Danıştay 13. Daire E.2023/1813 K.2023/2958

İstanbul ili, Sarıyer ilçesi, ... Mahallesi, ... parsel sayılı taşınmazın, 4046 sayılı Kanun hükümleri kapsamında satış yöntemiyle özelleştirilmesine ilişkin ihalenin iptali istenilmektedir.

DAVALININ SAVUNMASI

Davanın reddi gerektiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ... 'İN DÜŞÜNCESİ: Derdestlik nedeniyle davanın incelenmeksizin reddine karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesince, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 14. maddesi uyarınca Tetkik Hâkiminin raporu ve sözlü açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

MADDİ OLAY VE HUKUKİ SÜREÇ

İstanbul ili, Sarıyer ilçesi, ... Mahallesi, ... parsel sayılı taşınmaz, 19/05/2022 tarih ve 31840 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan 18/05/2022 tarih ve 5591 sayılı Cumhurbaşkanı kararı ile özelleştirme kapsam ve programına alınmıştır. Devam eden süreçte davalı idarenin ... tarih ve ... sayılı ihale oluru ile, söz konusu taşınmazın 4046 sayılı Kanun hükümleri kapsamında satış yöntemiyle özelleştirilmesini teminen ihale ilanına çıkılmasına karar verilmiş, bunun üzerine davacı tarafından taşınmazın satışı amacıyla yapılacak ihalenin iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır.

İNCELEME VE GEREKÇE

USUL YÖNÜNDEN

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 114. maddesinin 1. fıkrasının (ı) bendinde, "Aynı davanın, daha önceden açılmış ve hâlen görülmekte olmaması" kuralına yer verilmek suretiyle "derdestlik" bulunmaması dava açma şartları arasında sayılmış; 115. maddesinde ise, dava şartı noksanlığı tespit edildiğinde mahkemenin davayı usulden reddedeceği kurala bağlanmıştır.

6100 sayılı Kanun'un 114. maddesinin gerekçesinde, "... (ı) bendinde, aynı davanın önceden açılmış ve hâlen görülmekte olmaması hususu yani teknik bir ifadeyle derdestlik iddiası olumsuz bir dava şartı hâline getirilmiş ve bu suretle derdestlik itirazı bir ilk itiraz olmaktan çıkartılıp; dava şartına ilişkin usulî bir itiraza dönüştürülmesi sağlanmıştır. Açılmış ve hâlen görülmekte olan bir davanın davacısı, hukuki korunma sürecini başlatmıştır.

Artık onun aynı davayı bir başka mahkeme önüne getirmesinde hukuken korunmaya değer güncel bir yararı kalmamıştır; bu bağlamda, hukuken korunma ihtiyacı içerisinde bulunmamaktadır ve onun yapacağı tek iş, davanın sonucunu beklemekten ibarettir. ... Daha önce açılmış ve hâlen görülmekte olan bir davanın, hangi saikle olursa olsun ikinci kez açılması hâlinde, davacının bu ikinci davayı açmaktaki yararı hukuki değildir.

O hâlde derdestlik itirazının korunmasının temelinde, aynı davanın tekrar açılıp görülmesinin sağlanmasında davacının hiçbir hukuki yararının bulunmadığı düşüncesi yatmaktadır. Hukuki yararın ise dava şartı olduğu konusunda, bu düzenlemeden önce dahi doktrin ve yargı uygulaması bağlamında bir görüş birliği mevcuttur." açıklamasına yer verilmiştir.

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nda "derdestlik" müessesesi düzenlenmemiş ve Kanun'un 31. maddesinde, Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu ve onun yerine çıkarılan Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun derdestlik ile ilgili maddelerine atıfta bulunulmamış olmakla birlikte, tarafları, konusu ve sebebi aynı olan bir davanın daha önce aynı veya başka bir mahkemede açıldığının ve görülmekte olduğunun tespit edilmesi hâlinde, usul hukukunun temel kavramlarından olan derdestlik müessesesinin temelinde yatan, ilk davanın aynısı olan ikinci davanın açılmasında davacının hukukî yararı bulunmadığı olgusundan hareketle, ikinci davanın derdestlik nedeniyle incelenmeksizin reddine karar verilmesi gerekmektedir.

Dava dosyası ile Dairemizin E:2023/722 sayılı dosyasının birlikte incelenmesinden, davacı tarafından "İstanbul ili, Sarıyer ilçesi, ...

Mahallesi, ... parsel sayılı taşınmazın, 4046 sayılı Kanun hükümleri kapsamında satış yöntemiyle özelleştirilmesine ilişkin ihalenin" iptali istemiyle 03/03/2023 tarihinde kayıtlara alınan dilekçe ile bakılan davanın açıldığı; öte yandan, davacı tarafından söz konusu işlem ile taşınmazın özelleştirme kapsam ve programına alınmasına ilişkin 18/05/2022 tarih ve 5591 sayılı Cumhurbaşkanı kararının iptali istemiyle aynı tarihte kayıtlara alınarak Dairemizin E:2023/722 sayılı dosyasına kaydedilen bir davanın daha açıldığı ve bu davanın derdest olduğu anlaşılmakta olup;

bakılan davanın konusunu oluşturan ihalenin iptali istemine ilişkin kısım bakımından aynı istemle açılmış ve tarafları ile sebepleri de aynı olan ikinci bir dava olduğu, ayrıca her iki davada elde edilmek istenen hukukî yararın da aynı olduğu sonucuna varılmıştır.

Bu itibarla, davacının ilk davadan sonra açılan işbu davayı açmakta derdestlik nedeniyle korunmaya değer hukukî bir yararı bulunmadığından, bakılan davanın derdestlik nedeniyle incelenmesi mümkün değildir.