Danıştay 13. Daire E.2022/149 K.2024/4451

Dava konusu istem: Davacı şirkette 08/12/2010 tarihinde yapılan denetimde, lisans almaksızın madeni yağ üretimi yaptığının tespit edildiğinden bahisle 5015 sayılı Petrol Piyasası Kanunu'nun 19. maddesinin ikinci fıkrasının (a) bendinin 1 numaralı alt bendi uyarınca ... tarih ve ... sayılı Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu kararı ile verilen 686.784,00-TL idari para cezasının tahsili amacıyla düzenlenen ... tarih ... sayılı ödeme emrinin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; idari para cezasının yasal süresinde ödenmediği gerekçesiyle Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu Strateji Geliştirme Başkanlığı'nın ... tarih ve ... sayılı yazısı ile davalı idareden alacağın tahsil edilmesinin talep edildiği, söz konusu para cezasının tahsili amacıyla davacı adına dava konusu ödeme emrinin düzenlendiği,

Olayda, davalı idarece, ödeme emrine konu idari para cezasına ilişkin kararın şirketin Kurum kayıtlarında yer alan "Aydınlı-Kosb Mah., ... Bulvarı, No:... Tuzla" adresine ve ardından "... Kimya Sanayicileri OSB ... Bulvarı, ... Caddesi, No:...

Tuzla" adresine gönderildiği, ancak davacıya tebliğ edilememesi nedeniyle ilanen tebliğ yapıldığı ileri sürülmüş ise de, 7201 sayılı Tebligat Kanunu'nda belirtilen tebliğ usullerine göre tebligat yapılamayan ve ikametgahı, meskeni veya iş yeri de bulunamayan, yani adresi meçhul sayılan gerçek veya tüzel kişilere ilanen tebliğ yapılabileceği açık olup, davacı şirketin adresinin meçhul olmadığı, tasfiye halinde bulunduğu, nitekim Mahkemenin 26/11/2020 tarihli ara kararı ile ilanen tebliğ öncesinde iade gelen tebliğ mazbatalarının talep edildiği, dava dosyasına 16/09/2019 ve 07/10/2019 tarihli tebliğ mazbatalarının sunulduğu,

söz konusu mazbatalar incelendiğinde, tebliğ edilen evrak bilgilerinin yer almadığı, dolayısıyla iade edilen tebliğ mazbataları ile hangi belgenin tebliğ edilmeye çalışıldığının açıkça ortaya konulmadığı, kaldı ki dava konusu ödeme emrinin de davacı şirkete elektronik tebliğ yöntemiyle tebliğ edildiği dikkate alındığında, adresi meçhul olduğu değerlendirilmişse de, aktarıldığı üzere ilanen tebligat şartlarının oluşmadığı sonucuna varılmıştır.

Bu itibarla, uyuşmazlıkta usulüne uygun tebliğ edilip vadesinde ödenmeyen amme alacağından söz edilemeyeceğinden, amme alacağının tahsili amacıyla bu aşamada düzenlenen dava konusu ödeme emrinde hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Belirtilen gerekçelerle, hukuka aykırı bulunan dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davalı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından, Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu tarafından vadesinde ödenmeyen para cezasının tahsilinin yapılmasının kendilerinden istenildiği, bu kapsamda düzenlenen ödeme emrinin şirketin beyan ettiği adresine usulüne uygun tebliğ edildiği, usulsüz tebligat nedeniyle ödeme emri işleminin iptaline karar verilemeyeceği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davacı tarafından, temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararının hukuka uygun olduğu belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'NIN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

ESAS YÖNÜNDEN

MADDİ OLAY

Davacıya, lisans almaksızın madeni yağ üretimi yaptığından bahisle Kurulun ... tarih ve ... sayılı kararıyla 686.784,00-TL idari para cezası verilmesinin akabinde Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu Strateji Geliştirme Başkanlığı'nın ... tarih ve ... sayılı yazısı ile davalı idareden, alacağın tahsil edilmesi talep edilmiş, davalı idarece söz konusu idari para cezasının tahsili amacıyla davacı adına ödeme emrinin düzenlenmesi üzerine anılan ödeme emrinin iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

Uyuşmazlığa konu fiilin işlendiği tarihte yürürlükte olan haliyle 5015 sayılı Petrol Piyasası Kanunu'nun 2. maddesinin (31) numaralı bendinde, madeni yağ, baz yağına veya kimyasal sentez yöntemi ile işlenen maddelere, bazı katkıların ilâvesi sonucu, hareketli ve temas hâlinde olan iki yüzey arasındaki sürtünme ve/veya aşınmayı azaltma veya soğutma özelliğine sahip mamul hâline getirilen doğal veya yapay maddeler olarak tanımlanmış.

3. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinde, rafinaj, işleme, madeni yağ üretimi, depolama, iletim, serbest kullanıcı ve ihrakiye faaliyetlerinin yapılması ve bu amaçla tesis kurulması ve/veya işletilmesi için lisans alınmasının zorunlu olduğu. 19. maddesinin ikinci fıkrasının (a) bendinin (1) numaralı alt bendinde ise lisans almaksızın lisansa tabi faaliyetlerin yapılması hâlinde sorumlulara altıyüzbin Türk Lirası idarî para cezası verileceği kurala bağlanmıştır.

6183 sayılı Kanun'un 55. maddesinin birinci fıkrasında, amme alacağını vadesinde ödemeyenlere 15 (on beş) gün içinde borçlarını ödemeleri veya mal bildiriminde bulunmaları hususunun bir ödeme emri ile tebliğ olunacağı; 58. maddesinde, kendisine ödeme emri tebliğ olunan şahsın, böyle bir borcu olmadığı veya kısmen ödediği veya zaman aşımına uğradığı hakkında tebliğ tarihinden itibaren 15 (on beş) gün içinde itiraz edebileceği kuralı yer almıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Dosya incelendiğinde, davacı şirketin lisans almadan madeni yağ üretimi yaptığının tespit edilmesi üzerine başlatılan soruşturmada yazılı savunmasının istenildiği, davacı tarafından sunulan yazılı savunma yeterli görülmeyerek ... tarih ve ... sayılı Kurul kararıyla davacıya idari para cezası verildiği, anılan Kurul kararının iptali istemiyle açılan davada, Dairemizin 14/01/2019 tarih ve E:2012/2384, K:2019/104 sayılı kararıyla, davacı şirketin lisans almadan madeni yağ üretimi yaparak 5015 sayılı Kanun'un 3. maddesinin birinci fıkrasına aykırı hareket ettiği, ancak davacı hakkında, fiilinin karşılığı olarak,

2010 yılına ait idari para cezası (686.784,00-TL) yerine 2011 yılına ait idari para cezasının (739.666,00-TL) uygulandığı, bu yönüyle dava konusu Kurul kararında hukuka uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle işlemin iptaline karar verildiği, anılan iptal kararının sadece idari para cezasının miktarına yönelik olduğu, iptal kararının uygulanması kapsamında yapılan soruşturmada fiilin niteliği ve uygulanan mevzuat düzenlemelerinde değişiklik yapılmayarak aynı fiil ve aynı mevzuat düzenlemelerine yer verilmek suretiyle davacı şirketten yeniden yazılı savunma alınması için savunma istem yazısının tebliğe çıkarıldığı,

ancak şirketin adreste bulunamaması üzerine ilanen tebliğ yoluna gidildiği, ... tarih ve ... sayılı Kurul kararıyla davacı hakkında 686.784,00-TL tutarında idari para cezasının verilmesinin akabinde dava konusu ödeme emrinin tesis edildiği anlaşılmaktadır.

Dava konusu ödeme emrinin dayanağı Kurul kararının iptali istemiyle açılan davada, Dairemizin iptal kararının uygulanmasını teminen davacı hakkında yapılan soruşturmada yeniden savunma istenildikten sonra idari para cezası verilmişse de ilk işlem öncesinde davacıdan usulüne uygun savunma alındığı, idari para cezasının miktarı yönünden verilen iptal kararı üzerine fiilin işlendiği tarihteki miktar üzerinden idari para cezası işleminin tesis edildiği, fiilin niteliğinde ve uygulanan mevzuat düzenlemelerinde bir değişiklik olmadığı,

dolayısıyla yargı kararının icaplarına göre işlem tesis edilmesi bakımından idari para cezasına yönelik usuli sürecin yeniden işletilip yazılı savunma istenilmesi gerekmediğinden, lisans almaksızın madeni yağ üretiminde bulunduğu sabit olan davacı hakkında tesis edilen idari para cezasında hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Bu durumda, ödeme emrinin dayanağı olan idari para cezasına karşı açılan davada, davanın reddine karar verilmek suretiyle idari para cezasında hukuka aykırılık bulunmadığının somut olarak ortaya koyulduğu, ödeme emrinin düzenlendiği tarihte 5015 sayılı Kanun'da idari para cezaları açısından kesinleşme şartının aranmadığı anlaşıldığından, idari para cezasının tahsili amacıyla düzenlenen dava konusu ödeme emrinde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Bu itibarla, dava konusu işlemin iptali yönündeki İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf isteminin reddine ilişkin temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.