Danıştay 13. Daire E.2023/3076 K.2024/288

Dava konusu istem: Davalı idarece iki taşınmazın satışına dair ilan edilen ihalenin iptal edilmesi talebiyle yapılan 13/02/2019 tarihli başvurunun reddine ilişkin Ankara Büyükşehir Belediye Başkanlığı Emlak ve İstimlak Dairesi Başkanlığı Taşınmazlar Şube Müdürlüğü'nün ...tarih ve ...sayılı işleminin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...İdare Mahkemesi'nce verilen ehliyet yönünden reddine ilişkin kararın Dairemizin 13/04/2022 tarih ve E:2020/2313 K:2022/1619 sayılı kararıyla bozulması üzerine, bozma kararına uyularak verilen kararda; Ankara ili, Yenimahalle ilçesi, ...Mahallesi, ...ada, ...parsel (1. taşınmaz) ile Ankara ili, Gölbaşı ilçesi, ...Mahallesi, ...ada, ...parsel (2. taşınmaz) sayılı taşınmazların bulunduğu alandaki imar planı değişikliklerinin iptali istemiyle açılan davaların devam ettiğinden bahisle anılan taşınmazlara ilişkin satış ihalesinin iptal edilmesi talebiyle davacı tarafından yapılan başvurunun, dava konusu işlem ile reddedildiği;

1. taşınmaz yönünden yapılan incelemede;

Ankara ili, Yenimahalle ilçesi, ...Mahallesi, ...ada, ...,...,...sayılı parsellere (Yeni ...ada ...,...,...parsel ile ...ada ...,...parseller) ilişkin Ankara Büyükşehir Belediye Meclisi'nin ...tarih ve ...sayılı kararı ile 1/5000 ölçekli nazım ve 1/1000 ölçekli uygulama imar planı değişikliklerinin onaylandığı, anılan meclis kararının iptali istemiyle açılan davada, ...İdare Mahkemesi'nin ...tarih ve E:..., K:...sayılı kararı ile, "Ankara Büyükşehir Belediye Meclisi'nin ...tarih ve ...sayılı kararı ile yine Ankara Büyükşehir Belediye Meclisi'nin ...tarih ve ...sayılı imar planı değişikliğine ilişkin kararının;

salt '±0.00 kotu altında kalan alanların emsal harici tutulması ve ±0.00 kotunun parselin cephe aldığı en yüksek kotlu yoldan verilmesi' plan notu ilavesi yapılmak suretiyle değiştirilerek onandığı, bu hâliyle dava konusu planın anılan plan değişikliği ile yürürlükten kaldırıldığı görüldüğünden işbu davanın konusuz kaldığı" gerekçeleriyle dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına kararı verildiği;

Ankara Büyükşehir Belediye Meclisi'nin ...tarih ve ...sayılı kararı ile aynı alana ilişkin plan notu teklifinin onaylandığı, anılan kararın iptali istemiyle açılan davada, Mahkemelerinin ...tarih ve E:..., K:...sayılı kararı ile, "...konut içeren karma kullanım nedeniyle alana ilişkin nüfus yoğunluğuna ilişkin bir açıklamanın yer almadığı dava konusu 1/5000 ve 1/1000 ölçekli imar planı değişikliklerinde 'Ticaret' dışında diğer kullanımların hangi oranda inşa edileceği belirsiz olduğundan, alana gelecek nüfusa ilişkin net bir ölçüm yapmanın hayli güç olması,

dolayısıyla bölgede yaşaması öngörülen nüfusa hizmet etmek üzere ne kadar sosyal ve teknik altyapı alanları ayrılacağının belirsiz kalması karşısında, dava konusu işlemde bu yönüyle hukuka uygunluk bulunmadığı, bölgede yaşaması öngörülen nüfus ve bu nüfusa hizmet edecek sosyal ve teknik altyapı alanlarına ilişkin olarak tespit edilen hukuka aykırılık nedeniyle uyuşmazlığın buna bağlı olan diğer yönlerine ilişkin bu aşamada inceleme yapılmasına hukuken gerek bulunmadığı" gerekçeleri ile dava konusu işlemin iptaline karar verildiği,

anılan karara karşı yapılan istinaf başvurusunun, 15/06/2020 tarihinde kısmen reddine ve kısmen kabulü ile bu kısım yönünden davanın reddine karar verildiği, buna göre nihayetinde sadece, 1/5000 ölçekli nazım imar planının 5. nolu bendi ile 1/1000 ölçekli uygulama imar planının 7. nolu bendine tekabül eden "±0.00 kotu altı emsal haricidir" ibaresinin, emsale dahil edilmesi gerekirken hariç tutulduğu gerekçesi ile iptaline karar verildiği;

Diğer taraftan, aynı alana ilişkin Ankara Büyükşehir Belediye Meclisi'nin ...tarih ve ...sayılı kararı ile onaylanan 1/25000 ölçekli imar planı değişikliğine karşı açılan davada, ...İdare Mahkemesi'nin ...tarih ve E:..., K:...sayılı kararı ile davanın reddine karar verildiği, anılan karara karşı yapılan istinaf başvurusunun ise açıklama eklenerek reddedildiği,

22.148,00 m² yüzölçümlü, "Ticaret-Turizm-Konut" alanına ayrılan, E:200 Yençok:Serbest yapılaşma koşullarına sahip 1. taşınmazın 20/08/2020 tarihinde satışı gerçekleştirilerek tapuda devrinin yapıldığı;

2. taşınmaz yönünden yapılan incelemede;

Taşınmazın bulunduğu alanda, Ankara Büyükşehir Belediyesi'nin ...tarih ve ...sayılı kararı ile ...parsel ve tp. ...parsel için 1/5000 ölçekli nazım ve 1/1000 ölçekli uygulama imar planı revizyonunun onaylandığı, anılan karara karşı açılan davada, Mahkemelerinin ...tarih ve E:..., K:...sayılı kararı ile dava konusu işlemin iptaline karar verildiği, anılan kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun 07/04/2021 tarihli karar ile reddedildiği;

Söz konusu iptal kararında, "..her ne kadar dava konusu imar planı revizyonları 1/100.000 ölçekli 2038 Ankara Çevre Düzeni Planı'na ve 1/25.000 ölçekli 2023 Başkent Ankara Nazım İmar Planı'na aykırılık taşımamakta ise de, hem 1/5000 ölçekli Nazım İmar Planı, hem de 1/1000 ölçekli Uygulama İmar Planı değişikliklerinin, planlama çalışmasına ilişkin mevzuatta öngörülen analiz ve araştırmalar yapılmadan, planın değişiklik gerekçesini açıklayan nesnel, teknik ve bilimsel veriler ortaya konulmadan ve bir gerekçeye dayandırılmadan hazırlandığı,

plan değişiklikleri ile alanda yapı yoğunluğu ve kat yüksekliğinin arttırılmış olmasına karşın, herhangi bir jeolojik-jeoteknik etüdün yaptırılmadığı, planlama alanında yapı ve nüfus yoğunluğu arttırılmış olmasına rağmen kentsel teknik altyapı etki değerlendirmesi raporunun hazırlattırılmadığı, 1/5000 ölçekli Nazım İmar Planı değişikliğinin, parçacıl anlayışla parsel bazlı yapıldığı,

1/1000 ölçekli Uygulama İmar Planı değişikliğinde ise, plan değişikliği ile alanda yapı ve nüfus yoğunluğu arttırılmış olmasına rağmen, söz konusu nüfus artışına hizmet edecek yeterli miktarda sosyal ve teknik altyapı alanının ayrılmadığı,(...) plan değişikliği işlemi ile alanda kat yüksekliği rejimi değiştirilmiş olmasına karşın, kat yüksekliğinin belirlenmesinde ilgili mevzuatın öngördüğü kuralların dikkate alınmadığı ve bütüncül planla bölge için öngörülenden oldukça yüksek bir kat yüksekliği rejimi oluşturularak planlamanın eşitlik ilkesinin bozulduğu" gerekçesine yer verildiği;

16.200,00 m² yüzölçümlü, ''Konut" alanına ayrılan, E:200 Yençok:Serbest yapılaşma koşullarına sahip 2. taşınmazın 29/07/2021 tarihinde satışı gerçekleştirilerek tapuda devrinin yapıldığı;

Dava konusu işlem yönünden yapılan incelemede;

1. taşınmazın bulunduğu alanı kapsayan 1/5000 ve 1/1000 ölçekli planların sadece bir plan notunun iptaline karar verildiği, diğer kısımlar açısından davanın reddine karar verildiği, 2. taşınmazın bulunduğu alanı kapsayan imar planının iptaline ilişkin mahkeme kararlarının ise yapılaşma koşullarına ilişkin olduğu, bu kararlara uygun yapılaşma şartlarında yeni bir imar planı yapılabileceği;

Bu durumda, taşınmazların bulunduğu alanı kapsayacak şekilde yapılan imar planı değişikliklerine karşı açılan davalarda iptal kararlarının gerekçelerinin imar planı arazi kullanım kararlarının değiştirilmesini gerektirir nitelikte olmadığı dikkate alındığında, satış ihalesi ilanına çıkılmasını engellemeyeceği anlaşıldığından, davacının taşınmazlara dair satış ihalesinin iptali istemiyle yaptığı başvurunun reddine ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlem hukuka uygun bulunarak davanın reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından, ihaleye konu taşınmazların bulunduğu alanlara ilişkin imar planı değişiliklerinin şehircilik ilkeleri, planlama esasları ve kamu yararına aykırı olduğu, plan değişikliği işlemlerine karşı dava açılmasının temel gerekçesinin kamusal kullanımların bertaraf edilmesi olduğu ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davalı idare tarafından, savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'UN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile İdare Mahkemesi kararının düzelterek onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

İLGİLİ MEVZUAT

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 24. maddesinin (f) bendinde, kararlarda yargılama giderleri ve hangi tarafa yükletildiğinin belirtileceği. 31. maddesinde, yargılama giderleri hususunda Hukuk Muhakemeleri Kanunu hükümlerinin uygulanacağı kurala bağlanmış; anılan madde ile atıfta bulunulan Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 323. maddesinin (ğ) bendinde, "vekille takip edilen davalarda kanun gereğince takdir olunacak vekâlet ücreti" yargılama giderleri arasında sayılmış.

326. maddesinde, yargılama giderlerinin aleyhine hüküm verilen taraftan alınmasına karar verileceği. 330. maddesinde, vekil ile takip edilen davalarda mahkemece kanuna göre takdir olunacak vekâlet ücretinin taraf lehine hükmedileceği. 332. maddesinde ise yargılama giderlerine mahkemece re'sen hükmedileceği belirtilmiştir.

2577 sayılı Kanun'un 49. maddesinin birinci fıkrasında, "Temyiz incelemesi sonunda Danıştay; a) ... b) Kararda yeniden yargılama yapılmasına ihtiyaç duyulmayan maddî hatalar ile düzeltilmesi mümkün eksiklik veya yanlışlıklar varsa kararı düzelterek onar." kuralına yer verilmiştir. 1136 sayılı Avukatlık Kanunu'nun 164. maddesinde, avukatlık ücretinin, avukatın hukukî yardımının karşılığı olan meblağı veya değeri ifade ettiği belirtilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

İdare Mahkemesi kararının, davanın reddi yolundaki esasa ilişkin kısmının incelenmesi: İdare ve vergi mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. taşınmazın bulunduğu alanda yapılan, 1/5000 ölçekli nazım imar planı değişikliği ve 1/1000 ölçekli uygulama imar planı değişikliğinin onaylanmasına ilişkin Ankara Büyükşehir Belediye Meclisi'nin ...tarih ve ...sayılı kararının iptali istemiyle açılan davada, dava konusu işlemin iptali yolundaki ...tarih ve E: ..., K: ...sayılı ...İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf başvurusunun, ...Bölge İdare Mahkemesi ...

İdari Dava Dairesi'nin ...tarih ve E:..., K:...sayılı kararı ile reddedildiği belirtilmiş ise de anılan kararın, Danıştay Altıncı Dairesi'nin 30/12/2022 tarih ve E:2021/8654, K:2022/12406 sayılı kararı ile bozulduğu ve ...Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi'nin ...tarih ve E:..., K:...sayılı ile de bozma kararına uyularak istinaf başvurusunun kabulü ile davanın reddine karar verildiği görülmüştür.

Temyizen incelenen kararın, davanın reddine ilişkin kısmı usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

İdare Mahkemesi kararının, vekâlet ücretine ilişkin kısmı yönünden incelenmesi:

Dosyanın incelenmesinden, İdare Mahkemesi'nce dava dilekçesinin davalı idareye 31/07/2019 tarihinde tebliğ edilmesine rağmen davalı idare tarafından savunma dilekçesi verilmediği, İdare Mahkemesi'nce verilen ...tarih ve E:..., K:...sayılı davanın ehliyet yönünden reddine ilişkin kararının temyiz edilmesi üzerine davacının temyiz dilekçesinin davalı idareye 13/03/2020 tarihinde tebliğ edilmesine ve yine İdare Mahkemesi'nce verilen davanın reddine ilişkin 17/07/2023 tarihli kararının temyiz edilmesi üzerine davacının temyiz dilekçesinin elektronik tebligat yoluyla 20/08/2023 tarihinde davalı idareye tebliğ edilmiş sayılmasına rağmen davalı idarece temyize cevap dilekçesi verilmediği görülmektedir.

İdare Mahkemesi'nin 16/03/2023 tarihinde ara kararı ile davalı idareden bazı hususlara ilişkin olarak bilgi ve belge istenilmesi üzerine 04/04/2023 tarihli dilekçe ile Av. ...tarafından verilen cevabın "Belediyeye bağlı İmar ve Şehircilik Daire Başkanlığı'nın ...sayılı yazısı ile Emlak ve İstimlak Daire Başkanlığı'nın ...sayılı yazısı ve eklerinin" sunulduğunun belirtilmesinden ibaret olduğu, bu hâliyle, dosyaya hukukî yardımda bulunulduğundan bahsedilemeyeceği anlaşılmaktadır.

Bu durumda, davalı idare lehine vekâlet ücretine hükmedilmemesi gerektiği hâlde, vekâlet ücretine hükmedilmesinde usûl hükümlerine uygunluk bulunmamaktadır.

Ancak, bu yanlışlığın giderilmesi yeniden yargılamayı gerektirmediğinden, 2577 sayılı Kanun'un 49. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi uyarınca temyize konu İdare Mahkemesi kararının hüküm fıkrasında yer alan "Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca duruşmasız işler için maktu olarak belirlenen 5.500,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı idareye verilmesine" ibaresinin çıkarılması suretiyle düzeltilmesi gerekmektedir.