Danıştay 13. Daire E.2023/1175 K.2023/1876

...

DAVANIN KONUSU

Davacı şirkete ait akaryakıt istasyonunun mühürlenmesine ilişkin ... sayılı tutanak ile bu işlemin dayanağı olduğu belirtilen istasyondaki faaliyetin geçici olarak durdurulmasına ilişkin Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu işleminin iptali ve söz konusu işlemler nedeniyle yoksun kalınan zararın tazmini istenilmiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'İN DÜŞÜNCESİ

2575 sayılı Danıştay Kanunu'nun 24. maddesinde ilk derece mahkemesi olarak Danıştay'ın karara bağlayacağı uyuşmazlıklardan olmayan davanın görev yönünden reddine karar verilerek dosyanın görevli ve yetkili Ankara İdare Mahkemesi'ne gönderilmesi gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dava dilekçesi 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 14. maddesi uyarınca incelendikten sonra gereği görüşüldü:

MADDİ OLAY VE HUKUKİ SÜREÇ

Dosyanın incelenmesinden, davacı şirkete ait akaryakıt istasyonunun davalı idare tarafından tesis edilen geçici olarak faaliyetin durdurulmasına ilişkin işlem uyarınca ... sayılı tutanak ile mühürlendiği, bunun üzerine söz konusu işlemlerin iptali ile yoksun kalınan zararın tazmini istemiyle bakılan davanın açıldığı görülmektedir.

İNCELEME VE GEREKÇE

USUL YÖNÜNDEN

2575 sayılı Danıştay Kanunu'nun 24. maddesinde, ilk derece mahkemesi olarak Danıştay'da görülecek davalar sayılarak, yalnızca bu davaların ilk derece mahkemesi olarak Danıştay'ca karara bağlanacağı.

2576 sayılı Bölge İdare Mahkemeleri, İdare Mahkemeleri ve Vergi Mahkemelerinin Kuruluşu ve Görevleri Hakkında Kanun'un 1. maddesinde, bölge idare mahkemeleri, idare mahkemeleri ve vergi mahkemelerinin bu Kanunla verilen görevleri yerine getirmek üzere kurulmuş "genel görevli" mahkemeler olduğu. 5. maddesinde, idare mahkemelerinin, vergi mahkemelerinin görevine giren davalarla ilk derecede Danıştay'da çözümlenecek olanlar dışındaki davaları çözümleyeceği.

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 14/3-(a) maddesinde, dilekçelerin görev ve yetki yönünden inceleneceği. 15/1-(a) maddesinde, 14. maddenin 3. fıkrasının (a) bendine göre adlî yargının görevli olduğu konularda açılan davaların reddine, idarî yargının görevli olduğu konularda ise görevli veya yetkili olmayan mahkemeye açılan davanın görev veya yetki yönünden reddedilerek dava dosyasının görevli veya yetkili mahkemeye gönderilmesine karar verileceği.

32. maddesinin 1. fıkrasında, göreve ilişkin hükümler saklı kalmak şartıyla, bu Kanun'da veya özel kanunlarda yetkili idare mahkemesinin gösterilmemiş olması hâlinde, yetkili idare mahkemesinin, dava konusu olan idarî işlemi veya idarî sözleşmeyi yapan idarî merciin bulunduğu yerdeki idare mahkemesi olduğu kurala bağlanmıştır.

30/03/2013 tarih ve 28603 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu'nun 30. maddesi ile "Enerji Piyasası Düzenleme Kurumunun Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun" olarak başlığı değiştirilen 4628 sayılı Kanun'un "Dava hakkı" başlıklı 12. maddesinde yer alan "İdarî para cezaları dâhil, Kurul tarafından alınan bütün kararlara karşı açılan iptal davaları ilk derece mahkemesi olarak Danıştayda görülür.

Danıştay, Kurul kararlarına karşı yapılan başvuruları acele işlerden sayar." kuralı, 05/07/2012 tarih ve 28344 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan 6352 sayılı Yargı Hizmetlerinin Etkinleştirilmesi Amacıyla Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması ve Basın Yayın Yoluyla İşlenen Suçlara İlişkin Dava ve Cezaların Ertelenmesi Hakkında Kanun'un 64. maddesi ile, "İdarî yaptırım kararlarına karşı yetkili idare mahkemesinde dava açılabilir.

Kurul kararlarına karşı açılan her türlü dava öncelikli işlerden sayılır." şeklinde değiştirildiğinden, 05/07/2012 tarihinden itibaren Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu'nun ülke çapında uygulanacak düzenleyici işlemleri dışındaki kararlarına karşı açılan davaların ilk derece mahkemesi olarak Danıştay'da görülemeyeceği açıktır.

Düzenli hâle koymak, düzen vermek olarak tanımlanan düzenleme, kamu hukukunda kural koyma ile eşanlamlıdır. Kural ise, hukukta sürekli, soyut ve objektif, genel durumları belirleyen bir içeriğe sahiptir. Yasama organının yasama tasarrufları dışında idare, Anayasa ve yasal düzenlemelerden aldığı yetki ile kural koyma, düzenleme yapma yetkisine sahiptir. Düzenleme yetkisini kullanarak yönetmelik, genelge gibi düzenleyici işlemleri yapan idarenin bir işleminin düzenleyici nitelik taşıdığının kabul edilebilmesi için, söz konusu işlemin sürekli, soyut, gayrî şahsî (objektif), genel durumları belirleyen ve gösteren hükümler içermesi, başka bir anlatımla, belirtilen nitelikte kurallar koymuş olması gerekir.

Dava konusu mühürleme işlemi ile bu işlemin dayanağı olduğu belirtilen geçici olarak faaliyetin durdurulmasına ilişkin işlem yukarıda açıklanan nitelikte bir düzenleyici işlem olmadığı gibi, söz konusu işlemlerin 2575 sayılı Danıştay Kanunu'nun 24. maddesinde sayma suretiyle belirlenen Danıştay'ın ilk derece bakacağı diğer davalar kapsamında da değerlendirilemeyeceği anlaşılmaktadır.

Bu itibarla, davacı şirkete ait akaryakıt istasyonunun mühürlenmesine ilişkin ... sayılı tutanak ile bu işlemin dayanağı olduğu belirtilen istasyondaki faaliyetin geçici olarak durdurulmasına ilişkin Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu işleminin iptali ve söz konusu işlemler nedeniyle yoksun kalınan zararın tazmini istemiyle açılan bu davanın, işlemleri tesis eden idarî merciin bulunduğu yer idare mahkemesi olan Ankara İdare Mahkemesi'nce çözümlenmesi gerekmektedir.