Danıştay 13. Daire E.2021/5294 K.2024/3945

Dava konusu istem: Dağıtıcı lisansı sahibi davacı şirketin bayisine ait akaryakıt istasyonunda ... tarihinde gerçekleştirilen denetimde, bayisinin otomasyon sisteminin doğru ve tutarlı veriler içermediği ve bayide tespit edilen aykırılıkların Kuruma bildirilmediğinin tespit edildiğinden bahisle 5015 sayılı Petrol Piyasası Kanunu'nun 19. maddesinin ikinci fıkrasının (c) bendinin (3) numaralı alt bendi uyarınca 972.717,00-TL idari para cezası verilmesine ilişkin ... tarihli ve ... sayılı Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu (Kurul) kararının iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesi'nce verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda.

Adıyaman İl Jandarma Komutanlığınca davacının sözleşmeli bayisi ...'a ait akaryakıt istasyonunda 22/10/2015 tarihinde yapılan denetimde, otomasyon sisteminin devre dışı bırakılarak 2 ve 3 numaralı motorin tankına akaryakıt dolumu yapıldığı, pompa satışlarının ise otomasyon sistemine yansımadığının tespit edildiği ve 2 numaralı tankın mühürlendiği, söz konusu tutanaklar incelendiğinde, 2 numaralı motorin tankında akaryakıt seviyesinin otomasyon sisteminde 11,46 cm ve 558 litre görüldüğü, fiziki ölçümde ise akaryakıt seviyesinin 55 cm olduğu ve 5.377 litre akaryakıtın otomasyon sistemine yansımadığı,

2 numaralı tankın dolum ve satışlarının otomasyon sisteminde görülmediği, 1 numaralı tankta otomasyon sisteminde dönem başı stokun 13.486 litre, dolumların 454.608 litre olduğu, satışların ise 482.798 litre olduğu, dolayısıyla satışların dönem başı stok ve dolumlardan 14.704 litre fazla olduğu, 3 numaralı tankta otomasyon sisteminde dolumların 12.210 litre, satışların 5.568 litre olduğu, tank mevcudunun 6.942 olması gerekirken 199,4 litre olduğunun anlaşıldığı,

Bu durumda, yapılan tespitler çerçevesinde, dağıtıcı lisansı sahibi davacı şirketin bayisinin otomasyon sisteminin sağlıklı çalışmadığı ve bayide tespit edilen aykırılıkların Kuruma bildirilmediği eylemlerinin sabit olduğu anlaşıldığından, davacı hakkında idari para cezası uygulanmasına ilişkin tesis edilen dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlem hukuka uygun bulunarak davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından, ... Petrol Ürünleri A.Ş.'nin (...) 04/04/2017 tarihli hisse devir sözleşmesi ile ...

Dağıtım A.Ş.’yi (...) satın aldığı, 14/02/2019 tarihli Genel Kurul Kararı ve 25/02/2019 tarihli Ticaret Sicil Gazetesi uyarınca ...'ın ... bünyesinde birleştiği, şirketin ilgili mevzuat kapsamında tüm yükümlülüklerini yerine getirdiği, aleyhine tesis edilen idari para cezasının hukuka aykırı olduğu, şirketin otomasyon müdürlüğü ve ekipleri ile yapılan takip ve denetimler neticesinde ...'un otomasyon sistemine izinsiz müdahalede bulunmak suretiyle yükümlülüklerini ihlal ettiğinin tespit edildiği, işbu tespitlerin EPDK'ya aykırılık bildirimi ile iletildiği, lakin halihazırda ilgili bildirimlerin Mahkemeye sunulamadığı,

zira ...'ın dağıtıcı lisansının sona ermesi ile birlikte EPDK sisteminin ...'a kapatıldığı ve şirketleri tarafından erişim sağlanamadığı, şirketin kendisini haklı çıkaracak delillere erişiminin engellendiği, dolayısıyla soruşturma kapsamında şirketin savunma hakkının kısıtlandığı, 22/10/2015 tarihinde işlenmiş olan bir fiil kapsamında neredeyse beş yıl sonra savunma talep edildiği, aradan beş yıl gibi uzunca bir süre geçtikten sonra savunma alınmasının ve idari para cezası tesis edilmesinin başta Anayasa olmak üzere, ilgili mevzuata ve idare hukuku ilkelerine aykırı olduğu,

bayinin otomasyona müdahale etmesi noktasında şirketin hakimiyet imkanı bulunmadığı, uygulanan idari para cezasının cezaların şahsiliği ilkesine aykırı olduğu ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davalı idare tarafından savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 17. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca davacının duruşma istemi yerinde görülmeyerek gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Bölge idare mahkemesi kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

(X) KARŞI OY

Dava, dağıtıcı lisansı sahibi davacı şirketin bayisine ait istasyonda yapılan denetimde bayisinin otomasyon sisteminin çalışmadığının ve bayide tespit edilen aykırılıkların Kuruma bildirilmediğinin tespit edildiğinden bahisle davacı şirkete idari para cezası verilmesine ilişkin Kurul kararının iptali istemiyle açılmıştır.

Dosyanın incelenmesinden, dava konusu aykırılığın ... Petrol Ürünleri A.Ş.'nin (...) sözleşmeli bayisi ...'a ait akaryakıt istasyonunda 22/10/2015 tarihinde yapılan denetimde tespit edildiği, buna istinaden yürütülen soruşturma kapsamında yazılı savunmanın ... tarih ve E... sayılı yazı ile ...'dan talep edilmesi üzerine ... adına davacı ...

Dağıtım A.Ş. (...) tarafından sunulan 12/12/2024 kayıt tarihli yazılı savunma dilekçesinde ...'ın 04/04/2017 tarihli hisse devir sözleşmesi ile ...'yi (...) satın aldığı, 14/02/2019 tarihli Genel Kurul Kararı ve 25/02/2019 tarihli Ticaret Sicil Gazetesi uyarınca ...'ın ... ile ... bünyesinde birleştiği ve infisah ettiği belirtilerek ...'ın dağıtıcı lisansının sona ermiş olması sebebiyle Kurum sistemine erişim sağlanamadığı, ... tarafından sistemin taraflarına açılması için yazılı olarak başvurmuş olmalarına rağmen savunma tarihine kadar herhangi bir dönüş sağlanmadığından doğru ve sağlıklı bir savunma sunulamadığının belirtildiği,

...'ye Kurum sistemine erişim hakkı verilmeksizin ... hakkında dava konusu işlemin tesis edilmesi üzerine ... tarafından işbu davanın açıldığı, dava dilekçesinde de bu husustan bahisle savunmasını tam anlamıyla oluşturabilmek adına ...'ye imkan tanınmadığından savunma hakkının ihlal edildiği iddiasının ileri sürüldüğü ve temyiz dilekçesinde de bu iddianın devam ettirildiği görülmüştür.

Petrol Piyasasında Yapılacak Denetimler ile Ön araştırma ve Soruşturmalarda Takip Edilecek Usul Esaslar Hakkında Yönetmeliğin "Raporun tebliği ve savunma" başlıklı 23. maddesinde soruşturma yapmakla görevlendirilen Kurum personeli tarafından düzenlenen soruşturma raporunda ilgili mevzuat hükümlerine aykırılık tespit edilmiş olması halinde, raporun bir nüshasının hakkında soruşturma yapılan gerçek veya tüzel kişiye tebliğ edilerek raporda tespit edilen hususlarla ilgili yazılı savunmasını Kuruma göndermesinin isteneceği öngörülmüştür.

Ne var ki işbu dava konusu idari para cezasına esas teşkil eden soruşturma raporu denetim tarihinde lisans sahibi olarak Kurum sistemine erişim hakkı olan ... hakkında düzenlenmişse de soruşturma sürecinde ...'ın ... ile ... bünyesinde birleşmesi nedeniyle ...'ın lisansı dolayısıyla da Kurum sistemine erişim yetkisinin sona erdiği, ... adına yazılı savunma yapmak durumunda kalan ...'nin ise ... tarafından kullanılan dava konusu işleme esas denetim tarihi verilerini içerir Kurum sistemine erişim yetkisinin olmadığı, bu durumu Kuruma ileterek erişim yetkisi istemesine rağmen bu yetkinin verilmediği anlaşılmıştır.

Bu itibarla, davacı ...'nin soruşturma raporunda belirtilen "bayisinin otomasyon sisteminin doğru ve tutarlı veriler içermemesi ve bayide tespit edilen aykırılıkların Kuruma bildirilmemesi" fiiline ilişkin olarak Kurum sistemine erişim sağlamaksızın sağlıklı bir savunma sunmasının mümkün olamayacağı, davacıdan yazılı savunma istenmesinin ve davacının şeklen bir yazılı savunma sunmuş olmasının davacının savunma hakkının kullandırılmış olduğu anlamına gelmeyeceği değerlendirildiğinden özünde savunma hakkı kullandırılmaksızın tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uygunluk bulunmamaktadır.

Belirtilen gerekçelerle, davanın reddine ilişkin İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf başvurusunun reddi yolundaki Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği oyuyla karara katılmıyorum.