Danıştay 13. Daire E.2021/40 K.2023/4502

Dava konusu istem: Davacıya ait "Nöbetçi Tekel" adlı iş yerinde 04/01/2014 tarihinde yapılan denetimde, saat 22:00 ila 06:00 saatleri arasında alkollü içki satışı yapıldığının tespit edildiği ve bu fiilin 4250 sayılı İspirto ve İspirtolu İçkiler İnhisarı Kanunu’nun 6. maddesinin beşinci fıkrasına aykırı olduğundan bahisle, anılan Kanun'un 7. maddesinin birinci fıkrasının (e) bendi ile 4733 sayılı Tütün, ve Alkol Piyasası Düzenleme Kurumu Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun'un 8. maddesinin beşinci fıkrasının (k) bendi uyarınca 60.000,00-TL idari para cezası uygulanmasına ilişkin Tütün ve Alkol Piyasası Düzenleme Kurulu'nun (Kurul) … tarih ve … sayılı işlemiyle bildirilen … tarih ve … sayılı kararının iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...

İdare Mahkemesi'nce, Danıştay Onuncu Dairesi'nin 27/09/2018 tarih ve E:2015/4560, K:2018/2834 sayılı bozma kararına uyularak verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda; uyuşmazlıkta, idari para cezasının 4250 sayılı İspirto ve İspirtolu İçkiler İnhisarı Kanunu uyarınca verildiği ve 5326 sayılı Kabahatler Kanunu'nun 16. maddesinde belirtilen idari yaptırım türlerinden biri olduğu, 4250 sayılı Kanun'da da idari para cezalarına karşı itiraz konusunda görevli mahkemenin gösterilmediği,

Kabahatler Kanunu'nun 3. maddesinde belirtildiği üzere, idari yaptırım kararlarına karşı kanun yoluna ilişkin hükümlerini, diğer kanunlarda aksine hüküm bulunmaması hâlinde uygulanacak olması nedeniyle, görevli mahkemenin belirlenmesinde 5326 sayılı Kanun hükümlerinin dikkate alınacağı, bu nedenle Mahkemelerince idari para cezasına karşı açılan davanın görüm ve çözümünde, anılan Kanunun 27. maddesinin (1) numaralı bendi uyarınca adli yargı yerinin görevli olduğu, Mahkemelerinin işbu dava bakımından görevsiz olduğuna ilişkin kanaat ile görevli yargı yolunun belirlenmesi için Uyuşmazlık Mahkemesi'ne başvurulmasına karar verildiği,

Uyuşmazlık Mahkemesi'nin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararı ile Mahkemelerince yapılan başvurunun kabulüne, karar verildiği,

Bu durumda, 4250 sayılı Kanun'da idari para cezalarına karşı itiraz konusunda görevli mahkeme gösterilmediğinden Kabahatler Kanunu'nun 3. maddesinde belirtildiği üzere, idari yaptırım kararlarına karşı kanun yoluna ilişkin hükümlerin, diğer kanunlarda aksine hüküm bulunmaması hâlinde uygulanacak olması nedeniyle, görevli mahkemenin belirlenmesinde 5326 sayılı Kanun hükümleri dikkate alınacağından, dava konusu idari para cezasına karşı açılan davanın görüm ve çözümünde, Kabahatler Kanunu'nun 27. maddesinin (1) numaralı bendi uyarınca adli yargı mercilerinin görevli olduğu sonucuna varılmıştır.

Belirtilen gerekçelerle, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 15/1-a maddesi uyarınca davanın görev yönünden reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından, hem idari yargı hemde adli yargı mercilerince görev ret kararı verdiği, bu durumun kendileri açısından küçük bir işletme olmaları ve para cezası niteliği dikkate alındığında ileride telafisi güç durumda kalmaları sonucunu doğuracağı, kararı temyiz etmeme durumunda hak kaybına uğrama ihtimali olduğundan kararın bozulması gerektği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davalı idare tarafından, savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'NIN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

24/12/2017 tarih ve 30280 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 696 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin 81. maddesinde, "Tütün ve Alkol Piyasası Düzenleme Kurumu bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihte kapatılmıştır.

Kurum'un taraf olduğu davalar ve icra takiplerinde devir durumuna göre ilgili idare kendiliğinden taraf sıfatını kazanır." kuralı ile 78. maddesinde "Bu Kanun hükümleri çerçevesinde aşağıda belirtilen görevler Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı tarafından yürütülür." kuralına yer verildiğinden, kapatılan Tütün ve Alkol Piyasası Düzenleme Kurumu'nun yerine Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı'nın davalı sıfatıyla bakılan davada taraf olduğu, ancak 10/07/2018 tarih ve 30474 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ile,

Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı'nın, Tarım ve Orman Bakanlığı adı altında yeniden yapılandırıldığı anlaşıldığından, mülga Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı yerine Tarım ve Orman Bakanlığı'nın hasım mevkiinde olduğu görülerek esasın incelenmesine geçildi.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Bölge İdare Mahkemesi kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri, kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.