Danıştay 13. Daire E.2021/2988 K.2021/2875

Dava konusu istem: Alanya Belediyesi Fen İşleri Müdürlüğü tarafından 08/12/2020 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen "Belediyemiz Merkez Şantiyelerinde Kullüz 14-15 Ton Taşıma Kapasiteli Damperli Kamyon Kiralama" ihalesine ilişkin davacı şirket tarafından, ... tarih ve ... sayılı dilekçe ile yaptığı itirâzen şikâyet başvurusunun Kamu İhale Kurumu tarafından reddine dair ... tarih ve ... sayılı kararının iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesi'nce verilen kararda; uyuşmazlık konusu ihalede, davacı tarafından teklif dosyasında “Tüzel Kişilerde Ortaklık Bilgilerine ve Yönetimdeki Görevlilere İlişkin Son Durumu Gösterir Belge” başlıklı Standart Form - KİK030.0/H belgesi ile sunulmayacak belgeler tablosunun sunulmadığı, tüzel kişiliğe ait Ticaret Sicil Gazetesi bilgilerinin ve imza sirkülerinin sunulduğu,

ihale dokümanında başvuru aşamasında sunulması istenilen belgeler ve bu belgelere ilgili mevzuat gereğince eklenmesi zorunlu olan eklerinden herhangi birinin, aday veya isteklilerce sunulmaması halinde, bu eksik belgelerin ve eklerinin idarelerce tamamlatılmaması esas olmakla birlikte, sunulan belgelerde ihale sonucu açısından teklifin esasını değiştirecek nitelikte olmayan bilgi eksikliklerinin bulunması halinde bu eksikliklerin idarelerce tamamlatılması gerektiği, davacı şirketin ihaleye ilişkin teklif başvurularında son Ticaret Sicil Gazetelerine yer verdiği,

imza sirküsünün dayanağı Ticaret Sicil Gazetesinde yer alan bilgilerin tüzel kişiliğin son durumunu gösterdiği görülmekle, "Tüzel Kişilerde Ortaklık Bilgilerine ve Yönetimdeki Görevlilere İlişkin Son Durumu Gösterir Belge" başlıklı Standart Form-KİK030.0/h belgesinin yer almamasının, ihale sonucu açısından teklifin esasını değiştirecek nitelikte olmayan bir bilgi eksikliği olduğu sonucuna varılmakla bu eksikliğin tamamlatılabileceği değerlendirildiğinden, davacı şirketin itirazen şikayet başvurusunun reddine yönelik dava konusu Kurul kararında hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Belirtilen gerekçelerle hukuka aykırı bulunan dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından, Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği'nin 38/1-b maddesinde, Tüzel Kişilerde Ortaklık Bilgilerine ve Yönetimdeki Görevlilere İlişkin Son Durumu Gösterir Belge ile tüzel kişiliğin noter tasdikli imza sirkülerinin, teklif kapsamında sunulmasının zorunlu olduğu, söz konusu bilgilerin yer aldığı anılan Yönetmelik ekinde yer alan "Ortaklık Bilgileri ve Yönetimdeki Görevliler" standart formuna ihale dokümanında yer verildiği, davacının teklif dosyası kapsamında Tüzel Kişilerde Ortaklık Bilgilerine ve Yönetimdeki Görevlilere İlişkin Durumu Gösterir Belgeyi sunmadığı,

İdari Şartname ile sunulması zorunlu tutulan ve yeterliğe ilişkin belge niteliğinde olan bu belgenin, davacı tarafından teklif ekinde sunulmadığı, belgenin 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu ve Kamu İhale Genel Tebliği kapsamında tamamlatılmasının mümkün olmadığı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davacı tarafından savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

ESAS YÖNÜNDEN

MADDİ OLAY

Alanya Belediyesi Fen İşleri Müdürlüğü tarafından 08/12/2020 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen ve 4 kısımdan oluşan "Belediyemiz Merkez Şantiyelerinde Kullüz 14-15 Ton Taşıma Kapasiteli Damperli Kamyon Kiralama" ihalesi yapılmış olup ihaleye 7 istekli katılmıştır.

Söz konusu ihalede davacı şirket dışında ihaleye katılan isteklilerden aşırı düşük teklif açıklaması istenilmiştir. İsteklilerden ... Nakliyat Hafriyat Temizlik Makine İnşaat Emlak Gıda Tarım Turizm Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti'nin aşırı düşük teklif açıklamasının yeterli bulunduğu ve ihalenin 1 ve 2. kısımlarının anılan istekli üzerinde bırakıldığı, isteklilerden ... Yapı İnşaat Ltd. Şti'nin 2 ve 4. kısımlara yönelik aşırı düşük savunma vermediği, 1 ve 3. kısımlara ilişkin verdiği aşırı düşük teklif açıklamasının yeterli bulunduğu ve ihalenin 3. kısmının anılan istekli üzerinde bırakıldığı, isteklilerden ... Mimarlık Mühendislik İnşaat Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti'nin aşırı düşük teklif açıklamasının yeterli bulunduğu ve ihalenin 4. kısmının anılan istekli üzerinde bırakılmıştır.

İhale komisyon kararı üzerine davacı şirket, aşırı düşük teklif açıklamaları sunan isteklilerin açıklamalarının uygun olmadığı gerekçesiyle ... tarih ve ... sayılı dilekçe ile Kamu İhale Kurumu'na itirazen şikayet başvurusunda bulunmuştur. Bu başvuru üzerine Kamu İhale Kurumu ... tarih ve ... sayılı Kurul kararı ile şikayete konu kısımlarda açıklama sunan isteklilerin aşırı düşük tekliflerinin reddedilmesi yönünde düzeltici işlem belirlenmesine karar verilmiştir.

İhaleyi yapan idare, Kurul kararı gereği ihale üzerinde bırakılan isteklilerin aşırı düşük teklif açıklamalarının reddedilmesine, İdari Şartname'nin 7.1.b.2. maddesi gereği Tüzel Kişilerde Ortaklık Bilgilerine ve Yönetimdeki Görevlilere İlişkin Son Durumu Gösterir Belgeyi sunmadığı gerekçesiyle davacı şirket ile ... İnşaat Taahhüt Gıda Hayvancılık Turizm Ticaret ve Sanayi Limited Şirketi'nin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılmasına ve ihalede geçerli teklif kalmadığı gerekçesiyle ihalenin iptaline karar vermiştir.

Davacı şirket tarafından, ihaleyi yapan idarenin Kurul kararının gereğinin yerine getirilmediği ve düzeltici işlem tesis edilmediği, ihalenin keyfi olarak iptal edildiği sebepleriyle teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasına ve ihalenin iptaline yönelik komisyon kararına karşı ... tarih ve ... sayılı dilekçe ile Kamu İhale Kurumu'na itirazen şikayet başvurusunda bulunulmuştur.

Kurul'un ... tarih ve ... sayılı kararıyla, başvuru sahibinin teklif dosyası kapsamında Tüzel Kişilerde Ortaklık Bilgilerine ve Yönetimdeki Görevlilere İlişkin Son Durumu Gösterir Belgeyi sunmadığı, anılan belgenin teklif kapsamında sunulmasının zorunlu olduğu, belgeye ilişkin standart formuna ihale dokümanında yer verildiği, öte yandan, 15/02/2021 tarihli komisyon kararı ile Kurul kararının yerine getirildiği ve anılan isteklilerin aşırı düşük teklif açıklamalarının reddedildiği gerekçesiyle itirazen şikayet başvurusunun reddine karar vermiştir.

Bunun üzerine bakılan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun "Temel İlkeler" "başlıklı 5. maddesinde, idarelerin bu Kanun'a göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumlu olduğu belirtilmiş.

"İhaleye katılımda yeterlik kuralları" başlıklı 10. maddesinde ise, ihaleye katılacak isteklilerden, mesleki ve teknik yeterliğin belirlenmesi için, isteklinin, mevzuatı gereği ilgili odaya kayıtlı olarak faaliyette bulunduğunu ve teklif vermeye yasal olarak yetkili olduğunu kanıtlayan belgeler ile maddede sayma yoluyla belirtilen diğer bilgi ve belgelerin istenebileceği, ihale konusu işin niteliğine göre bu bilgi ve belgelerden hangilerinin yeterlik değerlendirmesinde kullanılacağının, ihale dokümanında ve ihale veya ön yeterliğe ilişkin ilân veya davet belgelerinde belirtileceği aktarılmış.

"Tekliflerin değerlendirilmesi" başlıklı 37. maddesinin ikinci fıkrasında, "Tekliflerin değerlendirilmesinde, öncelikle belgeleri eksik olduğu veya teklif mektubu ile geçici teminatı usulüne uygun olmadığı 36. maddeye göre ilk oturumda tespit edilen isteklilerin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılmasına karar verileceği, teklifin esasını değiştirecek nitelikte olmaması kaydıyla, belgelerde bilgi eksikliği bulunması hâlinde idarece belirlenen sürede isteklilerden bu eksik bilgilerin tamamlanması yazılı olarak isteneceği düzenlenmiş.

"Bütün tekliflerin reddedilmesi ve ihalenin iptali" başlıklı 39. maddesinde, İhale komisyonu kararı üzerine idare, verilmiş olan bütün teklifleri reddederek ihaleyi iptal etmekte serbest olduğu, ihalenin iptal edilmesi hâlinde bu durum bütün isteklilere derhâl bildirileceği, idare bütün tekliflerin reddedilmesi nedeniyle herhangi bir yükümlülük altına girmeyeceği, ancak, idare isteklilerin talepte bulunması hâlinde, ihalenin iptal edilme gerekçelerini talep eden isteklilere bildireceği kuralına yer verilmiştir.

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği'nin “Aday veya isteklinin mesleki faaliyetini sürdürdüğünü ve teklif vermeye yetkili olduğunu gösteren belgeler” başlıklı 38. maddesinin ihale tarihindeki hâliyle birinci fıkrasının (b) bendinde, Yönetmelik ekinde yer alan Tüzel Kişilerde Ortaklık Bilgilerine ve Yönetimdeki Görevlilere İlişkin Son Durumu Gösterir Belge ile tüzel kişiliğin noter tasdikli imza sirkülerinin, teklif kapsamında sunulmasının zorunlu olduğu,

ayrıca aday veya isteklilerin ihale tarihi itibarıyla mesleki faaliyetlerini mevzuatı gereği ilgili odaya kayıtlı olarak sürdürmesi gerekmekte olup, ihale üzerinde kalan isteklinin sözleşme imzalanmadan önce, bu durumu tevsik eden belgeleri 4734 sayılı Kanun ve ilgili mevzuat ile ön yeterlik ve ihale dokümanında yer alan düzenlemelere uygun olarak sunması gerektiği kurala bağlanmıştır.

İhale konusu işe ait İdari Şartname'nin "İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri" başlıklı 7. Maddesinde; "7.1. İsteklilerin ihaleye katılabilmeleri için aşağıda sayılan belgeleri teklifleri kapsamında sunmaları gerekir;

(...)

b) Teklif vermeye yetkili olduğunu gösteren imza beyannamesi veya imza sirküleri;

1) Gerçek kişi olması halinde, noter tasdikli imza beyannamesi,

2) Tüzel kişi olması halinde, bu Şartname ekinde yer alan Tüzel Kişilerde Ortaklık Bilgilerine ve Yönetimdeki Görevlilere İlişkin Son Durumu Gösterir Belge ile tüzel kişiliğin noter tasdikli imza sirküleri.."

“İhale dokümanının kapsamı” başlıklı 5. maddesinde, "5.1. İhale dokümanı aşağıdaki belgelerden oluşmaktadır: a) İdari Şartname, b) Teknik Şartname, c) Sözleşme Tasarısı, ç) Standart Formlar

5.2. Ayrıca, bu Şartnamenin ilgili hükümleri gereğince İdarenin düzenleyeceği zeyilnameler ile isteklilerin yazılı talebi üzerine İdare tarafından yapılan yazılı açıklamalar, ihale dokümanının bağlayıcı bir parçasıdır.

5.3. İstekli tarafından ihale dokümanının içeriği dikkatli bir şekilde incelenmelidir. Teklifin verilmesine ilişkin şartların yerine getirilmemesinden kaynaklanan sorumluluk teklif verene aittir. İhale dokümanında öngörülen kriterlere ve şekil kurallarına uygun olmayan teklifler değerlendirmeye alınmaz." düzenlemeleri yer almaktadır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Uyuşmazlığa konu ihaleye ait İdari Şartname'nin 7.1. maddesinde, isteklilerin ihaleye katılabilmeleri için teklif dosyaları kapsamında beyan edilmesi gereken belgeler ve yeterlik kriterleri sayılmış olup, isteklinin tüzel kişi olması hâlinde, bu şartname ekinde yer alan Tüzel Kişilerde Ortaklık Bilgilerine ve Yönetimdeki Görevlilere İlişkin Son Durumu Gösterir Belge ile tüzel kişiliğin noter tasdikli imza sirkülerinin sunulması gerektiği,

şartnamenin 5.1. maddenin (d) bendinde "Tüzel Kişilerde Ortaklık Bilgilerine ve Yönetimdeki Görevlilere İlişkin Son Durumu Gösterir Belge" adlı standart formun ihale dokumanını oluşturan belgelerden olduğu belirtildikten sonra, 5.3. maddesinde ise, istekliler tarafından ihale dokümanının içeriğinin dikkatli bir şekilde incelemesi gerektiği, teklifin verilmesine ilişkin şartların yerine getirilmemesinden kaynaklanan sorumluluğun teklif verene ait olduğu, ihale dokümanında öngörülen kriterlere ve şekil kurallarına uygun olmayan tekliflerin değerlendirmeye alınmayacağı açık bir şekilde düzenlenmiştir.

İhale dokümanında yer alan düzenlemelere karşı isteklilerce başvuruda bulunulmayarak kuralların kesinleşmesi hâlinde, istekliler tarafından teklif kapsamında şartnamede istenilen şekilde tekliflerin sunulmasının zorunlu olduğu, ihale dokümanında yer alan ve kesinleşen kuralların, tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında idareler tarafından uygulanmamasının ihaleler için Kanun'da öngörülen saydamlık, rekabet, eşit muamele ve güvenirlik ilkelerini ihlâl edeceği açıktır.

Bu çerçevede, ihale dokümanına süresi içerisinde itirazda bulunulmaması sebebiyle ihale dokümanının kesinleştiği ve tekliflerin ihale dokümanı tamamen okunup kabul edilmek suretiyle verildiği dikkate alındığında,

İdari Şartnamenin "ihaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri" başlıklı 7.1. maddesinin (b) bendinin 2 numaralı alt bendi uyarınca teklif dosyası kapsamında sunulması istenilen Tüzel Kişilerde Ortaklık Bilgilerine ve Yönetimdeki Görevlilere İlişkin Son Durumu Gösterir Belgenin ve aynı doğrultuda Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin ekinde yer alan "Ortaklık Bilgileri ve Yönetimdeki Görevliler" adlı standart formun ihale dokümanında yer alması karşısında ortaklık bilgilerine ve yönetimdeki görevlilere ilişkin son durumu gösterir belgenin teklif dosyası ekinde sunulmamasının belge eksikliği olarak

değerlendirilmesi gerektiği ve bu eksikliğin sonradan tamamlatılmasının mümkün olmadığı sonucuna ulaşıldığından dava konusu işlemde hukuka aykırılık görülmemiştir.

Bu itibarla, davacı şirketin teklif dosyası kapsamında "Ortaklık Bilgilerine ve Yönetimdeki Görevlilere İlişkin Son Durumu Gösterir Belgenin" sunulmadığından bahisle teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasına ve ihalenin iptaline yönelik karara yapılan itirazen şikayet başvurusunun reddine dair dava konusu Kurul kararının iptali yolundaki İdare Mahkemesi kararında hukukî isabet bulunmamaktadır.