri toplam 564.498,41 litre motorin dolumunun belirtildiği, 01/01/2015-04/06/2015 tarihleri arası sorgulandığında bu döneme ait alınan çıktıda sadece 25/05/2015 tarihinden itibaren (10) günlük süreye ilişkin verilerin bulunduğu,

tank hareket raporlarında görülen 21/05/2015 ve 02/06/2015 tarihleri motorin dolumlarının tank grafik raporu menüsünden incelendiğinde ise grafik üzerindeki zaman grafiğinde bu dolumlara ilişkin herhangi bir veriye rastlanmadığı, motorin tankına yapıldığı tespit edilen ve yukarıda belirtilen dolumların stok miktarları ile birlikte incelendiğinde.

02/06/2015 tarihinde motorin tankında gün başı stok (4966,94 ) litre, gün sonu stok 3616,61 litre, 5000 litre motorinin tanka boşaltım yapıldığı kabul edildiğinde tanktaki 02/06/2015 tarihi gün sonu stok durumu (5000+ 3616,61) = 8616,61 litre olması gerekirken 3616,61 litre görüldüğü, 03/06/2015 tarihinde motorin tankında gün başı stok 8616,61 litre olması gerekirken 3616,61 litre görüldüğü, saat 00.38:39'da stok miktarının birden 26.316 litreye çıktığı, bu tarihte alınan motorin alımı bulunmaması ve bayi ile dağıtıcıda bir belgede sunulmadığına göre (8616,61-26.316) = 17.699,39 litre motorin farkının bulunmakta olduğu,

akaryakıt istasyona ait 03-04/06/2015 tarihlerini kapsayan ve 48 saatlik tank ve pompa bilgilerini içeren UE-1T ve UE-1P tabloları da incelendiğinde.

9673 litre ve 1997,93 litre olmak üzere toplam 11.670,93 litre motorinin kayıt dışı olarak satılmış olduğu, tablolardaki stok açılış ve stok kapanış bölümlerinde bu tespitlerin açıkça görülmesine rağmen dağıtım firması tarafından herhangi bir açıklamanın yapılmadığı, 11/06/2015 tarihinde yapılan denetimde ise tank dolumlarının yine 21/05/2015 tarihinden sonraki günlere ait verileri verdiği, geçmişe dönük sorgulama yapılamadığı, 21/05/2015-11/06/2015 tarih aralığında istasyona 8 kere toplam 80.809,41 litre dolum yapıldığı, tank dolum raporlarında 8 adet dolumun sistemde görüldüğü,

satışların ise 25/05/2015 tarihinden sonraki verileri gösterdiği tespit edilerek satış verilerinin tespitinin yapılamadığı, davacı şirket tarafından denetim elemanlarına ibraz edilen belgeler incelendiğinde denetlenen bayisinin akaryakıt istasyonuna 686.869 litre motorin ürünü satılmasına rağmen otomasyon sisteminde 01/01/2015-04/06/2015 dönemindeki satışlar incelendiğinde 141 adet 14.194,36 litre motorin satış yapıldığının görüldüğü bu miktar bayinin Mayıs ve Haziran ayı içindeki dağıtıcıdan aldığı toplam 53.123 litre motorin ürünü alışları ile karşılaştırıldığında satış miktarının düşük olması otomasyon sisteminin 07/05/2015 tarihinden

itibaren doğru ve sağlıklı bir şekilde çalışmadığı gibi satışların manuel olarak sisteme girildiğini doğrulamadığı, düzeltilmiş istasyon otomasyon sistemi A-1b incelendiğinde.

01/06/2015 ile 03/06/2015 tarihini kapsayan dönem içerisinde istasyona hiç motorin ürünü alımı yapılmamış olduğunun görüldüğü, ancak A-1b tablosunda ürün alımı gözükmese de 04/06/2015 tarihli denetimde bayi tarafından ... tarih ve seri ... numaralı irsaliyeli fatura ile dağıtıcısından 5.000 litre motorin alımı yapıldığına ilişkin belgenin ibraz edildiği,

davalı idareden alınan düzeltilmiş istasyon otomasyon sistemi tablosu A-1b'ye göre 2015 Mayıs ayından 2015 Haziran ayına devir eden motorin 6.205,20 litre, 01/06/2015-04/06/2015 tarihinde satılan motorin 11.587,00 litre, 02/06/2015 tarihinde tabloda görülmeyen ancak faturası ibraz edilen motorin alımı 5.000,00 litre toplam giren motorin miktarı (devir + 5.000 lt) 11.205,20 litre toplam çıkan motorin miktarı 11.587,00 litre, giriş ve çıkış farkı (11.205,20 - 11.587,00) = 381,80 litre,

04/06/2015 tarihinde denetimde istasyonda yer altı tankındaki motorin miktarı 11.064,02 litre belgesiz alınan ürün miktarı (11.064,02 + 381,80) = 11.445,82 litre olduğu, bayinin 01/01/2015 ile 12/06/2015 tarihleri arasındaki otomasyon dökümü incelendiğinde A-1b tablosunda 01/06/2015 tarihinden 11/06/2015 tarihine kadar dönem başı stok, tanka dolum, pompa satış ve dönem sonu stok verilerinin birbiri ile uyumlu olmadığı,

arızaların otomasyon sisteminde çok fazla belirtildiğinin tespit edilmesi üzerine düzenlenen soruşturma raporu ve davacı şirketin alınan yazılı savunmasının değerlendirilmesi üzerine dava konusu işlemin tesis edildiğinin görüldüğü; bu durumda, davalı idarece davacı şirketin yazılı savunmasında ileri sürdüğü gerekçeleri ayrıntılı ve detaylı olarak değerlendirdiği, dava konusu işleme gerekçe olan hususların detaylı bir şekilde tutanak altına alınmak ve yerinde incelenmek suretiyle tespit edildiği, otomasyon sisteminin doğru ve sağlıklı veriler içermemesi,

otomasyon sistemine müdahale etmesi ve bayide tespit edilen aykırılıkların Kuruma bildirilmediği sonucuna varıldığından, dava konusu Kurul kararında hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlem hukuka uygun bulunarak davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi .... İdari Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından, ön araştırma ve soruşturma prosedürüne uyulmadığı, yazılı savunmalarının dikkate alınmadığı, mevzuata aykırı fiilinin bulunmadığı, otomasyon sisteminin çalışmasının hava şartlarından kaynaklandığı mücbir sebep teşkil ettiği, idari para cezasının miktarının fahiş olduğu, 15 günlük ihbar önelinin kendilerine kullandırılmadığı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davalı idare tarafından savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ...'NIN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Bölge idare mahkemesi kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı halinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.