Danıştay 13. Daire E.2021/43 K.2023/4743

Dava konusu istem: Davacıya ait ''... Tekel Bayi'' ünvanlı iş yerinde değişik tarihlerde yapılan kontrol ve denetimlerde, 4733 sayılı Tütün ve Alkol Piyasası Düzenleme Kurumu Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun'un 8. maddesinin 5. fıkrasının (f) bendine aykırı fiillerin tespit edilmesi üzerine, aynı Kanun'un 8. maddesinin 7. fıkrası hükmü uyarınca, … Kurum sicil numaralı satış belgesinin iptal edilmesine ilişkin Tütün ve Alkol Piyasası Düzenleme Kurulu'nun (Kurul) … tarih ve … sayılı kararının iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...

İdare Mahkemesi'nce verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda; davacının işletmeciliğini yaptığı iş yerinde 07/01/2014, 28/01/2014 ve 07/08/2015 tarihlerinde yapılan denetim neticesinde Kurumdan satış belgesi almadan tütün mamulleri, etil alkol, metanol ve alkollü içkilerin prekande satışını yaptığının tespit edilmesi üzerine davacı hakkında 4733 sayılı Kanun’un 8. maddesinin 5. fıkrasının (f) bendine muhalefetten dolayı sırasıyla 1.520,00-TL, 3.040,00-TL ve 6.080,00-TL idari para cezası tesis edildiği,

4733 sayılı Kanun’un 8. maddesinin 7. fıkrası gereğince verilen üç adet para cezasının birbirine tekerrür oluşturduğundan bahisle davacının satış belgesinin iptal edildiği, Kurumdan satış belgesi almadan tütün mamulleri, etil alkol, metanol ve alkollü içkilerin perakende satışının yapılmasına yönelik ilk fiilin işlenmesinden itibaren 5 yıl içerisinde 3 kez işlenmesi hâlinde alkolü içki satışı belgesinin iptal edileceğinin mevzuatta kurala bağlandığı,

satış belgesinin iptalinden önce verilen idari para cezalarının esasına ilişkin davacı tarafından iddia edilen hususların idari para cezasına karşı açılacak davada ileri sürülmesi gerektiği, alkollü içki satışı belgesinin iptaline ilişkin Kurul kararına karşı açılan davada, yani idari para cezalarının kesinleşme aşamasından sonra ileri sürülmesine olanak bulunmadığı,

Bu durumda, davacının Kurumdan satış belgesi almadan tütün mamulleri, etil alkol, metanol ve alkollü içkilerin prekande satışını yaptığının tespiti üzerine üç ayrı yıl için para cezası verildiği, (dava konusu Kurul kararına 3 adet idari para cezasının esas alındığı, ancak 11 adet idari para cezasının mevcut olduğu) idari para cezalarının dava açılmadığından kesinleştiği, ilk fiilden itibaren 5 yıl içerisinde 3 kez Kurumdan satış belgesi almadan tütün mamulleri, etil alkol, metanol ve alkollü içkilerin prekande satışının yapılması nedeniyle davacının alkollü içki satışı belgesinin iptal edildiği anlaşıldığından, dava konusu Kurul kararında hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlem hukuka uygun bulunarak davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi'nce; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından, idari para cezalarına karşı ceza mahkemelerinde açılan davaların derdest olduğu, bu davalarda verilen kararlar kesinleşmeden satış belgesinin iptal edilemeyeceği, tesis edilen işlemin Tebligat Kanunu'nun 35. maddesine göre yapılmasının usulsüz olduğu, ilk derece mahkemesi kararının gerekçesinde yer verilen idari para cezalarının esasına ilişkin davacı tarafından ileri sürülen hususların açılan davalarda ileri sürülmesi gerektiğine yönelik gerekçenin yerinde olmadığı, zira satış belgesinin iptal edilme nedeninin esasını para cezalarının oluşturduğu ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davalı idare tarafından, savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'NIN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

24/12/2017 tarihinde yürürlüğe giren 696 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin 81. maddesinde, "Tütün ve Alkol Piyasası Düzenleme Kurumu bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihte kapatılmıştır.

Kurum'un taraf olduğu davalar ve icra takiplerinde devir durumuna göre ilgili idare kendiliğinden taraf sıfatını kazanır." kuralı ile 78. maddesinde, "Bu Kanun hükümleri çerçevesinde aşağıda belirtilen görevler Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı tarafından yürütülür." kuralına yer verildiğinden, kapatılan Tütün ve Alkol Piyasası Düzenleme Kurumu'nun (Kurum) yerine Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı'nın davalı sıfatıyla bakılan davada taraf olduğu, ancak 10/07/2018 tarih ve 30474 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ile,

Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı'nın, Tarım ve Orman Bakanlığı adı altında yeniden yapılandırıldığı anlaşıldığından, mülga Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı yerine Tarım ve Orman Bakanlığı'nın hasım mevkiinde olduğu görülerek esasın incelenmesine geçildi

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Bölge idare mahkemesi kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.