Danıştay 13. Daire E.2023/2290 K.2023/3631

Dava konusu istem: Mülkiyeti Gümüşhane Belediyesine ait olan … Caddesi üzerindeki Kapalı … Pazar Yerinin altında bulunan kapalı otoparkın 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu'nun 45. maddesi uyarınca açık teklif usulü ile gerçekleştirilen 3 yıl süreyle kiralama yoluyla işletilmesi için yapılan ihalenin iptaline ilişkin … tarih ve E-… sayılı işlemin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti:. İdare Mahkemesi'nce verilen kararda; mülkiyeti Gümüşhane Belediyesi'ne ait kapalı otoparkın üç yıllığına kiralama yoluyla işletilmesi için gerçekleştirilen ihale uhdesinde kalan davacı tarafından İdari Şartname'nin (Kira Şartnamesi) 8. maddesinin gereklerinin yerine getirilmediğinden bahisle ihalenin iptaline ilişkin işlemin iptali istemiyle açılan davada.

İdare Mahkemesi'nin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla işlemin iptaline karar verildiği, anılan kararın Dairemizin 20/12/2022 tarih ve E:2022/3819, K:2022/4864 sayılı kararıyla onanması üzerine davacı tarafından, yargı kararının uygulanması ve ihaleye konu yerin teslim edilmesi talebiyle yapılan başvuru üzerine idari şartların yerine getirilmediğinden bahisle davalı idarenin … tarih ve … sayılı işlemiyle ihalenin iptaline karar verildiği, anılan kararın Gümüşhane Belediye Başkanlığı Zabıta Müdürlüğü'nün … tarih ve E-… sayılı işlemiyle bildirilmesi üzerine,

bildirim işleminin 01/03/2023 tarihinde tebliğ edildiği belirtilerek dayanağı ihalenin iptali işleminin iptali istemiyle 05/04/2023 tarihinde bakılan davanın açıldığı, uyuşmazlığın ivedi yargılama usulüne tabi olduğu, davacı tarafından dava konusu işlemin tebliğ tarihi olarak gösterilen 01/03/2023 tarihinden itibaren 2577 sayılı Kanun'un 20/A maddesi uyarınca 30 günlük yasal dava açma süresi içerisinde, en son 31/03/2023 tarihinde dava açılması gerekirken, bu süre geçirildikten sonra 05/04/2023 tarihinde açılan işbu davanın esasının süre aşımı nedeniyle incelenmesine olanak bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Belirtilen gerekçelerle, davanın süre aşımı nedeniyle reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından, açılan davanın süresinde kabul edilmesi gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davalı idare tarafından, temyize konu kararın hukuka uygun olduğu belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'ÜN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Gümüşhane ili, … Caddesi'nde bulunan … Pazar Yerinin altındaki mülkiyeti Gümüşhane Belediyesi'ne ait kapalı otoparkın 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu'nun 45. maddesi uyarınca açık teklif usulü ile gerçekleştirilen 3 yıl süreyle kiralama yoluyla işletilmesi için yapılan ihalenin iptaline ilişkin 26/01/2023 tarih ve E-6544 sayılı Belediye Başkanlık Makamı Oluru işleminin iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

Anayasa'nın 40. maddesinin ikinci fıkrası hükmü ile bireylerin yargı ya da idari makamlar önünde haklarını arayabilmelerine kolaylık ve olanak sağlanması amaçlanmış; idareye, işlemlerinde, ilgililerin kaç gün içinde, hangi mercilere başvurabileceklerini bildirme yükümlülüğü getirilmiştir. Anayasa'nın 125. maddesinde de, idari işlemlere karşı açılacak davalarda sürenin "yazılı bildirim" tarihinden başlayacağı belirtilmiştir.

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 7. maddesi ile devamı maddelerde “genel dava açma süreleri” düzenlenmiş, anılan kanun'un 7. maddesinde, özel süre gösterilmeyen hâllerde idare mahkemelerinde idari işlemlere karşı dava açma süresinin "altmış gün" olduğu ve bu sürenin yazılı bildirim tarihini izleyen günden itibaren başlayacağı kurala bağlanmıştır.

Buna karşılık, 2577 sayılı Kanun'a 28/06/2014 tarihinde yürürlüğe giren 6545 sayılı Kanun'un 18. maddesiyle eklenen 20/A maddesiyle, bir kısım işlemlere karşı açılan davalarda, genel yargılama usulünden farklı olarak, gerek dava gerekse temyiz aşamasında uygulanacak "ivedi yargılama usulü" getirilmiş; ayrıca, ivedi yargılama usulünde dava açma süresinin "otuz gün" olduğu ve bu Kanun'un 11. maddesi hükümlerinin uygulanmayacağı öngörülmüştür. Anılan maddede, ihaleden yasaklama kararları hariç ihale işlemlerinden doğan uyuşmazlıklar ivedi yargılama usulünün uygulanacağı işlemler arasında sayılmıştır.

2575 sayılı Danıştay Kanunu'nun 39. maddesinde, "İçtihatları Birleştirme Kurulu, dava dairelerinin veya idari ve vergi dava daireleri kurullarının kendi kararları veya ayrı ayrı verdikleri kararlar arasında aykırılık veya uyuşmazlık görüldüğü veyahut birleştirilmiş içtihatların değiştirilmesi gerekli görüldüğü takdirde, Danıştay Başkanının havalesi üzerine, Başsavcının düşüncesi alındıktan sonra işi inceler ve lüzumlu görürse, içtihadın birleştirilmesi veya değiştirilmesi hakkında karar verir."; 40. maddesinde, "1. Kurulun, içtihatların birleştirilmesi veya değiştirilmesi hakkındaki kararları, gönderildikleri tarihten itibaren bir ay içerisinde Resmî Gazete'de yayımlanır. Bu kararlara, Danıştay daire ve kurulları ile idari mahkemeler ve idare uymak zorundadır." kuralına yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Danıştay İçtihatları Birleştirme Kurulu'nun 15/03/2022 tarih ve E:2021/2, K:2022/1 sayılı kararı ile "Yazılı olarak bildirilen özel veya genel dava açma süresine tabi idari işlemlerde dava açma süresinin belirtilmediği hâllerde genel dava açma süresinin uygulanması gerektiği" doğrultusunda içtihatlar birleştirilmiştir.

Dosyanın incelenmesinden, ihalenin iptaline ilişkin … tarih ve E-… sayılı işlemin … tarih ve E-… sayılı işlemle bildirildiği, söz konusu bildirim işleminin davacıya 01/03/2023 tarihinde tebliğ edilmesi üzerine 05/04/2023 tarihinde bakılan davanın açıldığı, ancak dava konusu işlemde ve … tarih ve E-… sayılı bildirim yazısında davacının hangi kanun yolları ve mercilerine başvurabileceğinin ve dava açma süresinin belirtilmediği anlaşılmaktadır.

Anayasa'nın 40. maddesinin 2. fıkrası hükmüne aykırı olarak dava konusu işlemde dava açma süresi belirtilmediğinden Danıştay İçtihatları Birleştirme Kurulu'nun Danıştay daire ve kurulları ile idarî mahkemeler ve idare tarafından uyulması zorunlu kararı uyarınca somut davada özel dava açma süresinin değil genel dava açma süresinin uygulanması gerekmektedir.

Bu itibarla, ihalenin iptaline yönelik dava konusu 26/01/2023 tarihli işlemin davacıya 01/03/2023 tarihinde tebliğ edildiği ve bu tarihten itibaren altmış günlük genel dava açma süresi içerisinde 05/04/2023 tarihinde bakılan davanın açıldığı göz önünde bulundurulduğunda, davanın süresinde açıldığının kabulü gerekirken, süre aşımı nedeniyle davanın reddine karar verilmesinde usûl hükümlerine uygunluk bulunmamaktadır.