Danıştay 13. Daire E.2023/2279 K.2025/155

Dava konusu istem: Silifke Belediye Başkanlığınca ... tarihinde gerçekleştirilen ... ihale kayıt numaralı "Mersin ili, Silifke ilçesi, ... Mahallesi, Kapalı Pazar Yeri Yapım İşi"ne ilişkin ihale üzerinde bırakılan ve ... tarihinde sözleşme imzalanan davacının, mücbir sebepler dışında ihale dokümanı ve sözleşme hükümlerine uygun olarak taahhüdünü yerine getirmediğinden bahisle 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu'nun 25. maddesinin birinci fıkrasının (f) bendi ile 26. maddesi uyarınca 1 yıl süreyle bütün kamu kurum ve kuruluşlarının ihalelerine katılmaktan yasaklanmasına yönelik 07/05/2022 tarih 31828 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan ... tarih ve ... sayılı işlemin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...

İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; ihalenin davacının üzerinde kaldığı, 22/04/2021 tarihinde sözleşme imzalanarak 26/04/2021 tarihinde yer tesliminin yapıldığı, işin süresinin 180 gün olduğu, iş artışları nedeniyle verilen 90 günlük ek süre sonunda 21/01/2022 tarihinde işin tamamlanmış olması gerektiği, davacıya 19/01/2022 tarihinde EKAP üzerinden gönderilen yazı ile sözleşme konusu işin 10 gün içerisinde ihale dökümanı ve sözleşmesine uygun olarak hazır hale getirilmesi, aksi takdirde sözleşmenin feshedileceği yönünde ihtar yapıldığı,

devamında davacının taahhüdünü süresi içerisinde yerine getirmediği gerekçesiyle 07/02/2022 tarihinde sözleşmenin feshedilerek 1 yıl süreyle ihalelere katılmaktan yasaklanmasına karar verilmesi üzerine bakılan davanın açıldığı;

Davacı tarafından kapalı pazar yeri yapım işinin süresi içerisinde bitirilmediği, yapılan ihtara rağmen yükümlülüklerin yerine getirilmediğinin 01/02/2022 tarihli durum tespit tutanağı ile tespit edilerek sözleşmenin feshedildiği, davacı tarafından, Covid-19 pandemisi nedeniyle ihale konusu işin bitimi için süre uzatımı verilmesi gerektiği iddia edilmiş ise de, Silifke Belediye Başkanlığından Covid-19 nedeniyle süre uzatım talebinde bulunulmadığı, 13/01/2022 ve 18/01/2022 tarihli dilekçeler ile idareden kaynaklanan nedenlerle hak edişlerde gecikme ve proje değişiklikleri gibi sebepler ileri sürülerek süre uzatımı talebinde bulunulduğu, ...

Asliye Hukuk Mahkemesinin ... esasına kayden açılan davada alınan 04/07/2022 tarihli bilirkişi raporunda özetle "idarenin vermiş olduğu süre uzatımının yeterli olduğu, ödenmeyen hak edişlerin bulunmadığı" şeklinde tespitlere yer verildiği; yasaklama kararının mevzuatta belirtilen 45 günlük süre içerisinde verilmediği iddia edilmiş ise de, davacının sözleşmesinin feshedildiği ve yasaklama işlemlerinin başlatılması gerektiğinin ...

Valiliği Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğünün 10/04/2022 tarihli yazısı ile davalı Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığına bildirildiği, 28/04/2022 tarihinde davacının 1 yıl süreyle ihalelere katılmaktan yasaklanmasına ilişkin kararın verildiği, kararın mevzuatta öngörülen 45 günlük süre içerisinde alındığı dikkate alındığında, söz konusu iddiaların yerinde olmadığı, dolayısıyla davacının 1 yıl süreyle bütün kamu kurum ve kuruluşlarının ihalelerine katılmaktan yasaklanmasına ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlem hukuka uygun bulunarak davanın reddine karar verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından, sözleşmenin idarece haksız şekilde feshedildiği, işin yapılması için gerekli süre uzatımlarının verilmediği, yasaklama kararının, yasaklılığın gerekliliğinin neden olduğu durumu izleyen 45 gün içerisinde verilmediği, kararın süre yönünden incelenmesi ve bakan tarafından imzalanmadığı takdirde iptaline karar verilmesi gerektiği, tek yetkili olduğu firması hakkında yasaklama kararı tesis edilmediği, bunun davalı idarece eksik ve hatalı işlem tesis edildiğinin göstergesi olduğu, her ay düzenlenmesi gereken hak edişlerin düzenlenmediği ve ödeme takvimine de uyulmadığı,

hak edişlerin geç düzenlenmesi/ödenmesi nedeniyle gerekli süre uzatımı verilmediği gibi idarenin temerrüdü oluştuğundan sözleşmenin feshinin haksız olduğu, artan iş bedelleri nedeniyle iş artışı dahil sözleşme tutarı kapsamında işin tamamlanması mümkün olmadığından, sözleşmenin tasfiyesi gerekirken idarece tek taraflı feshin haksız fesih niteliğinde olduğu, 4735 sayılı Kanun'un 25. maddesinde yer alan durumlardan hiçbirinin söz konusu olmadığı,

Covid sebebiyle süre uzatımlarında talep şartının yer almadığı gibi, idarelerin Covid sebebiyle işlerin uzayabileceği öngörüsü olmasına rağmen sözleşmeyi feshetme yolunun tercih edilmesinin idarenin kötü niyetli olduğunu gösterdiği, Asliye Hukuk Mahkemesindeki davanın derdest olduğu, kesinleşmiş bir karar bulunmadığı, Mahkemece dayanak alınmasının anlaşılamadığı, yasaklamanın iptali davalarının başlı başına müstakil bir dava olup, yeterli sürelerin verilip verilmediği hususunun idare mahkemelerince ayriyeten incelenerek sonuca gidilmesi gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davalı idare ile davalı yanında müdahil tarafından, dava konusu işlem ile temyiz edilen Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuka aykırılık bulunmadığı belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'UN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Çevre ve Şehircilik Bakanlığı Merkez Teşkilatı İmza Yetkileri Yönergesi'nin 6. maddesinin birinci fıkrasının (zzz) bendinde, mahalli idarelerle ilgili 4734 sayılı Kanun ile 4735 sayılı Kanun'dan kaynaklanan ihaleden yasaklamaya ilişkin onayların Bakan Yardımcısı tarafından yapılacağı düzenlendiğinden, dava konusu işlemde yetki unsuru yönünden de hukuka aykırılık görülmemiştir.

Bölge idare mahkemesi kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı halinde mümkündür.

Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.