Danıştay 13. Daire E.2021/3775 K.2023/604

Dava konusu istem: Makina ve Kimya Endüstrisi Kurumu Hurda İşletmesi Müdürlüğü’nce … tarihinde gerçekleştirilen … ihale kayıt numaralı "B Grubu Hurda Nakliye Hizmeti Alımı" ihalesi ile … ihale kayıt numaralı "G Grubu Hurda Nakliye Hizmeti Alımı" ihalesi uyarınca akdedilen sözleşmeler çerçevesinde idareye sunulan kesin teminat mektuplarının nakde çevirilerek irat kaydedilmesi nedeniyle teminat mektuplarının karşılığı olan 709.975,00-TL'lik zararın teminat mektuplarının nakde çevrildiği tarihten itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesi'nce verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda. UYAP kayıtları, ... İdare Mahkemesi'nin … tarih ve E:…, K:… sayılı; … tarih ve E:…, K:… sayılı kararları, Danıştay Onüçüncü Dairesi'nin 03/06/2015 tarih ve E:2015/160, K:2015/2062 sayılı kararı ile Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu'nun 21/10/2019 tarih ve E:2017/2056, K:2019/4570 sayılı kararından.

Makine ve Kimya Endüstrisi Hurda İşletmesi Müdürlüğü'nce yapılan … ve … ihale kayıt numaralı ihalelerin davacı şirket uhdesinde kaldığı, davacı şirket ile B Grubu için 27/11/2012 tarihinde sözleşme ve 26/07/2013 tarihinde ek sözleşme, G Grubu için ise 25/12/2012 tarihinde sözleşme imzalandığı,

MKE Hurda İşletmesi Müdürlüğü tarafından 2011 ve 2012 yıllarında, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu'nun 3/g istisna maddesi kapsamında Makina ve Kimya Endüstrisi Kurumu Genel Müdürlüğü Satın Alma ve İhale Yönetmeliği esasları uyarınca açık ihale usulüyle yapılmış olan hurda malzeme nakliye ihaleleri ile ilgili olarak Ankara Cumhuriyet Başsavcılığı'nca … no'lu dosyasında başlatılan adli soruşturma kapsamında 08/07/2013 ve 27/08/2013 tarihli bilirkişi raporlarının düzenlendiği;

belirtilen rapor, tespit ve tutanakların değerlendirilmesinden, ihaleye katılan firmaların aralarında anlaşmak suretiyle ihalelere teklif sundukları veya diğer firmalar lehine ihalelerden çekildikleri, bu şekilde belirli firmaların belirli ihaleleri aldıkları, bu şekilde tekliflerin önceki yıllara oranla önemli ölçüde yüksek olarak verildiği ayrıca yasaklamaya konu eylemlerin, sözleşmenin imzalanmasından önce ihale aşamasında gerçekleştirildiği ve 4734 sayılı Kanun'un 17. maddesinin (a) ve (b) bentlerinin ihlâl edildiği, dava konusu işlemde hukuka aykırılık görülmediği gerekçesiyle davanın reddine karar verildiği;

anılan yargı kararları ile dava dosyasında mevcut olan bilgi ve belgeler birlikte değerlendirildiğinde, davacı şirket yetkilisi C.D.'nin yasaklamaya ve teminatın irat kaydına konu eylemlerinin, sözleşmenin imzalanmasından önce ihale aşamasında gerçekleştirildiği ve 4734 sayılı Kanunun 17. maddesinin (a) ve (b) bentlerinin ihlâl edildiğinin anlaşıldığı;

bu durumda, davacı şirketin kesin teminat mektuplarının irat kaydedilmesine ilişkin işlemlerde hukuka aykırılık bulunmadığından irat kaydedilen kesin teminat mektuplarının nakde çevrildiği tarihten itibaren işletilecek avans faizi ile birlikte ödenmesine karar verilmesi isteminin de reddi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Belirtilen gerekçelerle davanın reddine karar verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi'nce; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından, şirket yetkilisinin ihaleye fesat karıştırma iddiasıyla yargılandığı davada beraat kararı verildiği, ceza yargılaması sonucunu beklenilmeden kesin teminat mektuplarının nakde çevrilerek irat kaydedilmesi neticesinde zarara uğranıldığı, sözleşme yükümlülüklerinin yerine getirildiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davalı idare tarafından, B ve G Grubu da dahil olmak üzere hurda malzeme nakliye ihalelerinin, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu'nun 3 (g) maddesine istinaden hazırlanan Makine ve Kimya Endüstrisi Kurumu Genel Müdürlüğü Satın Alma ve İhale Yönetmeliği hükümleri çerçevesinde yapıldığı; bu ihalelere ilişkin olarak, ceza ve yasaklama hükümleri konusunda 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu ve 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu'nun uygulandığı,

görevli müfettişler tarafından hazırlanan rapor ile 2012 yılında 14 grup bazında yapılan hurda malzeme nakliye ihalelerinin tümünde yaklaşık maliyetin gizliliğinin ortadan kalktığı ve ihaleye katılan firmaların kendi aralarında anlaşma yapmak suretiyle ihalenin sonucunu önceden belirlediklerini gösterdiğinin tespit edildiği, tespit edilen bu eylemlerin istekliler bakımından 4734 sayılı Kanun'un yasak fiil ve davranışlar başlıklı 17. maddesinde yer alan yasak fiil ve davranışlara girdiği, davacı şirket yetkilisi her ne kadar ceza yargılaması sonucunda beraat etmiş ise de, teminatın irat kaydedilmesinin idari bir yaptırım olduğu,

idari yaptırım niteliğindeki kararların idare hukuku ilkeleri çerçevesinde değerlendirilmesi gerektiği, ceza yargılamasında suçun unsurları ile yasaklamayı gerektiren fiilin unsurlarının birbirinden farklı olduğu, davacı firma yetkilisi ile diğer firma yetkilileri arasında yapılan telefon görüşmelerinde aralarında anlaştıklarının açık olduğu, benzer davalarda da davanın reddine karar verildiği belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'IN DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Bölge idare mahkemesi kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.