Danıştay 13. Daire E.2022/637 K.2022/1274

Dava konusu istem: Muğla Büyükşehir Belediyesi tarafından 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu'nun 45. maddesi uyarınca açık teklif usulü ile 26/10/2021 tarihinde gerçekleştirilen ve 10/11/2021 tarihinde onaylanan, Muğla ili, Bodrum ilçesi, … Mahallesi … ada … parsel sayılı taşınmazdaki … numaralı "Büfe ve Kafeterya" nitelikli taşınmazın kiralanmasına ilişkin ihalenin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti:. İdare Mahkemesi'nce verilen … tarih ve E:.

K:… sayılı kararda; davacının da katıldığı davaya konu ihalenin 26/10/2021 tarihinde gerçekleştiği, ihalenin iptali gerektiği iddiasına yönelik tehdit ve darp olayları ise 01/11/2021 tarihinde meydana geldiği, bu sebeple, dava açma süresinin başlangıç tarihinin, bu adli olayların çıktığı zaman esas alınarak belirlenmesinin düzenlemenin amacına, hak ve nesafet kurallarına uygun olacağı, somut olayda, davacı bahsi geçen olaylar üzerine 28/12/2021 tarihli dilekçe ile ihalenin iptali talebiyle başvuruda bulunmuş ise de 2577 sayılı Kanun'un 20/A maddesinde yer alan özel düzenlemede herhangi bir istisnaya yer verilmeksizin,

idari başvuru yolunun düzenlendiği 11. madde kuralının uygulanmayacağının düzenlendiği, söz konusu başvuru tarihinin dava açma süresine herhangi bir etkisinin bulunmadığı, ilgililer hakkında ... ve ...

Cumhuriyet Başsavcılıklarına yapılan suç duyurusunun da dava açma süresini durdurmasının söz konusu olamayacağı, bu durumda, ihalenin yapılmasından kısa bir süre sonra, olayların gerçekleştiği 01/11/2021 tarihinden itibaren otuz gün içinde en geç 01/12/2021 tarihine kadar dava açılması gerekirken, işlemeye başlayan süreyi durdurmayan idari başvuru yolu kullanıldıktan sonra, 10/01/2022 tarihinde açılan davanın süre aşımı nedeniyle esasının incelenmesinin mümkün olmadığı sonucuna varılmıştır.

Belirtilen gerekçelerle davanın süre aşımı yönünden reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından, davanın süresinde açıldığı, dava açma süresinin olayların meydana geldiği 01/11/2021 tarihinden başlatılmayıp, kendilerine tebligatın yapıldığı 20/12/2021 tarihinden itibaren başlatılması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davalı idare tarafından, ihalenin gerçekleşmesinden sonra vuku bulan ve ihale süreciyle alakalı olmayan olayların dava açma süresinin başlangıcında dikkate alınmaması gerektiği belirtilerek temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'IN DÜŞÜNCESİ : İdare Hukuku'na hakim ilkelerden biri olan "İyi Yönetim İlkesi"nin unsuru ve mer'i mevzuat muvacehesinde T.C. Anayasa'sının 125. Maddesi'nin 4.fıkrasında tanzim edilen "İdare işleme karşı dava açma süresi için yazılı bildirimin esas alınması" prensibinden hareketle, dava açma süresine esas teşkil edecek tarihin, dava konusu ihalenin onaylandığı bilgisini ihtiva eden resmi yazının davacıya tebliğ tarihi olan 20/12/2021 günü olduğu düşüncesiyle Temyiz isteminin kabulü ile İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

ESAS YÖNÜNDEN

MADDİ OLAY

26/10/2021 tarihinde gerçekleştirilen ve 10/11/2021 tarihinde onaylanan Muğla ili, Bodrum ilçesi, Büfe ve Kafeterya nitelikli taşınmaz'' kiralama ihalesini kazanan davacı tarafından, ihalenin iptali için bakılan dava açılmıştır. Dava açılmadan önce, 28/12/2021 tarihinde davacı tarafından Muğla Büyükşehir Belediyesi Emlak ve İstimlak Dairesi Başkanlığı'na müracaat edilerek aynı gerekçelerle dava konusu ihalenin iptalinin talep edildiği görülmüştür.

İLGİLİ MEVZUAT

Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nın "Anayasanın bağlayıcılığı ve üstünlüğü" başlıklı 11. maddesinde, Anayasa hükümlerinin, yasama, yürütme ve yargı organlarını, idare makamlarını ve diğer kuruluş ve kişileri bağlayan temel hukuk kuralları olduğu. "Hak arama hürriyeti" başlıklı 36. maddesinde, herkesin, meşru vasıta ve yollardan faydalanmak suretiyle yargı mercileri önünde davacı veya davalı olarak iddia ve savunma ile adil yargılanma hakkına sahip olduğu.

"Temel hak ve hürriyetlerin korunması" başlıklı 40. maddesine, 03/10/2001 tarih ve 4709 sayılı Kanun'un 16. maddesiyle eklenen ikinci fıkrasında, Devletin, işlemlerinde, ilgili kişilerin hangi kanun yolları ve mercilere başvuracağını ve sürelerini belirtmek zorunda olduğu. 125. maddesinin üçüncü fıkrasında ise, idarî işlemlere karşı açılacak davalarda sürenin, yazılı bildirim tarihinden başlayacağı kurala bağlanmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Dosyanın incelenmesinden, davacının da katıldığı davaya konu ihalenin 26/10/2021 tarihinde gerçekleştirildiği, gerek ihale günü gerekse 01/11/2021 tarihinde ihalenin iptali gerektiği iddiasına dayanak alınan birtakım tehdit ve darp olaylarının vuku bulduğunun iddia edildiği, davacı tarafından 26/10/2021 ihale günü.

Cumhuriyet Başsavcılığı'na suç duyurusunda bulunulduğu,10/11/2021 tarihinde mezkûr ihalenin ita amiri tarafından onaylandığı ve taşınmazı kiralamaya hak kazandığından bahisle 15 gün içerisinde sözleşmeyi yapmak üzere başvurması gerektiğine yönelik 11/11/2021 tarih ve 62918 sayılı yazının davacıya 20/12/2021 tarihinde tebliğ edildiğinin beyan edildiği, söz konusu tebliğ tarihine yönelik olarak davalı idare tarafından herhangi bir itirazda bulunulmadığı,

davacı tarafından ihaleye fesat karıştığı iddiasıyla ihalenin iptal edilmesi için 28/12/2021 tarihinde davalı idareye yapılan başvurunun, açıklanan olayların ihalenin iptalini gerektirecek mahiyette olmadığından bahisle 29/12/2021 tarihinde reddedildiği anlaşılmaktadır.

Dava konusu ihalenin ita amirince 10/11/2021 tarihinde onaylandığı ve sözleşmeyi imzalamaya yönelik olarak 15 gün içerisinde başvurulması gerektiğini belirten … tarih ve … sayılı davalı idare işleminin 20/12/2021 tarihinde tebliğ edildiği yönünde davacı tarafından beyanda bulunulduğu, ihalenin, söz konusu adli olaylar nedeniyle ita amirince onaylanmayacağı beklentisi içinde olan davacının mevcut koşullarda ihale konusu taşınmazda faaliyet göstermesinin mümkün olmadığı iddiasına dayalı olarak bu davayı açtığı da dikkate alındığında dava açma süresinin başlangıç tarihi olarak,

ihalenin 10/11/2021 tarihinde ita amirince onaylandığının belirtildiği ve 15 gün içinde sözleşme yapmaya davet edildiği … tarih ve … sayılı davalı idare işleminin davacıya tebliğ edildiği tarihin esas alınması gerektiği sonucuna varılmışıtr.

Bu durumda, davalı idarenin … tarih ve … sayılı işleminin davacıya tebliğine ilişkin tebliğ mazbatasının ara kararıyla istenerek bu hususun açıklığa kavuşturulmasından sonra bir karar verilmesi gerekirken dava açma süresi başlangıcının adli olayların çıkma tarihi esas alınarak davanın süre aşımı yönünden reddi yolundaki temyize konu Mahkeme kararında usûl hükümlerine uygunluk bulunmamaktadır.