Danıştay 13. Daire E.2021/4071 K.2024/5947

Dava konusu istem: Konya ili, Sarayönü ilçesi, ... Mahallesi, ... ada, ... parselde kurulması planlanan "ME-SE Güneş Enerjisi Santrali" projesi için Me-Se Enerji Elektrik Üretim Sanayi ve Ticaret A.Ş.'ye ... tarih ve ...-... sayılı Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu kararı ile verilen... tarih ve ... sayılı elektrik üretim lisansının iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda.

Konya ili, Sarayönü ilçesinde kurulması planlanan 9,9 MW kurulu gücündeki ME-SE GES projesi için müdahil şirkete... tarih ve ... numaralı önlisansın verildiği, müdahil şirketin 01/03/2018 tarihli yazıyla, 02/11/2013 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Elektrik Piyasası Lisans Yönetmeliği'nin 17. maddesi uyarınca önlisans kapsamında yerine getirilmesi gereken yükümlülüklerin yerine getirildiğini beyan ederek bu kapsamdaki bilgi ve belgeleri davalı idareye sunduğu ve ME-SE GES projesi için 49 yıl süreyle üretim lisansı almayı talep ettiği,

Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu Kamulaştırma Dairesi Başkanlığından (Kamulaştırma Dairesi) müdahil şirketin Elektrik Piyasası Lisans Yönetmeliği'nin 17. maddesinin birinci fıkrasında yer alan yükümlülükleri yerine getirip getirmediğine ilişkin görüşünün sorulması üzerine Kamulaştırma Dairesinin ... tarih ve ... sayılı yazısında, "-(a) bendi ile ilgili olarak Konya ili, Sarayönü ilçesi sınırları içerisinde mevcut mera vasıflı taşınmazın proje dahilinde kalan kısmı için mera vasıf değişikliği işlemlerinin tamamlandığı,

taşınmazın Maliye Hazinesi mülkiyetine geçen kısmı için irtifak hakkı tesisine ilişkin Kurul kararı alındığı ve teknik dosyanın Konya Defterdarlığına gönderildiği, -(b) bendi ile ilgili olarak 1/5000 ölçekli nazım ve 1/1000 ölçekli uygulama imar planlannın Konya Büyükşehir Belediye Meclisinin... tarih ve ... sayılı kararıyla onandığı, ..." hususlarının bildirildiği,

müdahil şirket tarafından Sarayönü Belediyesinden alınan... tarih ve ... sayılı yazıda, "...sayılı önlisansa sahip ME-SE GES enerji üretim santrali tesisi için mevzuat hükümleri ve onaylı imar planı birlikte değerlendirildiğinde yapı ruhsatı ve yapı kullanım izni belgesi alma zorunluluğu bulunmadığı"nın belirtildiği;

Konya ili, Sarayönü ilçesi, ... Mahallesi, ... ada, ... parselin kullanım amacının "Enerji Üretim Alanı (Güneş Enerjisine Dayalı Elektrik Üretim ve İletim Tesisleri Alanı)" olarak belirlenmesine ilişkin plan değişikliklerinin onaylanmasına ilişkin Konya Büyükşehir Belediye Meclisinin ... tarih ve ... sayılı kararı ile bu karara yapılan itirazın reddine dair Konya Büyükşehir Belediye Meclisinin ...tarih ve ... sayılı kararının iptali ve yürütmenin durdurulması istemiyle ...

İdare Mahkemesinin E:... sayılı dosyasına kayden açılan davada, ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:... sayılı kararıyla yürütmenin durdurulması isteminin reddine karar verildiği, anılan karara karşı yapılan itirazın da ... Bölge İdare Mahkemesi ...

İdari Dava Dairesinin ... tarih ve YD İtiraz No:... sayılı kararıyla reddedildiği, davacılar tarafından, imar planları kesinleşmeden üretim lisansının verildiği ileri sürülmüş ise de 3194 sayılı İmar Kanunu'nun 8. maddesi uyarınca imar planlarının belediye meclisince onaylanarak yürürlüğe gireceği dikkate alındığında planların kesinleşmesi için yargı sürecinin sonunun beklenmesine gerek olmadığı;

Mahkemelerinin 11/12/2018 tarihli ara kararıyla Konya Valiliğinden, ME-SE GES projesine Çevresel Etki Değerlendirmesi (ÇED) Yönetmeliği'nin 17. maddesi uyarınca "Çevresel Etki Değerlendirmesi Gerekli Değildir" kararı verilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı işleme karşı açılan bir davanın bulunup bulunmadığının sorulduğu, 03/01/2019 tarihinde Mahkeme kaydına giren ara kararı cevabında, söz konusu karara karşı açılan herhangi bir davanın bulunmadığının bildirildiği;

Ayrıca davacılar tarafından uyuşmazlığa konu projenin kurulacağı alanın mera olduğu ileri sürülmüş ise de Mahkemelerinin 11/12/2018 tarihli kararına istinaden Sarayönü Kaymakamlığı Tapu Müdürlüğünce verilen ve 03/01/2019 ile 16/01/2019 tarihlerinde Mahkemeleri kaydına giren ara kararı cevaplarının incelenmesinden, Konya Valiliği İl Gıda Tarım ve Hayvancılık Müdürlüğünün ... tarih ve...... sayılı yazısıyla (17/03/2017 tarihli Vali Olur'uyla) Sarayönü ilçesi, ...

Mahallesi (Köyü) sınırları içerisinde bulunan ... ada, ... parsel sayılı mera vasıflı taşınmazın 196.333,16 metrekarelik kısmının 9,90 MW kurulu gücündeki ME-SE GES projesi kapsamında üretim tesisi kurulması amacıyla, 4342 sayılı Mera Kanunu'nun 14. maddesinin (ğ) bendi uyarınca tahsis amacının değiştirilerek Hazine adına tescil edilmesine karar verildiği, 24/11/2017 tarihli resmi senetle tamamı Maliye Hazinesi adına tescil edilen Konya ili, Sarayönü ilçesi, ...

Mahallesi, ... ada ... parsel üzerine 09/11/2016 tarihinden itibaren 30 ay süreyle, 16/11/2018 tarihli resmi senetle de 49 yıl süreyle müdahil şirket lehine irtifak hakkı tesis edildiği;

Bu durumda, Konya ili, Sarayönü ilçesi, ...

Mahallesi, ... ada, ... parselin kullanım amacının "Enerji Üretim Alanı (Güneş Enerjisine Dayalı Elektrik Üretim ve İletim Tesisleri Alanı)" olarak belirlenmesine ilişkin plan değişikliklerinin onaylanarak kesinleştiği, bu planların iptaline veya yürütmesinin durdurulmasına dair bir mahkeme kararının bulunmadığı, ME-SE GES projesine ÇED Yönetmeliği'nin 17. maddesi uyarınca "Çevresel Etki Değerlendirmesi Gerekli Değildir" kararı verildiği ve bu karara karşı açılan bir davanın da bulunmadığı, söz konusu taşınmaz üzerine 49 yıl süreyle müdahil şirket lehine irtifak hakkı tesis edildiği, dolayısıyla mülkiyet sorununun da bulunmadığı,

müdahil şirket tarafından önlisans kapsamında Elektrik Piyasası Lisans Yönetmeliği'nin 17. maddesinin birinci fıkrasında belirtilen iş ve işlemlerin tamamlandığı anlaşıldığından, önlisans kapsamında öngörülen yükümlülüklerin süresi içerisinde tamamlandığından bahisle müdahil şirkete ... tarih ve ... numaralı üretim lisansı verilmesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlem hukuka uygun bulunarak davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince. Konya ili, Sarayönü ilçesi, ...

Mahallesi, ... ada,... parselin enerji üretim alanı (güneş enerjisine dayalı elektrik üretim ve iletim tesisleri alanı) olarak belirlenmesine ilişkin Konya Büyükşehir Belediye Meclisinin ... tarih ve ... sayılı 1/5000 ölçekli nazım imar planı tadilatı kararı ile bu karara yapılan itirazın reddine dair ... tarih ve ... sayılı Konya Büyükşehir Belediye Meclisi kararının iptali istemiyle Konya Büyükşehir Belediye Başkanlığına karşı açılan davada, dava konusu işlemlerin iptali yolundaki ...

İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararına yönelik davalı idare ile müdahil şirketin istinaf başvurularının ... Bölge İdare Mahkemesi ...

İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla kabul edilerek İdare Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve davanın reddine karar verildiği belirtilmiş, istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davacılar tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacılar tarafından, uyuşmazlığa konu ME-SE GES projesinin kurulmasının planlandığı taşınmazın kullanım amacının değiştirilmesine ilişkin imar planının iptali istemiyle açılan davanın temyiz incelemesinde derdest olduğu, anılan dava kesin olarak neticelenmeden üretim lisansı verilmesinin hakkaniyete aykırı olduğu, üretim lisansı verilirken Sarayönü Belediyesinin söz konusu projenin uygun olmadığı yönündeki 31/01/2017 tarihli raporu ile İl Mera Komisyonunun söz konusu taşınmazın tahsis amacının değiştirilmesinin uygun olmadığı yönündeki 31/01/2017 tarihli raporunun dikkate alınmadığı,

imar planı değişikliği ile kullanım amacı değiştirilen taşınmazın aslında mera olduğu, köyün sulama havzasının hemen bitişiğinde ve yer altı su kaynaklarının üzerinde bulunduğu, köyün yerleşim ve genişleme sahasına yakın olduğu, tarım ve hayvancılığın, su kaynaklarının, sosyal yaşamın bu projeden olumsuz etkileneceği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davalı idare tarafından savunma verilmemiştir. Davalı yanında müdahil tarafından, usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Bölge idare mahkemesi kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı halinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

Öte yandan, uyuşmazlığa konu ME-SE GES projesinin kurulacağı Konya ili, Sarayönü ilçesi, ...

Mahallesi, ... ada, ... parselin enerji üretim alanı (güneş enerjisine dayalı elektrik üretim ve iletim tesisleri alanı) olarak belirlenmesine ilişkin Konya Büyükşehir Belediye Meclisinin ... tarih ve ... sayılı 1/5000 ölçekli nazım imar planı tadilatı kararı ile bu karara yapılan itirazın reddine dair ... tarih ve ... sayılı Konya Büyükşehir Belediye Meclisi kararının iptali istemiyle Konya Büyükşehir Belediye Başkanlığına karşı açılan davada, dava konusu işlemlerin iptali yolundaki ...

İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararına yönelik davalı idare ile müdahil şirketin istinaf başvurularının ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla kabul edilerek İdare Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve davanın reddine karar verildiği, anılan kararın Danıştay Altıncı Dairesinin 18/12/2024 tarih ve E:2021/7425, K:2024/7792 sayılı kararıyla onanarak kesinleştiği görülmüştür.