Danıştay 13. Daire E.2023/1904 K.2024/1925

Dava konusu istem: Aliağa Belediye Başkanlığı'nca İzmir ili, Aliağa ilçesi, ... Mahallesi, ... ada, ... parselde bulunan taşınmazın 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu'nun 35/a ve 36. maddeleri uyarınca kapalı teklif usulüyle satışına ilişkin 08/09/2022 tarihli ihalenin ve bu işlemin dayanağı ... tarih ve ... sayılı Aliağa Belediye Encümeni kararının iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesi'nce verilen kararda.

Aliağa Belediye Meclisi'nin ... tarih ve ... sayılı kararıyla mülkiyeti Belediyelerine ait uyuşmazlığa konu taşınmazın satışına karar verildiği, Aliağa Belediye Encümeni'nin ... tarih ve ... sayılı kararıyla, taşınmazın 08/09/2022 tarihinde 2886 sayılı Kanun'un 35/a ve 36. maddeleri uyarınca kapalı teklif usulüyle 6.006.000,00-TL muhammen bedelle satılmasının kararlaştırıldığı, ihale ilanının 07/08/2022 ve 31/08/2022 tarihlerinde ...

Gazetesi'nde (yerel), 27/08/2022 tarihinde ...

Gazetesi'nde (ulusal) ve 28/08/2022 tarih ve 31937 sayılı Resmî Gazete'de yayımlandığı, 08/09/2022 tarihinde gerçekleştirilen ihaleye tek istekli olarak müdahil şirketin katıldığı ve 6.050.000,00-TL bedel teklif edildiği, Aliağa Belediye Encümeni'nin ... tarih ve ... sayılı kararıyla isteklinin teklifinin kabulü ve uyuşmazlığa konu taşınmazın satılmasına karar verilmesi üzerine, davacı tarafından, 08/09/2022 tarihinde gerçekleştirilen ihale ve bu işlemin dayanağı 18/08/2022 tarihli Aliağa Belediye Encümeni kararının iptali istemiyle bakılan davanın açıldığı;

Belediyenin özel mülkiyetinde olan taşınmazın satılmasına ilişkin takdir yetkisi kapsamında alınan satış kararı neticesinde, dava konusu ihalenin yerel ve ulusal gazete ile Resmi Gazete'de ilan edildiği, ihalenin mevzuatta belirtilen usuller ile açıklık ve rekabet ilkelerine uygun olarak gerçekleştirildiği anlaşıldığından, dava konusu işlemlerde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Öte yandan, davacı tarafından, uyuşmazlık konusu taşınmazın satışına ilişkin ihale sürecinin hukuka aykırı olduğuna yönelik herhangi bir iddianın ileri sürülmediği, söz konusu taşınmazın Bozköy Köyü tüzel kişiliğinden kiralandığı ve 04/12/2012 tarihinden itibaren taraflarınca kullanıldığı,

satışa konu taşınmazın demiryolu yaklaşma ve koruma mesafeleri içerisinde olduğundan davalı idarenin satış yetkisi bulunmadığı ve satışı için Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı'ndan izin alınması gerektiği, ayrıca imar planında yeşil alanda kaldığından bahisle imar uygulaması yapılmadan ihale yapıldığı ileri sürüldüğü görülmekle birlikte, taşınmazın imar planında yeşil alanda kalması ile demiryolu yaklaşma ve koruma mesafesinde bulunmasının taşınmazın satışını engelleyecek nitelikte görülmediğinden davacının bu iddialarına itibar edilmediği belirtilmiştir.

Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlem hukuka uygun bulunarak davanın reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından, söz konusu taşınmazın bulunduğu alanın demiryolu yaklaşma ve koruma mesafesi içerisinde kaldığı ve imar planında yeşil alan olarak belirlendiği, demiryolu yaklaşma ve koruma mesafesi içinde kaldığı için taşınmazın satışı yapılmadan önce Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı'ndan satışın mümkün olup olmadığı hususunda görüş alınması gerektiği, uyuşmazlığa konu taşınmazın bulunduğu alanda imar uygulaması yapılmadığından ileride yapılacak bir imar uygulamasıyla daha değerli hale gelebilme ihtimali varken imar uygulaması yapılmadan satılmasının kamu zararına sebebiyet verebileceği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davalı idare tarafından, dava konusu işlemlerin hukuka uygun olduğu belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur. Davalı yanında müdahil tarafından savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü ile İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

İdare ve vergi mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

Dairemizin 01/02/2024 tarihli ara kararıyla Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı'ndan, dava konusu taşınmazın demiryolu yaklaşma ve koruma mesafesi içinde bulunup bulunmadığı, demiryolu yaklaşma ve koruma mesafesinde ise Bakanlığın taşınmazın satışıyla ilgili görüş verme yetki ve yükümlülüğünün bulunup bulunmadığı, bulunuyor ise konuyla ilgili herhangi bir görüş verilip verilmediği sorulmuş; Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı'nın 14/03/2024 tarihli cevap yazısında, taşınmazın satışıyla ilgili olarak görüş verme yetki ve yükümlülüklerinin bulunmadığı ifade edilmiştir.

Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

(X) KARŞI OY

3194 sayılı İmar Kanunu'nun "Amaç" başlıklı 1. maddesinde, "Bu Kanun, yerleşme yerleri ile bu yerlerdeki yapılaşmaların; plan, fen, sağlık ve çevre şartlarına uygun teşekkülünü sağlamak amacıyla düzenlenmiştir.";

"Kapsam" başlıklı 2. maddesinde, "Belediye ve mücavir alan sınırları içinde ve dışında kalan yerlerde yapılacak planlar ile inşa edilecek resmi ve özel bütün yapılar bu Kanun hükümlerine tabidir.";

"Genel esas" başlıklı 3. maddesinde, "Herhangi bir saha, her ölçekteki plan esaslarına, bulunduğu bölgenin şartlarına ve yönetmelik hükümlerine aykırı maksatlar için kullanılamaz.

";

"Kamuya ait gayrimenkuller" başlıklı 11. maddesinde, "İmar planlarında; meydan, yol, su yolu, park, yeşil saha, otopark, toplu taşıma istasyonu ve terminal gibi umumi hizmetlere ayrılmış yerlere rastlayan Vakıflar Genel Müdürlüğüne ait gayrimenkuller ile askeri yasak bölgeler, güvenlik bölgeleri ile ülke güvenliği ile doğrudan doğruya ilgili Türk Silahlı Kuvvetlerine ait harekat ve savunma amaçlı yerler hariç Hazine ve özel idareye ait arazi ve arsalar belediye veya valiliğin teklifi, Maliye ve Gümrük Bakanlığının onayı ile belediye ve mücavir alan sınırları içinde belediyeye; belediye ve mücavir alan hudutları dışında özel idareye bedelsiz terk edilir ve tapu kaydı terkin edilir...

Bu suretle maledilen arazi ve arsalar belediye veya özel idare tarafından satılamaz ve başka bir maksat için kullanılamaz. Bu hususta tapu kütüğünün beyanlar hanesine gerekli şerh konur.

Bu yerlerin kullanılış şekli, yeni bir imar planıyla değiştirilip özel mülkiyete konu olabilecek hale getirildiği takdirde, bu yerler devir alınan idareye belediye veya özel idarece aynı usulle iade edilir. Buna aykırı davranışı sabit olan ilgililer şahsen sorumludur. Bu terkinler hiçbir şekilde resim, harç ve vergiye tabi değildir.

Hazırlanan imar planı sınırları içindeki kadastral yollar ile meydanlar, imar planının onayı ile bu vasıflarını kendiliğinden kaybederek, onaylanmış imar planı kararı ile getirilen kullanma amacına konu ve tabi olurlar..." kuralına yer verilmiştir.

Uyuşmazlıkta, ihale konusu taşınmazın demiryolu güzergahında kaldığı için kamulaştırılarak 28/09/2000 tarihinde Bozköy Köyü adına tapuda tescil edildiği, adı geçen köyün mahalleye dönüşmesiyle birlikte bu taşınmazın davalı belediyenin özel mülkiyetine geçtiği, daha sonra 12/05/2017 onay tarihli Aliağa İlçesi Sanayi Bölgesi 1/1000 Ölçekli Uygulama İmar Planı İlave ve Revizyonu'nda; kısmen yol, kısmen 30,00 metre yol, kısmen park ve yeşil alan, kısmen demiryolu alanında kaldığı, ayrıca taşınmazın bir kısmının demiryollarının koruma kuşağında kaldığı dosyanın incelenmesinden anlaşılmaktadır.

Bu durumda, demiryolu güzergahında kaldığı için kamulaştırılan dava konusu taşınmazın, imar planında kısmen yol, kısmen 30,00 metre yol, kısmen park ve yeşil alan, kısmen demiryolu alanında kalması nedeniyle özel mülkiyete konu olacak şekilde satışı mümkün olmadığından, 3194 sayılı Kanun'un 11. maddesine aykırı olarak satışına ilişkin dava konusu işlemlerde hukuka uygunluk bulunmamaktadır.

Açıklanan nedenlerle, davacının temyiz isteminin kabulü ile temyize konu İdare Mahkemesi kararının bozulmasına ve dava konusu işlemlerin iptaline karar verilmesi gerektiği oyu ile aksine verilen karara katılmıyorum.