Danıştay 13. Daire E.2022/1790 K.2024/485

Dava konusu istem: Bayilik lisansı kapsamında faaliyet gösteren davacıya ait akaryakıt istasyonunda 30/07/2019 tarihinde yapılan denetimde fiyat ilan panosunda belirtilenin üstünde bir fiyattan akaryakıt satışı yapıldığının tespit edildiğinden bahisle 5015 sayılı Petrol Piyasası Kanunu'nun 4. maddesinin birinci ve ikinci fıkraları ile Petrol Piyasası Fiyatlandırma Sistemi Yönetmeliği'nin 7. maddesinin birinci fıkrasının (c) bendine ve 13. maddesinin birinci fıkrasının (ç) bendine aykırılık nedeniyle 5015 sayılı Kanun'un 19. maddesinin birinci fıkrasının (f) bendinin (5) numaralı alt bendi uyarınca 125.000,00-TL idari para cezası verilmesine ilişkin … tarih ve … sayılı Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu (Kurul) kararının iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: …. İdare Mahkemesi'nce verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda; davacı şirkete ait istasyonda yazar kasa ara birimin swich programlanmasında oluşan hata sebebiyle hatalı fiyat yansıtma arızasının oluştuğu, 30/07/2019 tarihli denetim esnasında çağrılan servis tarafından yapılan incelemede hatanın anlaşıldığı ve swich programının düzeltilerek hatalı fiyat yansıtma arızasının giderildiği,

diğer taraftan davacı tarafından söz konusu hatanın öğrenilmesi üzerine hatalı pompadan yapılan satışlara ilişkin olarak fazla yapılan ödemelerin müşterilere iade edildiği hususları birlikte değerlendirildiğinde, davaya konu fiilin niteliği itibarıyla iradi bir davranış sonucu gerçekleştiğinden bahsedilemeyeceği dikkate alındığında dava konusu işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Belirtilen gerekçelerle hukuka aykırı bulunan dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: … Bölge İdare Mahkemesi …. İdari Dava Dairesi'nce;

5015 sayılı Kanun'un 4. maddesindeki düzenlemenin, lisans sahiplerinin genel nitelikli hak, kısıtlama ve yükümlülüklere ilişkin olduğu, anılan maddenin birinci ve ikinci fıkrasının, lisans sahiplerine, lisans hangi faaliyete (rafinerici, taşıma, iletim, bayilik v.b) ilişkin olarak verilmişse, sadece buna ilişkin alanda piyasa faaliyetinde bulunabilecekleri ve bu hakkın lisansta kayıtlı hususlar dahilinde kullanılabileceğine ilişkin koşulları düzenlediği,

akaryakıt piyasasında faaliyet gösteren kişi veya kuruluşların lisans verilmesi koşullarına uygun davranmaları gerektiği ve lisans ile tanınan hakların ilgili mevzuatın yerine getirilmesi koşuluyla kullanılabileceği, bu kapsamda ilan panosunda yer alan fiyatların üzerinde benzin ve motorin satışı yapmamakla ve istasyonda birden fazla ilan panosu bulunması hâlinde ilan panolarındaki benzin ve motorin fiyat bilgilerinin birbirleri ile aynı olması ile yükümlü oldukları, anılan yükümlülüklerin ihlâli hâlinde idari para cezası müeyyidesinin uygulanabileceği, davacının faaliyetini lisansın verdiği haklar dışında yürütmediği,

bir başka deyişle lisansın tanıdığı haklar çerçevesinde yürüttüğü, ancak dava dosyasında mevcut olan tespite göre faaliyetin usulüne uygun yürütülmediği, dolayısıyla mevzuatla yasaklanmış olan piyasa faaliyetleri kapsamında ticari faaliyet yürütüldüğünden dolayı davacıya idari yaptırım uygulanması mümkün ise de, "ilan panosunda yer alan fiyatların üzerinde benzin ve motorin satışı yapmak" şeklindeki fiilin karşılığının, anılan Kanun'un dayanak alınan hükmünde belirtilen idarî yaptırım olmadığı anlaşıldığından,

lisansın verdiği haklar dışında faaliyetin yürütüldüğünün kabulü ile 5015 sayılı Yasanın 19. maddesinin birinci fıkrasının (f) bendinin (5) numaralı alt bendi uyarınca verilen idari para cezasında hukuka uygunluk, dava konusu işlemin iptali yolunda verilen İdare Mahkemesi kararında sonucu itibarıyla hukukî isabetsizlik bulunmadığı sonucuna varılmııştır.

Açıklanan nedenlerle, istinaf başvurusunun kabulünü gerektiren bir neden bulunmadığı belirtilerek, davalı idarenin istinaf başvurusunun belirtilen gerekçeyle reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından, davacının ….-…. tarihleri arasında … numaralı tanka bağlı … numaralı pompadan 805,5 litre benzini 7,22-TL'den sattığının kurum kayıtlarından görüldüğü, davacının 7,22-TL'den bir adet satış yapıldığına ilişkin iddiasının yerinde olmadığı, fazla alınan bedelin iadesine ilişkin Kurum'a belge sunulmadığı, davacıya isnat edilen fiil karşılığında tesis edilen işlemin hukuka uygun olduğu ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davacı tarafından, fiyat farklılığının teknik bir arızadan kaynaklandığı, bu hatanın da denetim esnasında giderildiği, fazla alınan tutarın müşteriye iade edildiği, kasıtlı bir davranışlarının söz konusu olmadığı belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'İN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Bölge idare mahkemesi kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.