Danıştay 13. Daire E.2021/4020 K.2024/2527

2- ... Elektrik Perakende Satış A.Ş. VEKİLİ : Av. ...

DAVANIN KONUSU

Elektrik Piyasasında Lisanssız Elektrik Üretim Yönetmeliği'nin (Yönetmelik) 37. maddesinin 7. fıkrasının ve söz konusu fıkra uyarınca Kasım 2020 döneminde üretilen enerji bedelinin ödenmeyerek YEK Destekleme Mekanizması'na (YEKDEM) bedelsiz katkı olarak dikkate alınmasına ilişkin işlemin iptali ile davalıların hizmet kusuru nedeniyle uğranıldığı ileri sürülen fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 30.000,00-TL tazminatın ödenmesine karar verilmesi istenilmektedir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ... 'İN DÜŞÜNCESİ : 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 5. maddesine uygun bulunmayan dava dilekçesinin reddi gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dava dilekçesi 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 14. maddesi uyarınca incelendikten sonra gereği görüşüldü:

MADDİ OLAY VE HUKUKÎ SÜREÇ

... Enerji Mühendislik Müşavirlik Elektrik Üretim İnşaat Taahhüt Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. tarafından, operasyonel faaliyetlerinin etkinliğini arttırmak ve operasyon maliyetlerini optimum seviyede tutmak için grup şirketlerinden olan davacı şirket ile 5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu'nun 18. maddesi kapsamında birleşme işlemini planlamakta olduğu, uygun görülmesi hâlinde birleşme işlemine başlanacağı 12/10/2020 tarihinde ... Elektrik Dağıtım A.Ş.'ye bildirilmiştir.

Aynı şirketin 24/11/2020 tarihli dilekçesiyle, söz konusu birleşme işleminin 16/11/2020 tarihinde tescil edildiğine ilişkin 19/11/2020 tarihli Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi örneği sunularak gerekli güncellemelerin yapılması ... Elektrik Dağıtım A.Ş.'den istenilmiştir.

Bunun üzerine, Yönetmeliğin 37. maddesinin 7. fıkrası uyarınca, süresinde başvuru yapılmaması ile birleşme işlemi ve ilgili mevzuat kapsamında yapılması gereken iş ve işlemlerin eş zamanlı olarak ve fatura dönemi sonu itibarıyla sonuçlandırılmaması nedeniyle YEKDEM'e bedelsiz katkı olarak değerlendirilen Ekim 2020, Kasım 2020 ve Aralık 2020 dönemleri ödemelerinin yapılıp yapılmayacağı hususunda Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu'ndan (Kurum) görüş sorulmuştur.

Kurum'un 14/07/2021 tarihli yazısında, birleşmenin 16/11/2020 tarihinde tescil edilmesi nedeniyle Ekim ve Aralık aylarına ilişkin ödemelerin devralan şirkete yapılması, birleşme işleminin mevzuatta belirtilen takvime uyulmaksızın yapılması nedeniyle Kasım ayına ilişkin ödemenin YEKDEM'e bedelsiz katkı olarak kabul edilmesi gerektiği bildirilmiş, bunun üzerine dava konusu Yönetmelik kuralı gereğince Kasım 2020 döneminde üretilen enerji bedelinin ödenmeyerek YEKDEM'e bedelsiz katkı olarak dikkate alınmasına karar verilmiştir.

Bu çerçevede, Yönetmeliğin 37. maddesinin 7. fıkrasının ve söz konusu fıkra uyarınca Kasım 2020 döneminde üretilen enerji bedelinin ödenmeyerek YEKDEM'e bedelsiz katkı olarak dikkate alınmasına ilişkin işlemin iptali ile davalıların hizmet kusuru nedeniyle uğranıldığı ileri sürülen fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 30.000,00-TL tazminatın ödenmesine karar verilmesi istemiyle bakılan dava açılmıştır.

İNCELEME VE GEREKÇE

USUL YÖNÜNDEN

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun "Aynı dilekçe ile dava açılabilecek hâller" başlıklı 5. maddesinde, her idarî işlem aleyhine ayrı ayrı dava açılacağı, ancak, aralarında maddî veya hukukî yönden bağlılık ya da sebep - sonuç ilişkisi bulunan birden fazla işleme karşı bir dilekçe ile de dava açılabileceği, birden fazla şahsın müşterek dilekçe ile dava açabilmesi için davacıların hak veya menfaatlerinde iştirak bulunması ve davaya yol açan maddî olay veya hukukî sebeplerin aynı olması gerektiği.

14. maddesinin 3. fıkrasında, dava dilekçelerinin, görev ve yetki, idarî merci tecavüzü, ehliyet, idarî davaya konu olabilecek kesin ve yürütülmesi gereken bir işlem olup olmadığı, süre aşımı, husumet, 3. ve 5. maddelere uygun olup olmadıkları yönlerinden sırasıyla inceleneceği. 15. maddesinin 1. fıkrasının (d) bendinde ise, dilekçelerin 3. ve 5. maddelere uygun olmadıklarının tespiti hâlinde, yeniden dava açılmak üzere dilekçenin reddedileceği kurala bağlanmıştır.

2247 sayılı Uyuşmazlık Mahkemesinin Kuruluş ve İşleyişi Hakkında Kanun'un 1. maddesinde, Uyuşmazlık Mahkemesi; Türkiye Cumhuriyeti Anayasası ile görevlendirilmiş, adli ve idari yargı mercileri arasındaki görev ve hüküm uyuşmazlıklarını kesin olarak çözmeye yetkili ve bu Kanunla kurulup görev yapan bağımsız bir yüksek mahkeme olarak tanımlanmış ve aynı Kanun'un 28. maddesinde de, ilgili yargı mercileri ile bütün makam, kuruluş ve kişiler Mahkeme kararlarına uymak ve geciktirmeksizin onları uygulamakla ödevli kılınmıştır.

Dairemizin yürütmenin durdurulması isteminin kabulüne ilişkin 01/03/2023 tarih ve E:2021/4020 sayılı kararına karşı davalılar tarafından itiraz başvurusunda bulunulması üzerine, Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu'nun 21/02/2024 tarih ve YD İtiraz No:2024/103 sayılı kararıyla, "Görev konusunun kamu düzeninden olması sebebiyle, göreve ilişkin itirazların taraflarca ileri sürülmesine gerek kalmaksızın mahkemelerce her aşamada değerlendirilmesi mümkün olmakla birlikte mahkemelerce görevliliğe ya da görevsizliğe ilişkin olarak verilecek kararlar konusundaki son karar mercii Anayasa'nın 158. maddesi ile adli ve idari yargı mercileri arasındaki görev ve hüküm uyuşmazlıklarını kesin olarak karara bağlama konusunda yetkili kılınan Uyuşmazlık Mahkemesidir.

2247 sayılı Uyuşmazlık Mahkemesinin Kuruluş ve İşleyişi Hakkında Kanun'un 1. maddesinde, Uyuşmazlık Mahkemesi; Türkiye Cumhuriyeti Anayasası ile görevlendirilmiş, adli ve idari yargı mercileri arasındaki görev ve hüküm uyuşmazlıklarını kesin olarak çözmeye yetkili ve bu kanunla kurulup görev yapan bağımsız bir yüksek mahkeme olarak tanımlanmış ve aynı Kanun'un 28. maddesinde de, ilgili yargı mercileri ile bütün makam, kuruluş ve kişiler Mahkeme kararlarına uymak ve geciktirmeksizin onları uygulamakla ödevli kılınmıştır.

Yine ilk inceleme hususları arasında 'görev' hususu ilk sırada gelmekte olup, bir dava dosyasında görev itirazında bulunulması halinde öncelikle bu itiraz hakkında bir karar verilmesi ve bu karar sonrasında diğer ilk inceleme hususları yönünden değerlendirme yapılması gerekmektedir.

Dosyadaki belge ve bilgilerin incelenmesinden; davalılardan ... Elektrik Perakende Satış A.Ş. tarafından da itiraz aşamasında görev itirazında bulunulduğu. Dairenin, 'görevlilik' kararı vermesi üzerine anılan davalı tarafından süresi içerisinde itirazda bulunarak olumlu görev uyuşmazlığı çıkartılmasının istenildiği.

Dairece görevlilik kararının kaldırılmasını gerektirecek bir husus bulunmadığı düşünüldüğünden dosyanın uyuşmazlık çıkarma isteminde bulunmaya yetkili Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına gönderilmesine karar verildiği, süreç sonunda olumlu görev uyuşmazlığı çıkarıldığı ve Uyuşmazlık Mahkemesi'nin ... tarih ve E:... , K:... sayılı kararı ile uyuşmazlığın ticari şirketle ilgili kısmının adli yargı yerinde görülmesi gerektiğine karar verildiği ve bu kısım yönünden Danıştay Onüçüncü Dairesinin görevlilik kararının kaldırılmasına karar verildiği görülmüştür.

Anılan Uyuşmazlık Mahkemesi kararı karşısında dava konusu uyuşmazlığın ... Elektrik Perakende Satış A.Ş ile ilgili kısmının adlî yargı yerlerinde açılacak davaya konu edilebileceği ve bu durumda, aynı dilekçeyle hem adlî yargının hem de idarî yargının görev alanına giren istemlerle dava açılmış olduğu anlaşıldığından, dava dilekçesinin bu hâliyle 2577 sayılı Kanun'un 5. maddesine uygun bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Bu bağlamda, Elektrik Piyasasında Lisanssız Elektrik Üretim Yönetmeliği'nin (Yönetmelik) 37. maddesinin 7. fıkrasının iptali istemine karşı ayrı; söz konusu fıkra uyarınca Kasım 2020 döneminde üretilen enerji bedelinin ödenmeyerek YEK Destekleme Mekanizması'na (YEKDEM) bedelsiz katkı olarak dikkate alınmasına ilişkin işlemin iptali istemine karşı ayrı dilekçelerle dava açılması gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, Uyuşmazlık Mahkemesi Kanunu'nun 28. maddesinde de belirtildiği üzere kararların gecikmeksizin uygulanması gerektiğinden ve tarafların yargılama süreci sonuna kadar bekleyerek hak kaybına uğramasının engellenmesi ve davacının hak arama özgürlüğünü engellemeden, adli yargıda bireysel işleme karşı bir an önce dava açabilmesi adına 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 15/1-d maddesi uyarınca, Daire tarafından, dilekçenin reddine karar verilmesi gerektiğinden davalıların itirazının kabulü gerektiği sonucuna ulaşılmıştır." gerekçesiyle Dairemizin 01/03/2023 tarihli yürütmeyi durdurma kararının kaldırılmasına karar verildiği anlaşılmaktadır.

Bu itibarla, davacı tarafından, Yönetmeliğin 37. maddesinin 7. fıkrasının iptali istemiyle ayrı; adli yargıda çözümlenmesi gereken ve söz konusu fıkra uyarınca Kasım 2020 döneminde üretilen enerji bedelinin ödenmeyerek YEKDEM'e bedelsiz katkı olarak dikkate alınmasına ilişkin işlemin iptali istemine karşı ayrı dilekçelerle dava açılması gerekmektedir.

Öte yandan, dava dilekçesinde, dava konusu işlemlerin iptali istemine ek olarak sisteme verilen elektrik enerjisi bedelinin ödenmemesi sebebiyle davalıların hizmet kusuru bulunduğundan bahisle iptali istenilen işlemlerden dolayı 30.000,00-TL (fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla) tazminat talep edilmekte olup, yenilecek dava dilekçelerinde söz konusu tazminat talebi yönünden de dava dilekçesinin reddine ilişkin olarak yukarıda yapılan değerlendirmelerin göz önünde bulundurulması gerektiği açıktır.