Danıştay 13. Daire E.2022/1726 K.2022/2243

Dava konusu istem: Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü 19. Bölge Müdürlüğü'nce 18/05/2021 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen … ihale kayıt numaralı ''Sivas Zara-Hafik Arazi Toplulaştırma ve Tarla İçi Geliştirme Hizmetleri Tamamlama'' ihalesinin iptaline yönelik karara karşı davacı şirket tarafından yapılan itirazen şikâyet başvurusunun reddine dair 08/12/2021 tarih ve 2021/UY.II-2208 sayılı Kamu İhale Kurulu (Kurul) kararının iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti:.

İdare Mahkemesi'nce verilen kararda; … tarih ve … sayılı ihale komisyonu kararı ile teklifi değerlendirme dışı bırakılan davacı şirket tarafından aşırı düşük teklif açıklamalarının mevzuata uygun olduğu ileri sürülerek 30/07/2021 tarihinde idareye şikâyet başvurusunda bulunulduğu, idare tarafından başvurunun reddedildiği, bunun üzerine davalı idareye yapılan itirazen şikâyet başvurusu sonucunda 08/09/2021 tarih ve 2021/UY.II-1678 sayılı Kurul kararının alındığı, anılan kararda başvuru sahibinin iddialarının yerinde bulunduğu ve teklifinin değerlendirmeye alınması gerektiğine karar verildiği,

ardından idare tarafından … tarih ve … sayılı ihale komisyonu kararının alındığı, anılan kararda başvuru sahibi davacının teklifinin değerlendirmeye alınmayarak bu kez de aşırı düşük teklif açıklamasının bir başka gerekçeyle uygun olmadığı belirtilerek değerlendirme dışı bırakıldığı, bunun üzerine davacı tarafından ikinci komisyon kararının yerinde olmadığına ilişkin olarak 21/10/2021 tarihinde tekrar idareye şikâyet başvurusunda bulunulduğu, idare tarafından 27/10/2021 tarihinde verilen şikâyete cevapta davacının iddiasının incelendiği ve aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun bulunduğu,

teklifin değerlendirmeye alınması yönünde düzeltici işlem tesis edileceği bilgisine yer verildiği, ihalede geçerli teklif sahibi isteklilerden.

Yapı Turizm Taahhüt ve Ticaret A.Ş. tarafından da … tarih ve … sayılı ihale komisyonu kararına yönelik olarak 03/08/2021 tarihinde idareye şikâyet başvurusunda bulunulduğu, söz konusu şikâyet başvurusunun reddedildiği, … şirketi tarafından 27/10/2021 tarihinde ilk şikâyet dilekçesinde yer alan iddialara benzer iddialarla tekrar şikâyet başvurusunda bulunulduğu, iddialarda bulunulduğu, şikâyete cevapta ihalenin iptal edildiğinin belirtildiği, bunun üzerine ihalenin iptali kararının mevzuata aykırı olduğu, söz konusu isteklinin şikâyet başvurusunda yer alan ihale dokümanı düzenlemelerine yönelik olduğu,

ihale dokümanının ilana yansıyan düzenlemelerine yönelik şikâyet başvurularının ilan tarihinden itibaren on gün içerisinde yapılması gerektiği, anılan şikâyetin idarece süre yönünden reddedilmesi gerektiği,

08/09/2021 tarih ve 2021/UY.II-1678 sayılı Kurul kararına göre ihale üzerlerinde bırakılması gerekirken bir başka istekli tarafından yapılan şikâyet başvurusu üzerine ihalenin iptali kararı alınmasının dayanaktan yoksun olduğu ve ihalenin iptali kararının iptal edilmesi gerektiği iddialarına yer vererek itirazen şikâyet başvurusunda bulunulduğu ve söz konusu başvurunun Kurul'un dava konusu kararı ile reddi üzerine bakılan davanın açıldığı;

konsorsiyumların katılımına açık davaya konu ihalenin iki kısımdan oluştuğu, ihale dokümanına göre isteklilerin ihaleye konsorsiyum kurmaksızın tek katılmaları hâlinde her iki kısma da teklif sunmalarının zorunlu tutulduğu, ihale dokümanında ihalede ekonomik açıdan en avantajlı teklifin fiyatla birlikte fiyat dışı unsurlar da dikkate alınmak suretiyle belirleneceğinin düzenlendiği,

fiyat dışı unsur puanlamasının her iki kısım iş kalemleri dahil edilerek tek seferde düzenleneceği göz önüne alındığında ihalenin kısımlara ayrılmaksızın gerçekleştirildiğinden bahisle dava dışı … şirketinin ilk şikâyet dilekçesindeki iddialar incelenerek başvurunun reddine karar verildiği hâlde aynı iddialarla yapılan ikinci şikâyet başvurusu üzerine ihalenin iptaline karar verilmesi nedeniyle idarenin ihaleyi iptal etme konusundaki takdir yetkisini aştığı,

kesinleşen ihale dokümanı düzenlemeleri doğrultusunda ihalenin sonuçlandırabileceği ve idarelerin ihalelerde ihtiyaçların uygun şartlarda ve zamanında karşılanmasını sağlamakla sorumlu oldukları dikkate alındığında, ihalenin iptali kararına karşı yapılan itirazen şikâyet başvurusunun reddine dair dava konusu Kurul kararında hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Belirtilen gerekçelerle hukuka aykırı bulunan dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından, yapılan incelemede, ihaleyi gerçekleştiren idarece gerek dokümana itiraz aşamasında gerekse de tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında söz konusu dokümana ilişkin olarak idareye yapılan şikâyet başvurularında iddiaların uygun bulunmadığı ve ihalenin iptal edilmediği,

ardından aynı nitelikteki şikâyet başvurusunun Kurul kararından sonraki bir tarihte uygun bulunmak suretiyle ihalenin iptal edilme gerekçelerinin bu yönüyle usulüne uygun olmadığı görülmekle birlikte, gelinen aşamada ihaleye mevcut doküman düzenlemeleriyle devam edilmesinin temel ilkelere aykırılık teşkil edeceği ve yine mevcut doküman düzenlemeleri çerçevesinde sözleşmenin imzalanması ve yürütülmesi aşamasının sağlıklı bir şekilde yürütülemeyeceği değerlendirildiğinden ihalenin iptal edilmesi işleminin mevzuata uygun olduğu, ihalenin idarece iptal edilmesine ilişkin kararın sonucu itibarıyla uygun olduğu,

öte yandan yapılan tespitlerle ilgili olarak ihalenin iptaline yol açan hususlara yönelik gerekli incelemenin yapılmasını sağlamak amacıyla Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü'ne bildirimde bulunulmasına karar verildiği, korsorsiyumların katılımına açık davaya konu ihalenin iki kısımdan oluştuğu, ihale dokümanına göre isteklilerin ihaleye konsorsiyum kurmaksızın tek katılmaları hâlinde her iki kısma da teklif sunmalarının zorunlu tutulduğu, ihale dokümanında ihalede ekonomik açıdan en avantajlı teklifin fiyatla birlikte fiyat dışı unsurlar da dikkate alınmak suretiyle belirleneceğinin düzenlendiği,

fiyat dışı unsur puanlamasının her iki kısım iş kalemleri dahil edilerek tek seferde düzenleneceği göz önüne alındığında, ihalede doküman düzenlemeleri doğrultusunda fiyat dışı unsur puanlamasının her bir kısım için ayrı ayrı yapılması durumunda iki kısmın farklı istekliler üzerinde kalma ihtimalinin doğacağı ve bu durumun da idarenin ihalede tek sözleşme imzalama iradesi ile çelişki yarattığı gerekçesinin ihalenin iptali kararı için mevzuata uygun olduğu, dava konusu Kurul kararının hukuka uygun, temyiz istemine konu Mahkeme kararının ise hukuka aykırı olduğu ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davacı tarafından, ihalenin iptaline ilişkin takdir yetkisinin sınırının aşıldığı, ihalenin birim fiyat teklif alınan bir ihale olduğu, karma teklif alınan bir ihale olmadığı, dolayısıyla ihalede karma sözleşme yapılması gerektiği yönündeki idare ve Kurul tespitinin dayanağının olmadığı,

ihale konusu işin arazi toplulaştırma ve tarla içi geliştirme hizmetleri olmak üzere iki gruptan oluştuğu, bu işlerin bir arada ihale edilmesi hâlinde rekabetin sağlanması amacıyla hizmet işlerinin yer aldığı kısım olan arazi toplulaştırma ile yapım işlerinin yer aldığı kısım olan tarla içi geliştirme hizmetleri kısmı için ayrı ayrı gruplar belirlenerek ihalenin konsorsiyumlara açık yapılması gerekliliğinin Yapım İşlerinde Benzer İş Grupları Tebliği'nin özel düzenlemesi gereği olduğu,

ihalede idari şartnameye göre de toplam bedel üzerinden teklif birim fiyat sözleşme imzalanacağı, bu bakımdan ihalenin iptaline gerekçe gösterilen konsorsiyumlara açık ihalelerde A Grup ve B Grup işleri için ayrı ayrı sözleşme ve karma sözleşme yapılacağı tespitinin Tebliğin 12.2. maddesindeki özel düzenlemeye aykırı olduğu, ihaleden sonra dokümana yönelik yapılan şikâyet üzerine alınan ihalenin iptali kararının hiçbir yasal dayanağı bulunmadığı, Kurul kararında yer alan karma sözleşme veya A grubu ve B grubu işleri için ayrı sözleşme yapılması gerektiği konusunda yapılan tespitin teklif türü ile hiçbir ilişkisi bulunmadığı,

idarenin iptal kararı ve bu karara katılan davalı idare kararında iptale gerekçe gösterilen A grubu ve B grubu işlerin ayrı ayrı sözleşmeye bağlanacağı veya karma sözleşme yapılması gerektiği yönündeki değerlendirilmesi ve tespiti dolayısıyla ihalenin iptal gerekçesinde hukukî isabet bulunmadığı belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ … 'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

İdare ve vergi mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.