Danıştay 13. Daire E.2023/2397 K.2023/3516

Kararların temyizine ilişkin temel kural bu olduğundan, "nihaî karar" tabirinden ne anlaşılması gerektiği ve dilekçe ret kararlarının niteliği üzerinde durulması gerekir.

Yargı organlarınca verilen kararlar esas olarak, ara kararlar ve nihaî kararlar olarak ikiye ayrılmaktadır. Bu ayrım ise, karar verildikten sonra kararı veren merciin uyuşmazlığın çözümü için yargılamayı sürdürüp sürdürmeyeceği hususuna dayanmaktadır.

Buna göre, uyuşmazlığın çözümü amacıyla yargılamanın ilerletilmesi için verilen kararlar "ara karar", uyuşmazlığı çözerek yargılamayı sonlandırmayı hedefleyen ve bu yönde verilen kararlar ise "nihaî karar" olarak adlandırılmaktadır. Ara kararlar ve nihaî kararlar usul veya esasa ilişkin olabilir. Hâkim (Mahkeme / Daire), karar vermekle davadan elini çekiyor ve davaya artık aynı yerde devam edilmiyorsa nihaî bir karardan bahsedilebilecektir (Atalı, Pekcanıtez Usûl, s.1967-1974).

İdari davaların açılması için düzenlenecek dilekçelerin içeriğine dair kurallar 2577 sayılı Kanun'un 3. ve 5. maddesi ile belirlenmiştir. 14. maddenin üçüncü fıkrasının (g) bendi uyarınca, dilekçelerin 3. ve 5. maddelere uygun olup olmadıklarına ilk inceleme sırasında bakılmaktadır.

15. maddenin birinci fıkrasının (d) bendine göre, mezkûr maddelere aykırı bulunan dava dilekçesinin, 30 gün içinde uygun şekilde yeniden düzenlenmek veya noksanları tamamlanmak suretiyle dava açılmak üzere reddine karar verilmektedir.

Üçüncü fıkrası ile, dilekçelerin 3. maddeye uygun olmamaları dolayısıyla reddi hâlinde yeni dilekçeler için ayrıca harç alınmayacağı; beşinci fıkrası ile, dilekçenin reddedilmesi üzerine yeniden verilen dilekçelerde aynı yanlışlıklar yapıldığı takdirde davanın reddedileceği kurala bağlanmıştır.

Ayrıca Kanun'un 15. maddesinin dördüncü fıkrasında, ilk inceleme üzerine verilen hangi kararlara karşı temyiz yoluna başvurulabileceği, istisnaları sayma yoluyla belirlenmiştir. Buna göre, idari yargının görevli olduğu konularda davanın görev ve yetki yönünden reddine ilişkin kararlar, gerçek hasma tebliğ kararları ve dilekçe ret kararları temyiz edilemeyecektir.

Dilekçe ret kararlarının niteliği itibarıyla nihaî bir karar olmadığı anlaşılmaktadır. Zira, dilekçe ret kararıyla yargılamayı sonlandırmak istenmemekte, tam aksine, davacıya ikinci bir şans verilerek, kararda belirtilen hususlara uygun şekilde verilecek dilekçe doğrultusunda uyuşmazlığın incelenmesi amaçlanmaktadır. Yeni dilekçe için ayrıca harç alınmaması ve aynı yanlışların yapılması hâlinde davanın reddedilmesi hususları da, dilekçe ret kararlarının uyuşmazlığa ilişkin nihaî bir karar olmadığına dair düşünceyi desteklemektedir.

Bu itibarla, 2577 sayılı Kanun uyarınca temyize tâbi olabilecek nihaî bir karar niteliğini haiz olmadığından temyiz edilemeyeceği açık olan Dairemizin dilekçe ret kararına karşı davalı idare tarafından yapılan temyiz isteminin reddi gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 15. maddesinin dördüncü fıkrasına göre, dava dilekçesinin reddine ilişkin kararlara karşı kanun yollarına başvurulamayacağı, 48. maddesinin altıncı fıkrası uyarınca, temyizin kesin bir karar hakkında olması hâlinde kararı veren merciin temyiz isteminin reddine karar vereceği, bu karara karşı yedi gün içinde temyiz yoluna başvurulabileceği kurala bağlanmıştır.

Bakılan davada, Dairemizin 13/09/2023 tarih ve E:2023/2397, K:2023/3516 sayılı kararı ile dava dilekçesinin reddine karar verildiği, davalı idare tarafından bu kararın temyizen incelenerek bozulmasının istenildiği anlaşılmaktadır.

Yukarıda yer verilen kural dikkate alındığında, dava dilekçesinin reddine ilişkin karara karşı temyiz kanun yoluna başvurulamayacağı açıktır.