Danıştay 13. Daire E.2021/1947 K.2024/3635

Dava konusu istem: Dağıtıcı lisansı sahibi davacı şirketin bayisi olarak faaliyet gösteren akaryakıt istasyonunda 05/02/2019 tarihinde yapılan denetimde bayisinin otomasyon sisteminin doğru ve tutarlı veriler içermediği ve bayide tespit edilen aykırılıkların Kurum’a bildirilmediğinin tespit edildiğinden bahisle 5015 sayılı Petrol Piyasası Kanunu’nun 19. maddesinin 1. fıkrasının (ç) bendinin (2) numaralı alt bendi uyarınca 1.250.000,00-TL idari para cezası verilmesine ilişkin ... tarih ve ...sayılı Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu (Kurul) kararının iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesi'nce verilen... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; dağıtıcı lisansına sahip davacı şirketin, bayisi olarak faaliyet gösteren ... sayılı bayilik lisansı sahibi ...

Turizm Petrol Sanayi ve Ticaret A.Ş.’ne (...) ait akaryakıt istasyonunda 05/02/2019 tarihinde yapılan denetimde, tankerden, faturası başka bir firma adına olan 7.991 litre ürünün hortumla tanka boşaltıldığı ve bu ürünün otomasyon sisteminde de görünmediği, ... ve ... no’lu tankın offline olduğu, ... ve ... no’lu tankların online olduğu, ancak ne kadar ürün olduğunun görülmediğinin tespit edildiği; öte yandan, faturalarla birlikte Kurum kayıtları tetkik edildiğinde, davacı şirketin, bayisi ... şirketine 01/12/2018-31/12/2019 tarihleri arasında 335.457 litre motorin satışı gerçekleştirdiği ancak hiçbir dolumun otomasyon sistemine yansımadığı,

01/10/2018-06/02/2019 tarihleri arasındaki otomasyon sistemi tablosunda dönem başı stok miktarının sıfır, tanka dolum miktarının sıfır, pompa satış miktarının ise 50.030 litre olduğu hususlarının belirlendiği, 24/06/2019 tarih ve 28735 sayılı Başkanlık Olur'u kapsamında yapılan soruşturma neticesinde ... tarih ve ... sayılı Soruşturma Raporu’nun düzenlendiği, fiilin 5015 sayılı Kanun’un 7. maddesinin altıncı fıkrasına aykırılık teşkil ettiği gerekçesiyle aynı Kanun'un 19. maddesinin birinci fıkrasının (ç) bendi uyarınca davacıya 1.250.000,00-TL idari para cezası verilmesi üzerine bakılan davanın açıldığı;

... şirketine ait faturalar, otomasyon verileri ve 05/02/2019 tarihinde yapılan denetim sırasında tutulan tutanak birlikte değerlendirildiğinde, otomasyon sisteminin sağlıklı bir şekilde çalışmadığının sabit olduğu, her ne kadar davacı şirket tarafından otomasyon sisteminin sağlıklı bir şekilde kurulduğu ve sonraki aşamalardaki aykırılıkların taraflarınca tespit edilmesinin mümkün olmadığı belirtilmekte ise de, davalı idarece dört aylık dönemde tespit edilen aykırılıkların, dağıtıcı tarafından da dağıtıcı ve bayi arasındaki veri akışı takip edildiğinde tespit edilebileceği, bu anlamda mevzuatın dağıtıcıya da aykırılıkları tespit etmek ve bildirmek gibi bir yükümlülük yüklemesine karşın davacı şirket tarafından anılan yükümlülüklerin yerine getirilmediği;

Dağıtıcı lisansı sahiplerinin, bayilerinde sağlıklı bir otomasyon sistemi kurmak ve uygulamakla yükümlü olduğu, söz konusu sistemi kurmadığı ya da davalı idarece belirlenen usul ve esaslara uygun denetimi sağlayamadığı tespit edilen dağıtıcılara Kanun’da öngörülen idari para cezası ile diğer idari yaptırımların uygulanacağı, davacı şirketin bayisine ait akaryakıt istasyonunda da otomasyon sisteminin sağlıklı olarak çalışmadığı, tüm alış ve satışların otomasyon sistemine yansımadığı, davacı şirketin de bu durumu önleyici tedbir almadığı ve idareye bildirimde bulunmadığı anlaşıldığından, davacı şirket hakkında 1.250.000,00-TL idari para cezası verilmesine ilişkin dava konusu Kurul kararında hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Öte yandan, davacı tarafından lehe kanun uygulaması kapsamında öncelikli olarak ihtar edilmesi gerektiği iddia edilmekteyse de, idare tarafından tespit edilen ve müeyyidelendirilen eylemin idare tarafından belirlenen düzeltilebilecek hususlar kapsamında olmadığı belirtilmiştir.

Belirtilen gerekçelerle, dava konusu işlem hukuka uygun bulunarak davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi'nce; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından, lehe yasal düzenlemenin uygulanması gerektiği, faili olmadığı bir eylem nedeniyle cezalandırılmaya çalışıldığı, cezanın fahiş olduğu ileri istenilmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davalı idare tarafından, savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...İN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Bölge idare mahkemesi kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.