Danıştay 13. Daire E.2021/2888 K.2022/3965

Dava konusu istem: "… Mahallesi, … Caddesi, No:… " adresinde bulunan akaryakıt istasyonu için bayilik lisansı verilmesi istemiyle yapılan başvurunun reddine ilişkin ... tarih ve E... sayılı işleminin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti:. İdare Mahkemesi'nce verilen … tarih ve E:… , K:… sayılı kararda; davacı şirkete … tarihinde … numaralı 12 yıl süreyle bayilik lisansı verildiği, adına lisans düzenlenen tesisin. Petrolcülük Ltd. Şti.'ye kiralanması üzerine, davacı şirketin istemi doğrultusunda bayilik lisansının 06/04/2016 tarihinde sonlandırıldığı ve aynı tesis için. Pet. Ltd.

Şti. adına bayilik lisansının düzenlendiği, anılan şirketin iş yeri açma ve çalışma ruhsatının iptal edilmesi üzerine davalı idare işlemiyle bayilik lisansınında iptal edildiği.

Mahkemelerinin 29/05/2019 tarihli ara kararı ile davalı idareden … tarih ve … sayılı kararla sonlandırılan bayilik lisansından sonra davacı şirket adına herhangi bir bayilik lisansı düzenlenip düzenlenmediğinin sorulduğu, cevabi yazıda davacı şirket adına herhangi bir bayilik lisansının düzenlenmediğinin belirtildiği; bu durumda, … tarih ve … sayılı davalı idare işlemi ile sonlandırılan 09/10/2007 tarihli bayilik lisansından sonra davacı şirket adına herhangi bir bayilik lisansı düzenlenmediği anlaşıldığından, dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlem hukuka uygun bulunarak davanın reddine karar verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesi'nce; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davalı idare tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasının sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından, lisans iptaline ilişkin kararın hukuka aykırı olduğu, istasyonun mühürlenmesinde herhangi bir sorumluluklarının bulunmadığı, istasyonun kapalı kalması nedeniyle mağduriyet yaşandığı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davalı idare tarafından savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ … 'İN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile Bölge İdare Mahkemesi kararının Dairemiz kararında belirtilen gerekçeyle onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

ESAS YÖNÜNDEN

MADDİ OLAY

1- "… Mahallesi, … Caddesi, No:… " adresinde bulunan akaryakıt istasyonuna ilişkin olarak davacı şirket adına düzenlenen … numaralı bayilik lisansı, istasyonun … Petrolcülük Ticaret Ltd. Şti.'ye kiralanması nedeniyle davacı şirketin talebine istinaden … tarih ve … sayılı Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu kararı ile sonlandırılmış ve söz konusu istasyon için … Petrolcülük Ticaret Ltd. Şti. adına … tarih ve … sayılı bayilik lisansı düzenlenmiştir.

2- İstasyonda 13/06/2017 tarihinde yapılan denetimde 2 no'lu adada bulunan motorin pompasından alınan numunenin marker ölçüm sonucu geçersiz çıkmış, bunun üzerine akaryakıttan numune alınarak söz konusu adada bulunan pompalar mühürlenmiştir.

3- Alınan numuneler üzerinde yapılan analiz neticesinde TÜBİTAK MAM Laboratuvarı tarafından düzenlenen … tarih ve … sayılı Rapor ile numunenin marker seviyesinin geçersiz olduğu tespit edilerek rapor sonucu Amasya Valiliği'ne bildirilmiş, bunun üzerine 18/07/2017 tarihinde istasyonun tamamı mühürlenmiştir.

4- Öte yandan, … Petrolcülük Ticaret Ltd. Şti.'nin talebine istinaden adı geçen şirket adına düzenlenmiş olan … tarih ve … sayılı işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptal edildiğinin davalı idareye bildirilmesi üzerine davalı idarenin … tarih ve … sayılı işlemi ile … Petrolcülük Ticaret Ltd. Şti. adına düzenlenmiş olan bayilik lisansının sona erdirilmesine karar verilmiştir.

5- Aktarılan süreç sonrasında davacı tarafından "… Mahallesi, … Caddesi, No: … " adresinde bulunan akaryakıt istasyonu için bayilik lisansı verilmesi istemiyle davalı idareye yapılan başvurunun … tarih ve E.… sayılı işlem ile reddedilmesi üzerine bakılan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

5015 sayılı Petrol Piyasası Kanunu'nun "İdari yaptırımlar" başlıklı 20. maddesinin 8. ve 9. fıkralarının dava konusu işlemin tesis edildiği tarih itibarıyla yürürlükte bulunan hâlinde, "5607 sayılı Kanun'da belirtilen kaçakçılık fiillerinin işlendiği tespit edilen rafineri hariç her türlü tesiste lisansa tâbi tüm faaliyetler kovuşturmaya yer olmadığına dair karar veya mahkeme kararı kesinleşinceye kadar Kurum tarafından geçici olarak durdurulur ve bu süre içinde söz konusu tesis için başka bir gerçek veya tüzel kişiye de lisans verilmez. Kesinleşmiş mahkeme kararına göre lisans sahiplerinin lisansı iptal edilir. Lisans sahibine verilen idari para cezası ödenmeden lisansa konu tesis için lisans verilmez.

Kaçakçılık fiilinin sadece ulusal marker seviyesi ile ilgili olması durumunda, geçici durdurma kararı akredite laboratuvar analiz sonucuna göre verilir. Akredite laboratuvar analiz sonucunun bildirilmesine kadar kaçak akaryakıt satışını engelleyecek idari tedbirler Kurum tarafından alınır." kuralı yer almıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Aktarılan kurallardan, marker seviyesi geçersiz veya hiç marker içermeyen akaryakıtı bulundurma ve satışa arz etme fiillerinin kaçakçılık suçu kapsamında olduğu, kaçakçılık fiilinin sadece ulusal marker seviyesi ile ilgili olması durumunda önce ulusal marker seviyesinin geçersiz çıktığı tank ve düzeneklerin mühürleneceği, alınan numunelerin analiz için akredite laboratuvarlara gönderileceği, bu numunelerin analizi sonucunda ulusal marker seviyesinin geçersiz çıkması durumunda, akaryakıt istasyonunun tamamının geçici olarak mühürleneceği,

kaçakçılık fiilini işleyenler hakkında yürütülecek soruşturma neticesinde kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verilmesi yahut söz konusu fiili işleyenler hakkında dava açılması hâlinde verilecek olan mahkeme kararı kesinleşinceye kadar istasyonda faaliyetlerin durdurulacağı ve bu süre içerisinde tesis için başka bir gerçek veya tüzel kişiye lisans verilmeyeceği, ayrıca yapılan tespitlere istinaden lisans sahibine verilen idari para cezası da ödenmeden tesis için yeni bir lisans düzenlenmeyeceği anlaşılmaktadır.

Olayda, ". Mahallesi,. Caddesi, No:… " adresinde bulunan istasyonun davacı şirket tarafından. Petrolcülük Ticaret Ltd. Şti.'ye kiralandığı, istasyon söz konusu şirketin kullanımında iken marker sonucu geçersiz akaryakıt bulundurulduğunun tespit edildiği ve bu tespite istinaden istasyon kiracı tarafından tahliye edildikten sonra tamamının mühürlendiği,

İdare Mahkemesi'nce "şirket adına herhangi bir bayilik lisansı düzenlenmediği" gerekçesiyle davanın reddine karar verildiği görülmekle birlikte dosya içeriği bir bütün olarak incelendiğinde, davacının talebinin esas itibarıyla, istasyonun söz konusu şirketin fiilleri nedeniyle mühürlendiği ve kendilerinin bu konuda herhangi bir sorumluluğu bulunmadığından bahisle istasyonun yeniden faaliyete geçirilmesi amacıyla bayilik lisans verilmesine yönelik olduğu anlaşıldığından, hukuki değerlendirmenin bu çerçevede yapılması gerekmektedir.

Bu itibarla, kaçakçılık fiilini işleyenler hakkında kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verilinceye yahut haklarında dava açılması hâlinde verilecek olan mahkeme kararı kesinleşinceye kadar istasyonda faaliyetlerin durdurulacağı ve bu sürede başka bir gerçek veya tüzel kişiye lisans verilmeyeceği, ayrıca yapılan tespitlere istinaden lisans sahibine idari para cezası verilmiş olması hâlinde söz konusu cezanın da ödenmesi gerektiği,

kaldı ki davacı tarafından akaryakıt istasyonu için bayilik lisansı verilmesi istemiyle davalı idareye başvurunun yapıldığı tarih itibarıyla söz konusu şartların sağlandığına ilişkin olarak dosya içeriğinde herhangi bir bilgi veya belgenin de mevcut olmadığı anlaşıldığından, davacının lisans başvurusunun reddine ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık, davanın reddi yolunda verilen karara karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine ilişkin temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında ise sonucu itibarıyla hukukî isabetsizlik bulunmadığı sonucuna varılmıştır.