Danıştay 13. Daire E.2021/4790 K.2023/6117

Hukuk Müşaviri …

İSTEMİN KONUSU

… Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi'nin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ

Dava konusu istem: Kocaeli İl Sağlık Müdürlüğü'ce 21/10/2016 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen … ihale kayıt numaralı "36 Aylık Gebze Fatih Devlet Hastanesi Görüntüleme Hizmeti (Raporlu) Alımı" ihalesi üzerinde bırakılan davacı şirketin taahhüdünü ihale dokümanı ve sözleşme hükümlerine uygun olarak yerine getirmediğinden bahisle şirketin ve yetkilisinin 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu'nun 25. maddesinin (f) bendi uyarınca 1 (bir) yıl süreyle bütün kamu kurum ve kuruluşlarının ihalelerine katılmaktan yasaklanmasına ilişkin 23/03/2019 tarih ve 30723 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan işlemin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesi'nce verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda; ihale üzerinde bırakılan yüklenicinin, mücbir sebep sayılan hâller dışında ihale dokümanı ve sözleşme hükümlerine uygun olarak taahhüdünü yerine getirmekle yükümlü olduğu,

aksi durumda hakkında ihaleden yasaklama kararı verilebileceği, yasaklama kararına konu ihaleye ilişkin sözleşme hükümlerinde, cihazların montajının, hastane tarafından gösterilen yere, firma tarafından ücretsiz ve şartnameye uygun olarak yapılacağı ve sistemin çalışır vaziyette teslim edileceği, cihazların kurulacağı yerdeki inşaat esnasında yapılmış olan kurşunlamaların da kontrol edilerek TAEK Standartlarına göre eksik olan ve gerekli olan ilaveler de dahil tüm yer hazırlığının firma tarafından yapılacağının kararlaştırıldığı,

Bu durumda, davacı şirketin üzerinde bırakılan ihaleye ilişkin işin Gebze Fatih Devlet Hastanesi'nde gerçekleştirileceği, ancak cihazların kurulumunun yapılacağı ve 36 ay boyunca görüntüleme hizmeti verilecek olan hastanenin sözleşmenin imzalandığı tarih itibarıyla henüz inşaat hâlinde olması sebebiyle işe başlanamadığı anlaşılmakla birlikte, bu durumun hastane idaresi tarafından göz önünde bulundurularak işe başlama ve yer teslimi tarihlerinin hastanenin geçici kabul işlemleri tamamlanana kadar ertelendiği,

hastane inşaatının tamamlanması ve geçici kabulünün yapılmasıyla da yükleniciye kendi tercihine bırakılmak suretiyle seçenekli olarak yer gösterilerek işe başlanmasının istendiği, davacı şirketin bu süreçteki erteleme ve ek süre verilmesi yönündeki taleplerinin defaatle kabul edildiği, yine davacının sözleşme kapsamında teslimi kararlaştırılan cihazlar dışında farklı marka olan cihaz kurulumuyla işe başlanılması isteminin de kabul edildiği, ancak idarenin söz konusu tercihli yer göstermesi,

farklı marka cihazların kabulü ve süre uzatımlarıyla kolaylık sağlanmasına karşın ihale dokümanı ve sözleşme hükümlerine aykırı olarak cihaz kurulumunun yapılmadığı ve işe başlanılmadığı anlaşıldığından, 4735 sayılı Kanun'un 25. maddesinin (f) bendi uyarınca 1 (bir) yıl süre ile yasaklama kararı verilmesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlem hukuka uygun bulunarak davanın reddine karar verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davacılar tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacılar tarafından, davacı ...'un 06/11/2020 tarihinde vefat ettiği, yargılamada eksik soruşturma ile hüküm kurulduğu, verilen kararın çelişkili ve gerekçeden yoksun, haksız ve hukuka aykırı olduğu, olayda açık bir biçimde Anayasa’nın 36. ve 141. maddeleri ile Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nin 6. maddesi gereğince gerekçeli karar hakkı, hukuki dinlenilme hakkı ve hak arama hürriyetinin ihlâl edildiği, esas bakımından konu ele alındığında da verilen kararda açık hukuka aykırılıklar olduğu, kararın normlar hiyerarşisine aykırı olduğu ve hukuk güvenliği gereği bu temyiz başvurusunun kabul edilmesi gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davalı idare tarafından, temyize konu kararın hukuka uygun olduğu belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kısmen kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının kısmen onanması, kısmen bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

1) Davacı … A.Ş. yönünden;

İdare ve vergi mahkemelerinin nihaî kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

Temyizen incelenen kararın davacı şirkete ilişkin kısmı usul ve hukuka uygun olup temyiz dilekçesinde ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bu kısmının bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

2) Davacı ... yönünden;

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun "Tarafların kişilik veya niteliğinde değişiklik" başlıklı 26. maddesinin birinci fıkrasında, dava esnasında ölüm veya herhangi bir sebeple tarafların kişilik veya niteliğinde değişiklik olursa davayı takip hakkı kendisine geçenin başvurmasına kadar, gerçek kişilerden olan tarafın ölümü hâlinde idarenin mirasçılar aleyhine takibi yenilemesine kadar dosyanın işlemden kaldırılmasına ilgili mahkemece karar verileceği, dört ay içinde yenileme dilekçesi verilmemişse varsa yürütmenin durdurulması kararının kendiliğinden hükümsüz kalacağı; aynı maddenin ikinci fıkrasında ise, yalnız öleni ilgilendiren davalara ait dilekçelerin iptal edileceği kurala bağlanmıştır.

2577 sayılı Kanun'un 26. maddesinde düzenlenen kural ile, dava sırasında tarafların kişilik veya niteliğinde değişiklik olması hâlinde izlenecek usule ilişkin düzenleme yapılmıştır. Ancak, tarafların kişilik veya niteliğinde olabilecek değişikliğin kanun yolu safhasında da gerçekleşebileceği dikkate alındığında, anılan kuralın bu safhayı da kapsar biçimde anlaşılması gerekmektedir.

Buna göre, dava sırasında davacının, kanun yolu başvurusu sırasında ise kanun yolu başvurusunda bulunan tarafın, ölüm, tüzel kişiliğin ortadan kalkması gibi nedenlerle kişilik; vesayet altına alınma, tasfiye sürecine girme gibi medeni hakları kullanma ehliyetini sonlandıran ya da kısıtlayan nedenlerle nitelik değişikliğine uğraması hâlinde, davayı veya kanun yolu başvurusunu takip hakkı kendisine geçenin başvurusuna kadar ilgili mahkemece dosyanın işlemden kaldırılmasına; yalnız öleni ilgilendiren davalara ait dilekçelerin ise iptaline karar verilecektir.

Aynı maddede, dava esnasında gerçek kişilerden olan tarafın ölümü hâlinde, idarenin mirasçılar aleyhine takibi yenilemesine kadar dosyanın işlemden kaldırılmasına ilgili mahkemece karar verileceği de belirtilerek, gerçek kişilerin idari yargıda davalı konumunda bulunabilecekleri istisnai hâllerde (idari sözleşmelerden doğan uyuşmazlıklarda) gerçekleşebilecek ölüm olayının dava takibi bakımından doğuracağı sonuca ilişkin düzenleme yapılmıştır. Ancak, gerçek kişilerden olan tarafın ölümünün (tarafların kişilik veya niteliğinde olabilecek değişikliğe benzer şekilde) kanun yolu safhasında da gerçekleşebileceği dikkate alındığında, anılan kuralın bu safhayı da kapsar biçimde anlaşılması gerekmektedir.

Davacı vekilinin temyiz dilekçesindeki "davacı ...'un 06/11/2020 tarihinde vefat ettiği" yönündeki beyanı üzerine dosyanın incelenmesi ve UYAP üzerinden yapılan araştırma sonucu, davacı şirket yetkilisi ...'un 10/06/2020 tarihli istinaf başvurusundan sonra 06/11/2020 tarihinde vefat ettiği, Bölge İdare Mahkemesi'nce 29/09/2021 tarihinde davacı ...'un vefat ettiği hususu dikkate alınmaksızın her iki davacı yönünden de karar verildiği anlaşılmaktadır.

Bu durumda, davacılardan ...'un, Bölge İdare Mahkemesi karar tarihinden önce vefat ettiği anlaşıldığından, 2577 sayılı Kanun'un 26. maddesinin 2. fıkrası kapsamında değerlendirme yapılarak bir karar verilmesini teminen Bölge İdare Mahkemesi kararının davacı ... yönünden bozulması gerekmektedir.

Bu itibarla, davanın reddi yönündeki İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf isteminin reddine ilişkin temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararının davacı Bilim Özel Sağlık Hizmetleri A.Ş.'ye ilişkin kısmında hukuka aykırılık, davacı ...'a ilişkin kısmında ise usul hükümlerine uygunluk bulunmamaktadır.