Danıştay 13. Daire E.2022/4259 K.2024/5844

Dava konusu istem: Bayilik lisansı kapsamında faaliyet gösteren davacı şirkete ait akaryakıt istasyonunda gerçekleştirilen denetimlerde, akaryakıt istasyonunda kurulu otomasyon sistemine yansımayan akaryakıt satışı veya dolumu yapıldığının tespit edildiğinden bahisle 5015 sayılı Petrol Piyasası Kanunu'nun 19. maddesinin yedinci fıkrası uyarınca uyarınca 100.520,00-TL idari para cezası verilmesine ilişkin ... tarihli ve ... sayılı Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu (Kurul) kararının iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...

İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; davacı şirkete ait akaryakıt istasyonunda bayilik kapsamındaki faaliyetlerinin ve otomasyon sisteminin incelenmesi sonucunda, davacı şirketin 01/01/2018-04/10/2018 tarihleri arasında dağıtıcısından 7.662.593 litre akaryakıt aldığı, anılan dönemde istasyon dışı akaryakıt satışlarının 2.753.251 litre olmak üzere toplam 8.335.596 litre akaryakıt satışı yaptığı, otomasyon sistemi verilerine göre; anılan tarihler arasında 609.119 litre akaryakıt dolumu, 624.240 litre pompa satışı ve 42.029 litre dönem başı stoğunun bulunduğu,

dönem sonu stoğunun ise (05/10/2018 tarihli) 0.00 litre olduğu, anılan tarihler arasındaki istasyon dış satışının ise 5.582.345 litre olduğu tespitlerine yer verilerek yapılan akaryakıt dolum ve satışlarının Kurum istasyon otomasyon sistemine sağlıklı ve düzenli yansımadığı ve davacı şirketin istasyon otomasyon sistemine müdahalede bulunduğu gerekçesiyle dava konusu Kurul kararının tesis edildiğinin görüldüğü;

Bununla birlikte, davacı tarafından söz konusu soruşturma kapsamında sunulan yazılı savunmada, otomasyon sisteminde meydana gelen arızanın giderilmesi sonrasında verilerin gözüktüğü, şirket alımları ile yazar kasa satışları arasındaki farkın idarece yapılan toplama hatasından kaynaklandığı, dönem sonu stoğunun 0 litre görünmediği, A1B tablosunda dönem sonu stoğun yer aldığı, 77 adet fatura ile alım yapılan yakıt miktarı ile sistem otomasyon sistemi arasındaki dolum miktarı arasındaki farkın dış satıştan kaynaklandığının belirtildiği, ancak davalı idarece davacının anılan iddialarına ilişkin herhangi bir açıklama yapılmadığı ve söz konusu iddialara neden itibar edildiği belirtilmeden idari para cezasının uygulandığı;

Bu durumda; kurulu otomasyon sistemine yansımayan akaryakıt satışı ve dolumu yapılması fiilinin teknik verilere dayanması nedeniyle, davacının yazılı savunmasında bu hususa ilişkin açıklamaları değerlendirilerek söz konusu iddiaların yerinde olup olmadığı bakımından bir karar verilmek suretiyle işlem tesis edilmesi gerekirken, anılan husus değerlendirilmeden tesis edilen dava konusu Kurul kararında hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Belirtilen gerekçelerle hukuka aykırı bulunan dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ...

İdari Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu edilen Mahkeme kararında "(...) kurulu otomasyon sistemine yansımayan akaryakıt satışı ve dolumu yapılması fiilinin teknik verilere dayanması nedeniyle, davacının yazılı savunmasında bu hususa ilişkin açıklamaları değerlendirilerek söz konusu iddiaların yerinde olup olmadığı bakımından bir karar verilmek suretiyle işlem tesis edilmesi, (...)" gerektiği yönündeki gerekçeye yer verilmesine karşın, davacı şirketin dağıtıcısı olan ...

Petrolcülük A.Ş.'den elde edilen veri ve bilgiler, davacının kendi otomasyon sisteminden elde edilen veri ve bilgiler ile davalı idarenin kendi kurumsal teknik sisteminden elde edilen veri ve bilgilerin yanında ...

Akaryakıt Sistemleri A,Ş. tarafından düzenlenen ... tarih ve ... sayılı servis raporunda yer alan bilgiler birlikte ele alınıp değerlendirildiğinde; davacı şirketin otomasyon sistemine yansımayan akaryakıt dolumu ve/veya satışlarının mevcut olduğu hukuken kabul edilebilir teknik inceleme ve tespitlerle sübut bulduğundan dava konusu Kurul kararında hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Belirtilen gerekçelerle istinaf başvurusunun kabulü ile İdare Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve davanın reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından, otomasyon sisteminin ve bu sistem üzerinden yapılan denetimin çok teknik bir konu olduğu, bu nedenle bilirkişi incelemesi yaptırılması gerektiği, davalı Kurumun 23/06/2018 tarihi öncesindeki otomasyon verilerini göremediği, çünkü 23/06/2018 tarihinde şirket otomasyon sisteminde bir arıza meydana geldiği, ... firmasının otomasyon sistemini çalıştırıp bilgisayara format atarak gerekli programları yeniden kurduğu, 6 aylık bilgilerin elle girilmesi gibi bir durumun söz konusu olmadığı, meydana gelen arızada şirketin 23/06/2018 öncesi verilerinin bilgisayardan silindiği,

01/01/2018-04/10/2018 tarihleri arasında şirket alımları 2.101.947 litre görünüyorken, yazar kasa satışlarının 2.753.251 litre olduğu, iki rakam arasında 651.304 litrelik bir fark olmasının davalı Kurumun hatalı bir şekilde şirketin yazar kasa satışları ile Eylül ayı dış satışlarını toplayarak 2.753.251 rakamına ulaşmasından kaynaklandığı, 05/10/2018 tarihli dönem sonu stokunun (0) litre olarak görünmesine ilişkin olarak aslında davalı Kurum kayıtlarında 05/10/2018 günü itibariyle dönem sonu stoklarının 55.911,56 olarak görüldüğü, anlık olarak otomasyon verisinin (0) görünmesinin mantıklı ve Kurum tarafından bilinen bir sebebi olduğu,

ancak bu sebebin şirketlerinden değil dağıtıcıdan kaynaklandığı, şirketlerinin 77 adet fatura ile alım yaptığı yakıt miktarı 2.101.974 litre iken otomasyon verilerine göre dolum yapılan miktarın 2.084.601 litre olmasının nedeninin 01/08/2018-04/10/2018 tarihleri arasında yapılan 77 adet alımın bir kısmı istasyona boşaltılan alım iken, bir kısmının da dış satış olduğu, otomasyon verileri ile fatura verilerinin de uyumlu olduğu, fatura ve otomasyon verileri arasındaki 4.000 litrelik farkın ise kesafetten ve kalibrasyondan kaynaklandığı,

4.000 litrelik farkın 1240 sayılı Kurul kararı ekinde bulunan ve kabul edilebilir belirsizlik oranları ile uyumlu olduğu, davalı Kurumun şirket hakkında inceleme yapma aşamasında, dağıtıcıdan 01/01/2018-04/10/2018 tarihlerine ait bir takım bilgi ve belgeler talep etmişken, dağıtıcının sehven 01/01/2018-10/10/2018 tarihlerine ait verileri ilettiği, bu durumun da otomasyon verilerinde yanlış anlaşmaya sebep olduğu, dolayısıyla aykırılık olarak iddia edilen bütün hususların mantıklı bir açıklaması olduğu,

ancak dosyada hiç bir teknik inceleme yapılmamışken, sırf davalı beyanlarına ve birbiri ile çelişen tespitlere dayanarak eylemin subüt bulduğu sonucuna varılmasının hukuka aykırı olduğu ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davalı idare tarafından savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Bölge idare mahkemesi kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı halinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.