Danıştay 13. Daire E.2022/198 K.2024/1662

Dava konusu istem: ... ili, ... ilçesi, ... Mahallesi, ... pafta, ... ada, ..., ..., ... parseller ile ... pafta, ... ada, ... parsel ve bir kısım tescil dışı alanı kapsayan ... Korusu'na ilişkin 03/03/2021 tarihinde onaylanarak 20/04/2021 - 20/05/2021 tarihleri arasında bir ay süreyle askıya çıkarılan 1/5000 ölçekli Koruma Amaçlı Nazım İmar Planı ile 1/1000 ölçekli Koruma Amaçlı Uygulama İmar Planına istinaden ... Belediyesi İşletme Müdürlüğü'nce... tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen... ihale kayıt numaralı "Koru Rehabilitasyonu ve Düzenlemesi Yapım İşi" ihalesinin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti:.... İdare Mahkemesi'nce verilen kararda; dava konusu işlemin dayanağı ... Nolu Tabiat Varlıklarını Koruma Komisyonu'nun ... tarih ve ... sayılı kararı ile ...Nolu Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu'nun... tarih ve ... sayılı kararlarına karşı menfaatleri ihlâl edilen kişiler tarafından ...

İdare Mahkemesi'nin E:... sayılı dosyasında açılan davada, “Bu durumda işlem tarihi itibarıyla dava konusu ... ili, ... ilçesi, ...’de yer alan ... ada, ... parselin hukuki statüsün I. Derece Doğal Sit Alanı olduğu, dava konusu parsele yönelik 1. Derece Doğal Sit Alanı tanımının 'Nitelikli Doğal Koruma Alanı' olarak yeniden tarif edildiği ve ilgili kurulca tescilin yapıldığı ancak sürecin Çevre ve Şehircilik Bakanlığı aşamasında olduğu, 'Nitelikli Doğal Koruma Alanı' statüsünün dava konusu parsele özgülenmesi tamamlanmadan işlem tesis edildiği, ayrıca geçiş dönemi kararlarının ortaya konulmadan hareket edildiği,

dava konusu Kurul kararlarında teknik bakımdan sadece peyzaj projesinin ele alındığı, peyzaj projesi ve raporunda yer verilen hususların alanın ekolojik yapısını ortaya koymadığı, peyzaj projesinde verilen inşaatla ilgili metraj miktarlarında eksik olduğu, inşaat projesinin Koru kavramına uymadığı, içerdiği çocuk oyun alanı, fitnes alanı ve lüks kaplama malzemelerinin koruyu millet bahçesi veya park düzeyine düşüreceği, projenin alanda bulunan habitatlar özelindeki etkilerinin ortaya konulmadığı,

yoğun inşaat sürecinin korudaki ekosistemi olumsuz yönde etkileyerek ve sonunda kullanıcı sayısını artırarak çöküşüne neden olacağı, 1. Derece Doğal Sit Alanlarına yönelik olarak tanımlanan 'müdahalede bulunulmaması gerektiği' kıstasının yerine getirilmediği hususları kapsamında dava konusu işlemlerde açıkça hukuka aykırılık bulunduğu,

hukuka aykırı işlemlerinin uygulanmasının 1. Derece de doğal sit alanı kapsamındaki parsele statüsünün ve kamu yararının dışında iş ve işlemler yapılabileceği sonucu doğurabileceğinden telafisi güç ve imkânsız zararlar meydana gelebileceği sonucuna varılmıştır.” gerekçesiyle 23/06/2021 tarihinde yürütmenin durdurulmasına karar verildiği;

Diğer yandan, yine dava konusu ihalenin dayanağı olan, 03/03/2021 tarihinde onaylanarak 20/04/2021 - 20/05/2021 tarihleri arasında bir ay süreyle askıya çıkarılan 1/5000 ölçekli Koruma Amaçlı Nazım İmar Planı ile 1/1000 ölçekli Uygulama İmar Planları kararlarına karşı açılan davada...

İdare Mahkemesi'nin E:... sayılı dosyasında 23/06/2021 tarihinde, “dava konusu işlemlerin I. Derece Doğal Sit alanı ilan edilmiş olan yere ilişkin olması ve uygulanması hâlinde telafisi güç zarar doğurabilecek nitelikte bulunması nedeniyle, dava konusu işlemlerin temel işlemlerinden olan ... 1 Nolu Tabiat Varlıklarını Koruma Komisyonu'nun... tarih, ... sayılı kararı ile ...

Nolu Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu'nun ... tarih, ... sayılı kararlarının iptali istemiyle ... esas sayılı olarak açılan davada Mahkemece yürütmeyi durdurma kararı verildiği gözetilerek, davalı idarenin savunması ve ara kararı cevabı alınıp ya da savunma ve ara kararına cevap verme süresi geçip yeni bir karar verilinceye kadar dava konusu işlemin yürütmenin durdurulmasına” kararı verildiği;

Bu durumda, bahse konu ... ili, ... Mahallesi, ... pafta, ... ada, ..., ..., ... parsel, ... pafta, ... ada, ... parsel ve bir kısmı tescil dışı alanı kapsayan mülkiyeti Hazine'ye ait ancak sürekli bakımları ve düzenleme yapılması yönüyle davalı idareye tahsis edilen ... Korusu'na ilişkin dava konusu ihale işleminin öncelikle dayanağı durumunda bulunan işlemlerin yürütmelerinin durdurulmasına ilişkin kararlar dikkate alındığında, hukuka aykırılığı Mahkeme kararı ile ortaya koyulan Komisyon kararlarına ve imar planlarına dayalı olarak tesis olunan dava konusu işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Belirtilen gerekçelerle hukuka aykırı bulunan dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından, usul yönünden, davanın süresinde açılmadığı; esas yönünden, iptal kararının gerekçesinin gerçeği yansıtmadığı, dava konusu ihaleye ilişkin tüm yasal prosedür işletilip nihayetinde sözleşme imzalandıktan bir ay sonra dava konusu Koru'ya dair imar planları ve Kurul kararlarının iptali talebiyle açılan davalarda yürütmeyi durdurma kararları verildiği, dava konusu ihalenin usul ve yasalara uygun olarak yapıldığı, dava konusu ihalenin dayanağı olan imar planlarının bölgedeki ihtiyacın karşılanmasına yönelik olduğu, iptaline karar verilen ihale ile bölgede yapılacak olan düzenlemeler sayesinde ... Korusu'nun biyolojik varlığını sürdürebileceği, imar planlarının iptalini gerektirecek bir durum olmadığı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davacılar tarafından, temyize konu kararın hukuka uygun olduğu belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'UN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

İdare ve vergi mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

Öte yandan, ... ili, ... ilçesi, ... Mahallesi, ...-... pafta, ... ada, ... sayılı parselde kayıtlı 354.076 m2 yüzölçümüne sahip olan ve ... III Numaralı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Kopruma Bölge Kurulu'nun ... tarih ve ... sayılı kararı ile I. Derece Doğal ve Tarihi Sit alanı ilan edilen ... Korusu'na ilişkin ...Nolu Tabiat Varlıklarını Koruma Komisyonu'nun ... tarih ve ... sayılı kararı ile ... Nolu Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Komisyonu'nun... tarih ve ... sayılı kararlarına karşı açılan davada, ... İdare Mahkemesi'nin... tarih ve E:... K:... sayılı kararıyla dava konusu işlemlerin iptaline karar verilmiş olup, bu karara karşı yapılan istinaf başvurusu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi'nin ...tarih ve E:..., K:...sayılı kararıyla kesin olarak reddedilmiştir.

Ayrıca, ... ili, ... ilçesi, ... Mahallesi, ... pafta ... ada, ..., ..., ... parsel, ...-... pafta ... ada ... parsel ve bir kısım tescil dışı alanı kapsayan ... Korusu'na ilişkin 03/03/2021 tarihinde onaylanarak 20/04/2021 - 20/05/2021 tarihleri arasında bir ay süreyle askıya çıkarılan 1/5000 ölçekli Koruma Amaçlı Nazım İmar Planı ile 1/1000 ölçekli Koruma Amaçlı Uygulama İmar Planları kararlarına karşı açılan davada ... İdare Mahkemesi'nin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla dava konusu işlemlerin iptaline karar verilmiş ve bu karara karşı yapılan istinaf başvurusu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi'nin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla reddedilmiştir.