Danıştay 13. Daire E.2022/4764 K.2024/4818

Dava konusu istem: Dağıtıcı lisansı sahibi davacı şirketin mevzuatta tanınan süreler dahilinde ve belirtilen sayıda istasyonlu bayiden oluşan bayilik teşkilatını oluşturamadığı ve koruyamadığından bahisle 5015 sayılı Petrol Piyasası Kanunu'nun 17. maddesinin birinci fıkrasının (h) bendi uyarınca lisansının sona erdirilmesine ilişkin ...tarih ve ... sayılı Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu (Kurul) kararının iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda.

Petrol Piyasası Lisans Yönetmeliği'nde 09/07/2019 tarihli değişiklikle yapılan düzenlemeye göre dağıtıcı lisansı sahibi kişilere belirli süreler içerisinde bayilik teşkilatı oluşturması ve asgari sayıdaki bayiden oluşan bu teşkilatın korunması yükümlülüğünün getirildiği, söz konusu değişikliğin yürürlüğe girdiği tarihte dağıtıcı lisansı sahibi olan kişilere ise anılan yükümlülüğün 01/01/2020 tarihinden itibaren geçerli olacak şekilde uygulanacağının hükme bağlandığı,

buna göre dağıtıcı lisansı olan davacı şirketin 01/01/2020 tarihinden itibaren bir yıl geçmesine rağmen anılan yönetmelik hükmünde öngörülen sayıda istasyonlu bayiden oluşan bayilik teşkilatını oluşturmadığı ve bu durumun Petrol Piyasası Lisans Yönetmeliğinin 17. maddesinin 1. fıkrasının (h) bendinde yer verilen düzenlemeye aykırılık teşkil ettiğinden bahisle dava konusu Kurul kararı ile davacı şirketin dağıtıcı lisansının sona erdirildiği,

Ayrıca, davacı tarafından dava dilekçesinde Covid-19 'dan dolayı gecikmenin gerçekleştiği ileri sürülmekte ise de, Mahkemenin 14/10/2021 tarihli ara kararına cevaben davalı idarece davacı şirketin koronavirüs (Covid-19) salgınından kaynaklanan mücbir sebep nedeniyle, bayilik teşkilatının oluşturulmasına ilişkin olarak herhangi bir ek süre talebi ile davalı idareye bir başvurusunun bulunmadığı hususunun belirtildiği;

Öte yandan, 09/07/2019 tarih ve 30826 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Petrol Piyasası Lisans Yönetmeliği'nde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik'in 6. maddesiyle değişik Petrol Piyasası Lisans Yönetmeliği'nin 17. maddesinin birinci fıkrasının (h) bendi ile 14. maddesiyle Petrol Piyasası Lisans Yönetmeliği'nin 34. maddesinden sonra gelmek üzere eklenen 34/A maddesinin birinci fıkrasının iptali istemiyle açılan davada Danıştay Onüçüncü Dairesinin 16/11/2021 tarih ve E:2020/2618, K:2021/3847 sayılı kararı ile;

lisans kapsamındaki faaliyetlerin kısıtlanması veya faaliyetin yürütülmesine ilişkin olarak özel şartlar belirlenmesi konularında düzenlemeler yapmaya yetkili olan davalı idare tarafından, dağıtıcı lisansı sahiplerine, lisanslarının yürürlüğe girdiği tarihten itibaren üç ay içinde en az on, altı ay içinde en az yirmi beş ve bir yıl içinde en az elli istasyonlu bayinin bulunduğu bayilik teşkilatı oluşturma şartının getirilmesiyle, hukuk devleti ilkesinin bir gereği olan ölçülülük ilkesi gereğince makul dengenin kurulduğu,

lisans kapsamındaki faaliyetlerin kısıtlanması veya faaliyetin yürütülmesine ilişkin olarak özel şartlar belirlenmesi konularında düzenlemeler yapmaya yetkili olan davalı idarece, dağıtıcı lisansı sahiplerinin bu Yönetmeliğin 34/A maddesi ile belirlenen bayilik teşkilatını süresi içinde oluşturamaması veya koruyamaması durumunda lisanslarının sona erdirilmesi yönünde yapılan düzenlemede hukuka aykırılık bulunmadığına karar verildiği dikkate alındığında her ne kadar davacı tarafından süresinden sonra 50 bayi oluşturulmuş ise de, süresinde yükümlülüğünü yerine getirmemesi nedeniyle anılan iddiaya da itibar edilmediği;

Bu durumda, 5015 sayılı Kanun'un 3. maddesiyle, lisans kapsamında faaliyet yürütülebilmesine ilişkin özel şartlar belirlenmesi ve lisansın tadili ile sona ermesi konularında Yönetmelikle düzenleme yapmaya yetkili kılınmış olan davalı idarece çıkartılan Petrol Piyasası Lisans Yönetmeliği'ne 09/07/2019 tarih ve 30826 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak getirilen "Bayilik teşkilatı kurulması" başlıklı 34/A maddesinde, dağıtıcı lisansı sahiplerine belirtilen sürelerde belirtilen sayıda bayinin bulunduğu bayilik teşkilatını oluşturma yükümlülüğü getirildiği,

yine Yönetmeliğin Geçici 24. maddesiyle, dağıtıcı lisansı sahibi olan kişiler için anılan sürelerin 01/01/2020 tarihinden itibaren işlemeye başlayacağının kurala bağlandığı, bu sürenin makul bir süre olduğu, davalı idarece 01/01/2020 tarihinden itibaren bir yıl geçmesine rağmen en az 50 bayiden oluşan bayilik teşkilatına sahip olmayan dağıtıcı lisansı sahibi davacının lisansının sona erdirilmesine karar verildiği hususları dikkate alındığında, dava konusu kararda hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlem hukuka uygun bulunarak davanın reddine karar verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından, lisansı sona erdirildiğinde 44 bayisi olduğu, Mahkemece savunma alınıncaya kadar yürütmenin durdurulması isteminin kabulü kararı sonrasında yürütmenin durdurulması isteminin reddine karar verilinceye kadar geçen sürede bayi sayısının 50'ye ulaştığı, lisansın yeniden yürülük kazanması gerektiği, salgın döneminde bazı dağıtım firmalarına ek süre verilmesi yargı kararlarıyla gerçekleşmişken kendi firmalarına ek süre verilmediği, buna rağmen 50 bayi sayısına ulaşıldığı işlemin hukuki dayanağının kalmadığı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davalı idare tarafından, savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'NIN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Bölge idare mahkemesi kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı halinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.