Danıştay 13. Daire E.2022/1927 K.2024/4814

Dava konusu istem: Dağıtıcı lisansı sahibi davacı şirketin mevzuatta tanınan süreler dahilinde ve belirtilen sayıda istasyonlu bayiden oluşan bayilik teşkilatını oluşturamadığı ve koruyamadığından bahisle lisansının sona erdirilmesine ilişkin ...tarih ve... sayılı Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu (Kurul) kararının iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti:... İdare Mahkemesince verilen... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda.

Petrol Piyasası Lisans Yönetmeliği'nde 09/07/2019 tarihli değişiklikle yapılan düzenlemeye göre dağıtıcı lisansı sahibi kişilere belirli süreler içerisinde bayilik teşkilatı oluşturması ve asgari sayıdaki bayiden oluşan bu teşkilatın korunması yükümlülüğünün getirildiği, söz konusu değişikliğin yürürlüğe girdiği tarihte dağıtıcı lisansı sahibi olan kişilere ise anılan yükümlülüğün 01/01/2020 tarihinden itibaren geçerli olacak şekilde uygulanacağının da kurala bağlandığı,

buna göre dağıtıcı lisansı olan davacı şirketin de 01/01/2020 tarihinden itibaren üç ay geçmesine rağmen belirlenen sürede ve belirli sayıdan oluşan bayilik teşkilatını oluşturmadığının tespit edilmesi üzerine, davalı idare tarafından ... tarih ve ... sayılı yazı ile davacı şirketin 02/07/2020 tarihine kadar asgari 10 istasyonlu bayiden meydana gelen bayilik teşkilatını oluşturması ve koruması gerektiğinin bildirildiği, anılan işlemin iptali istemiyle Mahkemenin ... sayılı esasına kayden dava açıldığı,

belirtilen sürenin sona ermesinden sonra davacı şirketin anılan Yönetmelik hükmünde öngörülen sayıda istasyonlu bayiden oluşan bayilik teşkilatını oluşturmadığı ve bu durumun Petrol Piyasası Lisans Yönetmeliğinin 17. maddesinin 1. fıkrasının (h) bendinde yer verilen düzenlemeye aykırılık teşkil ettiğinden bahisle ...tarih ve...sayılı Kurul kararı ile davacı şirketin dağıtıcı lisansının iptal edildiği,

Uyuşmazlıkta, davalı idarece 01/01/2020 tarihinden itibaren üç ay geçmesine rağmen en az 10 bayiden oluşan bayilik teşkilatına sahip olmayan dağıtıcı lisansı sahiplerinin tespit edilerek, Yönetmelikle getirilen yükümlüğün sağlanması için, 02/07/2020 tarihine kadar asgari on bayiden oluşan bayilik teşkilatını oluşturması ve koruması gerektiğinin, aksi taktirde anılan Yönetmeliğin 17. maddesi uyarınca lisansının sona erdirileceğinin bildirilmesine ilişkin davacıya gönderilen ... tarih ve ... sayılı işlemin iptali istemiyle Mahkemenin E:... sayılı esasına kayden açılan davanın, ... tarih ve K:...sayılı karar ile reddine karar verildiği;

Bu durumda, 5015 sayılı Kanun'un 3. maddesiyle, lisans kapsamında faaliyet yürütülebilmesine ilişkin özel şartlar belirlenmesi ve lisansın tadili ile sona ermesi konularında Yönetmelikle düzenleme yapmaya yetkili kılınmış olan davalı idarece çıkartılan Petrol Piyasası Lisans Yönetmeliğine 09/07/2019 tarih ve 30826 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak getirilen "Bayilik teşkilatı kurulması" başlıklı 34/A maddesinde, dağıtıcı lisansı sahiplerine belirtilen sürelerde belirtilen sayıda bayinin bulunduğu bayilik teşkilatını oluşturma yükümlülüğü getirildiği,

yine Yönetmeliğin Geçici 24. maddesiyle, dağıtıcı lisansı sahibi olan kişiler için anılan sürelerin 01/01/2020 tarihinden itibaren işlemeye başlayacağının kurala bağlandığı, bu sürenin makul bir süre olduğu, davalı idarece işlem öncesi gönderilen yazı ile, 02/07/2020 tarihine kadar asgari on bayiden oluşan bayilik teşkilatını oluşturması ve koruması gerektiğinin, aksi taktirde anılan Yönetmeliğin 17. maddesi uyarınca lisansının sona erdirileceğinin bildirildiği, anılan işleme karşı açılan davanın reddine karar verildiği,

davacı şirketin bildirime rağmen, verilen süre sonuna kadar asgari on bayiden oluşan bayilik teşkilatını oluşturmadığı hususları dikkate alındığında, dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlem hukuka uygun bulunarak davanın reddine karar verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi... İdari Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından, dağıtıcı lisansının 06/12/2018 tarihinde alındığı, bayi listelerinin ayrılma ve kabul edilme tarihlerine bakıldığında dünyayı ve tüm ülkeyi etkisi altına alan Covid-19 virüsünün ülkeye giriş tarihlerinde en büyük bayi kaybının yaşandığının görüleceği, 2020 yılı başında 18 bayi ile faaliyete devam ederken Covid-19 virüsü sebebiyle konulan yasakların kalktığı tarihler olan Haziran ayı sonlarına kadar 11 bayi girişi olup ve 21 bayi kaybedildiği, şirketin lisansının iptal edildiği tarih olan 02/07/2020 tarihinde 8 bayisi bulunduğu,

5015 sayılı Kanun'da dağıtıcı lisansı sahibi kişilerin bayilikler oluşturmaları kuralına yer verildiği, ancak Kanun'da bayilik teşkilatı için asgari bayi miktarı konusunda herhangi bir koşul ile bayilikler oluşturmayan dağıtıcıların lisanslarının da iptal edileceğine dair bir kurala yer verilmediği halde, dağıtıcı lisansı sahibi kişilerin belirli süreler içerisinde bayilik teşkilatı oluşturması ve asgari sayıdaki bayiden oluşan bu teşkilatın korunması şeklinde bir yükümlülüğü bulunmamasına karşın Kanun hükmünü aşar tarzda düzenleme getiren Yönetmelik kuralına dayanılarak tesis edilen işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davalı idare tarafından savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ...'NIN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Bölge idare mahkemesi kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı halinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.