Danıştay 13. Daire E.2023/2448 K.2024/4421

Dava konusu istem: Davacı tarafından, "... Mahallesi, ... Caddesi, No:... Arnavutköy (Ada:-Pafta:..., Parsel:...) Gaziosmanpaşa/İSTANBUL" adresindeki akaryakıt istasyonunun üzerinde bulunan devredilemez şerhinin kaldırılması ve/veya söz konusu lisansın iptali ile şirketleri adına yeni lisans verilmesi için yapılan başvuruların reddine ilişkin Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu Petrol Piyasası Dairesi Başkanlığının ... tarih ve ... sayılı işleminin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; "... Mahallesi, ... Caddesi, No:... Gaziosmanpaşa/İstanbul" adresinde bayilik lisansı ile akaryakıt faaliyeti yürüten dava dışı ... Otomotiv Akaryakıt Ürünleri Nakliye İnşaat Turizm Gıda Sanayi ve Ticaret Limited Şirketinin (...) söz konusu lisansına Vergi Denetim Kurulu Başkanlığının ... tarih ve ... sayılı yazısına istinaden devredilemezlik şerhi konulduğu, bu durumda 5015 sayılı Petrol Piyasası Kanunu'nun 20. maddesinin ikinci fıkrasının (g) bendinde, vergi incelemesi devam ettiği müddetçe söz konusu tesis için başka bir gerçek veya tüzel kişiye de lisans verilmeyeceği açıkça kurala bağlandığından, dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlem hukuka uygun bulunarak davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından, lisansa konu akaryakıt istasyonunun sahibi ile ... arasında herhangi bir kira sözleşmesi yapılmadığı, anılan istasyonun ... şirketince işgal edilerek ruhsatsız faaliyet gösterildiği, söz konusu şirketin eylemlerinden sorumlu tutulamayacakları ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davalı idare tarafından savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'İN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 17. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca davacının duruşma istemi yerinde görülmeyerek gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

ESAS YÖNÜNDEN

MADDİ OLAY

Davacı şirket tarafından "... Mahallesi, ... Caddesi, No:... Arnavutköy (Ada:-Pafta:..., Parsel:...) Gaziosmanpaşa/İSTANBUL" adresindeki akaryakıt istasyonunun üzerinde bulunan devredilemez şerhinin kaldırılması ve/veya söz konusu lisansın iptali ile şirketleri adına yeni lisans verilmesi için 13/10/2022 ve 17/10/2022 tarihlerinde davalı idareye başvurulmuştur.

Davalı idarece, anılan tesiste faaliyet gösteren eski lisans sahibi ...'nun ... numaralı lisansının devrinin engellenmesi amacıyla Vergi Denetim Kurulu Başkanlığının ... tarih ve ... sayılı yazısına istinaden sistemde lisans üzerine kayıt düşüldüğünün tespit edildiğinden bahisle 5015 sayılı Petrol Piyasası Kanunu'nun 20. maddesinin ikinci fıkrasının (g) bendi uyarınca davacının başvurusunun reddedilmesi üzerine bakılan dava açılmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Davacı tarafından verilen ve 08/04/2024 ile 30/09/2024 tarihlerinde Dairemiz kaydına alınan dilekçelerde, "dava konusu işlem davalı tarafından geri alınmış, lisans üzerindeki şerh kaldırılarak yeni lisans verilmiş ve iş yeri tekrar açılmıştır." şeklinde beyanda bulunulduğundan, Dairemizin 03/10/2024 tarihli ara kararı ile davalı idareye dava konusu işlemin geri alınıp alınmadığı sorularak söz konusu hususla ilgi tüm bilgi ve belgelerin gönderilmesi istenilmiştir.

Bunun üzerine davalı idarece gönderilen cevapta konuyla ilgili olarak Petrol Piyasası Dairesi Başkanlığınca inceleme ve değerlendirme raporunun hazırlandığı belirtilerek Hukuk Dairesi Başkanlığının ... tarih ve ... sayılı görüş yazısına yer verilmiş, anılan yazıda yer alan “28/12/2023 tarih ve 32413 sayılı Resmi Gazete ile 5015 sayılı Kanuna eklenen Geçici Madde 8'de '29/4/2021 tarihinden önce kira sözleşmesi ile kullanım hakkı devredilmiş ve devralan adına lisanslandırılmış tesislerde, bu lisans süresince 213 sayılı Kanunun 359 uncu maddesinin (a), (b) veya (ç) fıkralarında belirtilen fiillerin işlenmesi durumunda,

malikin söz konusu fiillerden dolayı şüpheli, sanık veya hükümlü olmaması kaydıyla 29/4/2021 tarihinden önce yaptığı talebe istinaden mahkemelerce işletmenin tahliyesine karar verilmesi ve kararın kesinleşmesi ya da söz konusu tarihten önce yapılan talebe istinaden tahliye kararı kesinleşmeden kiracı tarafından tesisin rıza ile terk edilmesi üzerine,

bu maddenin yürürlüğe girmesinden önce kesinleşen kararlar veya terk edilen tesisler için bu maddenin yürürlüğe girmesinden, tahliye kararı bu maddenin yürürlük tarihinden sonra kesinleşenler için ise kesinleşmeden itibaren üç ay içinde Kuruma yeni lisans için başvurulması hâlinde, söz konusu tesis için 20. maddenin ikinci fıkrasının (g) bendi uygulanmaz.

Varsa mevcut geçici durdurma hali ancak yeni lisans verilmesi durumunda kaldırılır.' hükmünün yer aldığı, yapılan başvurunun Geçici Madde 8 kapsamında öngörülen şartları sağlamadığı, istasyon malikinin söz konusu tesisin kullanım hakkını ... devrine yönelik açık ya da zımni bir iradesinin bulunmadığı,

aksine Kurumumuza ve İstanbul Büyükşehir Belediyesi'ne haksız işgalin engellenmesine yönelik başvurularının da bulunduğu dikkate alındığında, istasyon malikinin lisansa konu adreste kurulu tesis için ... kullanım hakkının devredilmesine ve ... lisanslandırılmasına ilişkin herhangi bir rızasının olmaması dolayısıyla anılan tesiste,

5015 sayılı Kanunun 20. maddesinin ikinci fıkrasının (g) bendi kapsamında iradesi dışında işlenen fiillerden malik şirketin sorumlu tutulamayabileceği ve bu nedenle malikin iyiniyetinin Türk Medeni Kanunu'nun ilgili hükümleri çerçevesinde korunması gerektiği değerlendirildiğinden söz konusu tesise yönelik yapılan lisans başvurusunun değerlendirmeye alınmasının mümkün olduğu” yönündeki beyanlarına istinaden davacının lisans başvurusunun değerlendirmeye alındığı ve Petrol Piyasası Dairesi Başkanlığının Oluru ile davacıya 11/03/2024 tarihinden itibaren 12 yıl süre ile bayilik lisansı verilmesine karar verildiği anlaşılmıştır.

Bu durumda, davacının lisans başvurusuna konu akaryakıt istasyonu için 11/03/2024 tarihinden itibaren 12 yıl süre ile davacıya bayilik lisansı verildiğinden, bakılan davanın konusuz kaldığı sonucuna varılmıştır. Bu itibarla, davanın reddi yolundaki İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf başvurusunun reddine ilişkin temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.