Danıştay 13. Daire E.2023/2889 K.2024/379

Dava konusu istem: Devrekani Belediye Başkanlığı'nca 20/11/2020 tarihinde pazarlık usulü ile gerçekleştirilen … ihale kayıt numaralı "Kurtşeyh Mahallesinde Bulunan Mevcut Futbol Sahasının Sentetik Çim Yüzeyinin Yenilenmesi, 500 Seyirci Kapasiteli Çelik Tribün, İkili Soyunma Odası ve Çevre Düzenlemesi Yapım İşi" ihalesi üzerinde bırakılan davacı şirket ile ihaleye katılan diğer ... Mühendislik ve Beton Yapı Elemanları Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.'nin (...

Mühendislik) ihale sürecinde aralarında açıkça anlaştıklarını gösteren ortaklık ve akrabalık ilişkileri ile aynı kişilerin farklı firmalar yerine işlemlere girişmesi ve ...

Mühendislik şirketinin teklif mektubunda davacının adının yazılı olması gibi tespitlerin ihale sürecinin en başından itibaren ihale şartlarını ve sonucunu etkilemeye yönelik ortak hareket ederek 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu'nun 17. maddesinin birinci fıkrasının (a), (b) ve (d) bentlerinde belirtilen yasak fiil ve davranışlarda bulunulduğundan bahisle anılan Kanun'un 58. maddesi uyarınca 1 yıl süreyle bütün kamu kurum ve kuruluşlarının ihalelerine katılmaktan yasaklanmasına ilişkin 25/09/2021 tarih ve 31609 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan … tarih ve … sayılı işlemin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda; söz konusu ihalenin pazarlık usulü ile gerçekleştirildiği, ihaleyi gerçekleştiren idarece 5 firmanın ihaleye davet edildiği, davet edilen 5 firmadan 2 firmanın ihaleye katılmadığı, bu 2 firmadan ... Yapı İnşaat Sanayi Ticaret A.Ş.'nin ihaleye katılmayacağını bildirerek teşekkür mektubu gönderdiği;

İçişleri Bakanlığı Mahalli İdareler Kontrolörü tarafından yapılan inceleme sonucunda hazırlanan raporda, " ... İhaleye davet edilen ... Yapı İnşaat Sanayi Ticaret A.Ş.'nin sahibi ve yasal temsilci ...'nin aynı zamanda ihaleye kazanan ... Yapı Elemanları Sanayi ve Ticaret Şti.'nin de yasal temsilcisi olduğu tespit edilmiştir. ... Yapı İnşaat Sanayi Ticaret A.Ş. ile ihaleye kazanan ...

Yapı Elemanları Sanayi ve Ticaret Şti.'nin kaşelerindeki ve ticaret sicili gazetesindeki sicil ilanlarında aynı adresin yazılı olduğu anlaşılmıştır. Nüfus kayıtlarının incelenmesi neticesinde ihaleye davet edilen ve teklif veren ... Mühendislik ve Beton Yapı Elemanları Sanayi ve Ticaret Şti.'nin sahibi ve yasal temsilcisi Sefa Kan'ın ihaledeki rakibi ...'nin dayısının oğlu olduğu ... ...

Mühendislik ve Beton Yapı Elemanları Sanayi ve Ticaret Şti.'nin sunduğu teklif mektubunda başvuru sahibi bölümüne rakip firma olan ... Yapı Elemanları Sanayi ve Ticaret Şti.'nin yazılı olduğu ... ... Yapı İnşaat Sanayi ve Ticaret A.Ş. adına ihaleye katılmayacağının bildirildiği teşekkür mektubunu Murat Sarıkaş isimli bir şahsın kaşeleyip imzaladığı, aynı şahsın söz konusu ihalede bu sefer ...

Yapı Elemanları Sanayi ve Ticaret Şti. adına geçici teminatın iadesinin talep edildiği dilekçeyi, iş sözleşmesi ve yer teslim tutanağını imzaladığı ..." nın belirtildiği, yine, davacı şirketin de aralarında bulunduğu ihaleye davet edilen üç firmanın yetkili temsilcilerinin birbirleriyle bağlantılı olduğu, bir firmanın davacı şirketin lehine ihaleye katılmadığı, davacı şirketin yasal temsilcisi Fatih Çelepci ile ...

Mühendislik şirketinin sahibi ve yasal temsilcisi Sefa Kan'ın akraba olması gibi ihale sürecinde birlikte hareket ettiklerini gösteren tespitlerin ihalenin başından itibaren ortak hareket ettiklerini gösterdiği, dolayısıyla 4734 sayılı Kanun'un 17. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinde belirtilen hile, anlaşma ve başka yollarla ihaleye fesat karıştırma, (b) bendinde belirtilen rekabeti veya ihale kararını etkileyecek davranışlarda bulunma ve (d) bendinde belirtilen alternatif teklif verebilme hâlleri dışında doğrudan veya dolaylı olarak birden fazla teklif vermek fiillerinin gerçekleştiği anlaşıldığından,

davacı şirketin 1 (bir) yıl süreyle tüm kamu kurum ve kuruluşlarının ihalelerine katılmaktan yasaklanmasına yönelik dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlem hukuka uygun bulunarak davanın reddine karar verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi'nce; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından, hissedarlarından olan …'nin kuzeninin ihaleye davet edilen ...

Mühendislik şirketinde hissedar olduğu, ancak akrabalığın gerektirdiği geleneksel ilişkiler dışında aralarında hiçbir ticari ilişkinin olmadığı, ayrı illerde faaliyet gösteren, hatta aynı sektörde olmaları nedeniyle zaman zaman rekabet içerisinde oldukları bir şirket olduğu, yasaklamayı gerektiren fiilin veya davranışın tespit edildiği tarihi izleyen 45 gün içinde yasaklama kararı verilmesi gerekirken bu sürenin geçirildiği, İçişleri Bakanlığı'nın 05/08/2021 tarihli onayına istinaden Mahalli İdareler Kontrolörlüğü'nün 16/06/2021 tarihli tevdi raporu uyarınca işlem yapılmasına karar verildiği,

her ne kadar Danıştay'ın eski tarihli kararları 45 günlük sürenin başlangıç tarihi olarak yasaklılık kararını veren makama talebin ulaşmasını öngörmüş olsa da, ilgili mevzuatın metni, lafzı ve gerekçesinden sürenin başlangıcının idarenin fiil ve davranışı tespit ettiği tarih olması gerektiğinin çok açık olduğu, öğrenme tarihi ile yasaklama tarihi arasında geçen sürenin 100 gün olduğu, ihaleye diğer şirketin de davet edildiğini sonradan öğrendikleri, faaliyet gösterdikleri bölgede son derece saygın ve güvenilir olmaları ile bilindikleri, ihaleye konu işin büyük bir kısmının tamamlandığı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davalı idare Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından, dava konusu işlem ile temyiz edilen Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuka aykırılık bulunmadığı belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuş; davalı yanında müdahil Devrakani Belediye Başkanlığı tarafından, savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'UN DÜŞÜNCESİ: Uyuşmazlığa konu ihalenin pazarlık usulüyle katılımcıların davet edilmesi suretiyle gerçekleştirildiği, benzer uyuşmazlıkta Dairemizin 21/03/2023 tarih ve E:2022/2993, K:2023/1312 sayılı kararıyla, pazarlık usulüyle gerçekleştirilen ihalede, ihaleye teklif verecek şirketlerin, ihaleyi gerçekleştiren idare tarafından belirlenerek pazarlık usulüyle davet edildiği,

idarenin pazarlık usulü ile gerçekleştirilecek ihalelerde de saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumlu olduğundan, ihaleye davet edilecek şirketleri tespit ederken de söz konusu ilkelere riayet etmesi gerekeceği, ancak idarece temel ilkelere aykırı olarak davacı şirket ile diğer katılımcı şirketin ihaleye davetinin sağlandığı,

idarenin kusurlu olarak gönderdiği davet yazısına itimat edilerek teklif veren davacı şirket ile diğer şirketin dolaylı olarak birden fazla teklif sunmasına idarenin sebebiyet verdiği değerlendirilerek "ihalelerde dolaylı olarak birden fazla teklif vermek" fiilini işlerken kasıtlı olarak hareket ettiğinden bahsedilemeyeceğinden 1yıl süreyle bütün kamu kurum ve kuruluşlarının ihalelerine katılmaktan yasaklanmasına ilişkin işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı yönünde karar verilmiş ise de; bakılan davada, davacı şirket ile ihaleye katılan diğer firmanın ortak hareket ettiklerine yönelik tespitlerin ihale aşamasına yönelik de olduğu, ...

Mühendislik şirketinin sunduğu teklif mektubunda, başvuru sahibi bölümüne rakip firma olan davacı Celepciler şirketinin adının yazılı olduğu tespitinin ihaleyi gerçekleştiren idareye yükletilecek bir kusur olmadığı, dolayısıyla dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı anlaşıldığından, temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKÎ DEĞERLENDİRME

Bölge idare mahkemesi kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.