Danıştay 13. Daire E.2022/4646 K.2023/299

Dava konusu istem: … ili, … ilçesi hudutlarında kurulması planlanan Deliklitaş Regülatör ve HES Projesi için davacı şirkete verilen üretim önlisans süresinin mücbir sebep nedeniyle uzatılması talebiyle yapılan başvurunun, ileri sürülen gerekçelerin mücbir sebep olarak kabul edilmeyerek reddedilmesine, üretim önlisansının 21/11/2020 tarihinde sona erdiğinin tespitine ve 41.600,00-TL tutarındaki teminat mektubunun irat kaydedilmesine ilişkin Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu'nun (Kurul) … tarihli ve … sayılı kararının iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: …. İdare Mahkemesi'nce verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda; davacı şirket tarafından, ÇED belgesi alınır alınmaz proje ile ilgili olarak proje çalışmalarına başlanıldığı (DSİ ile 08/10/2018 tarihinde Su Kullanım Hakkı Anlaşmasının imzalandığı,

08/11/2018 tarihinde Kastamonu Orman İşletme Müdürlüğüne izin işlemlerinin başlatılması için başvuru yapıldığı ve 08/11/2018 tarihinde Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu Kamulaştırma Dairesine kamulaştırma dosyasının hazırlanmasında gerekli bilgi ve dokümanın verilmesi için Kastamonu Valiliğine gerekli bildirimin yapılması için başvuruların yapıldığı), ülkede meydana gelen terör olayları, döviz üzerinden yapılan dış mihraklı baskılar, kurumların ağır işleyişi, hatalı kararları, ülkenin ekonomik sıkıntıları, dünya genelinde pandemi hâline gelmiş covid 19 salgını, bu etkilerden dolayı.

Enerji A.Ş. firmasının sahibi. Çelik Sanayi A.Ş.'nin iflas etmesi ve şirketin iflas idaresi tarafından yönetilmesi ve uzun yargı süreçleri nedeniyle bu durumların meydana gelmesinde şirketin bir kusuru ve sorumluluğunun bulunmadığı ileri sürülerek üretim önlisans süresinin mücbir sebep nedeniyle uzatılması gerektiği ileri sürülmüşse de; bir olayın mücbir sebep hâli sayılabilmesi için; olaydan etkilenen tarafın gerekli özen ve dikkati göstermiş ve tüm önlemleri almış olması,

buna rağmen olayın önlenemeyecek, kaçınılamayacak ve öngörülemeyecek olması ve bu durumun etkilenen tarafın ilgili mevzuat kapsamındaki yükümlülüklerini yerine getirmesini engellemesi gerektiği, söz konusu olayda ise davacı şirketin “ÇED Olumlu” kararının alınması ve DSİ ile Su Kullanım Hakkı Anlaşması imzalanması dışında, projeye ilişkin arazinin kullanım haklarının elde edilmesi, ön proje onayı başvurusu, dağıtım şirketine bağlantı anlaşmasının imzalanması için başvurusu ile imar planlarının onaylanması için ilgili idarelere başvuru yaptığına ilişkin bilgi ve belge sunamadığı,

dolayısıyla ilgili sürece ilişkin olarak gerekli dikkat ve özeni göstermemek suretiyle proje kapsamındaki yükümlülüklerini yerine getirmediği, ayrıca finansal sorunların mücbir sebep hâli kabul edileceğine ilişkin olarak mevzuatta bir düzenlemeye yer verilmediği, Kurul'un ... tarihli ve ... sayılı kararıyla Covid-19 salgınının Yönetmeliğin 35. maddesi kapsamında mücbir sebep sayılması,

önlisans veya üretim lisansı sahibi tüzel kişilerin 10/03/2020 tarihinde sona eren veya sonrasında sona erecek olan tüzel kişilere bir defaya mahsus olmak üzere, herhangi bir işleme gerek kalmaksızın 3 (üç) ay süreyle uzamış olarak değerlendirilmesine ve söz konusu Kurul kararı çerçevesinde davacı şirketin toplamda 55 ay olan önlisans süresinin 58 ay olarak değerlendirilmesine karar verildiği de dikkate alındığında, üretim önlisans süresinin mücbir sebep nedeniyle uzatılması talebiyle yapılan başvurunun, ileri sürülen gerekçelerin mücbir sebep olarak kabul edilmeyerek reddedilmesine,

üretim önlisansının 21/11/2020 tarihinde sona erdiğinin tespitine ve 41.600,00-TL tutarındaki teminat mektubunun irat kaydedilmesine ilişkin dava konusu Kurul kararında hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlem hukuka uygun bulunarak davanın reddine karar verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: … Bölge İdare Mahkemesi …. İdari Dava Dairesi'nce; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından, ÇED belgesi alınır alınmaz proje ile ilgili olarak vakit kaybetmeden çalışmalara başlanıldığı, DSİ ile 08/10/2018 tarihinde Su Kullanım Hakkı Anlaşmasının imzalandığı, 08/11/2018 tarihinde ...

İşletme Müdürlüğüne izin işlemlerinin başlatılması ve 08/11/2018 tarihinde EPDK Kamulaştırma Dairesine kamulaştırma dosyasının hazırlanmasında gerekli bilgi ve dokümanın verilmesi için Kastamonu Valiliğine gerekli bildirimin yapılması amacıyla başvuruların yapıldığı, ... Enerji A.Ş. firmasının sahibi ...

Çelik Sanayi A.Ş.'nin iflas ettiği, iflas işlemlerinin Kocaeli 8. İcra Dairesi'nin 2020/12 iflas dosyası üzerinden yürütüldüğü, ülkede meydana gelen terör olayları, döviz üzerinden yapılan dış mihraklı baskılar, kurumların ağır işleyişi, hatalı kararları, ülkenin ekonomik sıkıntıları, dünya genelinde pandemi hâline gelmiş Covid-19 salgını, bu etkilerden dolayı ... Enerji A.Ş. firmasının sahibi ...

Çelik Sanayi A.Ş.'nin iflas etmesi ve şirketin iflas idaresi tarafından yönetilmesi ve uzun yargı süreçleri nedeniyle bu durumların meydana gelmesinde şirketin bir kusuru ve sorumluluğunun bulunmadığı, bu hususların her birinin mücbir sebep olarak değerlendirilerek süre uzatım taleplerinin kabul edilmesi gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davalı idare tarafından, savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 17. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca davacının duruşma istemi yerinde görülmeyerek ve dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Bölge idare mahkemesi kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.