Danıştay 13. Daire E.2022/3829 K.2025/236

Dava konusu istem: Davacı şirket tarafından, “... Mahallesi, ... Sokak, No:... (... Ada, ... Parsel) Kavak/Samsun” adresinde bulunan akaryakıt istasyonu için yapılan 10/02/2020 tarihli bayilik lisansı başvurusunun 5015 sayılı Piyasası Kanunu'nun 20. maddesinin ikinci fıkrasının (c) bendi uyarınca reddine ilişkin... tarih ve ... sayılı Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu Petrol Piyasası Daire Başkanlığı işleminin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...İdare Mahkemesince verilen... tarih ve E:..., K:...sayılı kararda; istasyonda daha önce faaliyet gösteren ... Akaryakıt İnş. Taş. San. ve Tic. Ltd.

Şti.'ne (...) "istasyonda vaziyet planı harici gizli tanklar ve düzenek bulundurulması" fiili sebebiyle 5015 sayılı Kanun'un 19. maddesi gereğince idari para cezası verilmiş ise de, 5015 sayılı Kanun'un 20. maddesinin ikinci fıkrasında, 5607 sayılı Kaçakçılıkla Mücadele Kanunu'nda belirtilen kaçakçılık fiilinin işlenmesi durumunda verilen idari para cezasının ödenmemesi halinde lisansa konu tesis için lisans verilemeyeceği hususunun hükme bağlandığı,

ancak idari para cezasına konu filler yönünden 5607 sayılı Kanun kapsamında açılan soruşturmada "suç oluşmadığı" gerekçesi ile sorumlular hakkında kovuşturma açılmasına yer olmadığına dair karar verildiği, dolayısıyla somut olay açısından 5607 sayılı Kanun’da belirtilen kaçakçılık fiilinin işlendiğinden bahsedilemeyeceğine göre aynı fiil nedeniyle verilen idari para cezasının da anılan Kanun'da işlenen fiillerden dolayı verilmiş bir idari para cezası olarak değerlendirilmesinin mümkün olmadığı anlaşıldığından dava konusu işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Belirtilen gerekçelerle hukuka aykırı bulunan dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince. Hastaşdemir hakkında 5607 sayılı Kanun kapsamında verilen kovuşturmaya yer olmadığına dair kararın "... vaziyet planındaki ebatlara uymayan pompaya bağlı tankların kaçak akaryakıt satmaya ya da elde etmeye yönelik olarak yer altına konulduğuna dair içerisinden kaçak akaryakıt elde edilememiş olması göz önünde alındığında delil bulunmadığı,

bu tankların daha fazla kar elde etme amaçlı olarak dağıtım şirketi dışından getirilen sahte faturalı veya faturasız akaryakıt alımlarını gizlemek amacıyla konulmuş olabileceği, 5015 sayılı Kanun'un 4. ve 19. maddesinde yazılı idari para cezasını gerektiren suçu teşkil edebileceği, 5607 sayılı Kanun'un 3/14. maddesinde yazılı suçun unsurlarının bulunmadığı, sırf vaziyet planında gösterilenden daha büyük yer altı tankı bulundurmanın müsnet suçu oluşturmadığı ..." gerekçesi ile verilmiş olduğu,

yargı kararlarında hüküm fıkrasının gerekçesi ile bir bütün olduğu ve ... hakkında verilmiş olan idari para cezasının kanun yollarından geçerek kesinleştiği gözetildiğinde, lisans başvurusuna konu akaryakıt istasyonuna ilişkin olarak verilmiş olan idari para cezasının ödenmesi gerektiğinden bahisle lisans başvurusunun reddi yönünde tesis edilen dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, davalının istinaf başvurusunun kabulü ile İdare Mahkemesi kararının kaldırılması ve davanın reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından, ... firmasının yetkilileri hakkında kaçakçılık fiili kapsamında kovuşturmaya yer olmadığında karar verildiği, dava konusu işlemin suç ve cezanın şahsiliği ilkesine aykırı olduğu ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davalı idare tarafından savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'NIN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, Üye... ve Üye ...'ın.

"1982 tarihli Anayasamızın Cumhuriyet'in niteliklerini belirleyen 2. maddesinde Türkiye Cumhuriyeti Devletinin bir hukuk devleti olduğunun belirtildiği, yine 35. maddede mülkiyet hakkının, 48. maddede teşebbüs hürriyetinin ve 49. maddede çalışma hakkının güvence altına alındığı, öte yandan, hukukun temel ilkelerinden olan suçun şahsiliği ilkesi uyarınca hiç kimsenin bir başkasının fiilinden sorumlu tutulamayacağı, bir başkasının fiili sebebiyle mülkiyet hakkına ve teşebbüs hürriyetine sınırlama getirilmesinin hukuk devleti ilkesi ile bağdaştırılmasının mümkün olmadığı,

belirtilen gerekçelerle, dava konusu işlemin dayanağı olan 5015 sayılı Kanun'un 20. maddesinin ikinci fıkrasının (c) bendinin "Lisans sahibine verilen idari para cezası ödenmeden lisansa konu tesis için lisans verilmez." şeklindeki son cümlesi Anayasa’ya aykırı olduğundan, söz konusu cümlenin iptali için Anayasa Mahkemesine başvurulması gerektiği" yolundaki görüşüne karşılık, söz konusu düzenleme Anayasa'ya aykırı görülmeyerek işin gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Bölge idare mahkemesi kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.