Danıştay 13. Daire E.2023/3341 K.2024/131

Dava konusu istem: Ümraniye İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü'nce, ... Anadolu Lisesi kantininin 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu'nun 35/d ve 51/g maddeleri uyarınca pazarlık usulü ile kiralanmasına ilişkin 24/10/2022 tarihinde gerçekleştirilen ihalenin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...

İdare Mahkemesi'nce verilen kararda; davacının da iştirak ettiği ihalede ihaleyi dava dışı ...'nın aldığı, aynı gün davacı ve ihaleye gözlemci olarak katılan Av. ...'ın İdari Şartname'nin (Şartname) 8. maddesinin (c) ve (d) bendinde yer alan kurallara uymayan kişilerin ihaleye katıldığı, bu durumun ihaleyi sakatladığını ve ihalenin iptal edilmesi gerektiğini belirterek ihaleye itiraz ettikleri, itirazın reddedilmesi üzerine işbu davanın açıldığı; uyuşmazlıkta, Şartname'nin 8. maddesinin (c) bendinde, "Türkiye'nin veya kendi ülkesinin mevzuat hükümleri uyarınca kesinleşmiş sosyal güvenlik prim borcu olan";

(d) bendinde, "Türkiye'nin veya kendi ülkesinin mevzuat hükümleri uyarınca kesinleşmiş vergi borcu olanların" ihaleye giremeyeceği belirtilmiş olmakla birlikte, ihale katılımcılarının tamamının Şartname'de öngörülen belgelerle başvuruda bulundukları, tüm katılımcıların gerekli yeterliği sağladıklarının tespit edilmesinden sonra ihalenin yapıldığı, davacının iddialarının soyut nitelikte olduğu, Şartname'ye ve mevzuata aykırılığın mevcudiyetine ilişkin herhangi bir bilgi ve belgenin de sunulamadığı,

idarenin 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu'nun kendisine tanıdığı takdir yetkisi çerçevesinde dava konusu ihaleyi pazarlık usulü ile tesis ettiği, davacının bizzat kendisinin de bu ihaleye iştirak ettiği, dava konusu ihale sürecinin mevzuata uygun yürütüldüğü, ihalede açıklık ve rekabetin sağlanması ilkesi ile kamu yararının gözetildiği anlaşıldığından, mevzuat hükümlerine uygun olarak gerçekleştirilen dava konusu ihalede hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlem hukuka uygun bulunarak davanın reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından, yargı mercilerince varılan tespitlerin açık şekilde hangi vakalara binaen yapıldığının hukuki dayanakları ile birlikte gösterilmesi gerektiği, tüm katılımcıların yeterliklerinin tespitinden sonra ve Şartname'de öngörülen belgelerle başvuruların gereği gibi yapıldığı tespitinin dayanaktan yoksun olduğu, tüm katılımcıların gerekli yeterliği sağladıklarının tespiti için Şartname'nin 8. maddesinde öngörülen (c) ve (d) bendinde öngörülen şartların sağlanıp sağlanmadığını kontrol etme ve bunu re'sen tutanak altına alma zorunluluğu bulunduğu,

söz konusu hususa yönelik itirazların tutanağa geçirilmesinin istendiği ancak sözlü şekilde idarece reddedildiği, dolayısıyla, ihale komisyonunca Şartname'nin zikredilen maddesindeki bentlere ilişkin gerekli yeterliği sağlayıp sağlamadıkları incelenmeksizin ve herhangi bir belge kabul edilmeksizin ihalenin yapılmasının hukuka aykırı olduğundan ilgili ihalenin iptali gerektiği, Mahkemenin de söz konusu hususların vergi dairesi ve SGK gibi kurumlardan araştırarak karar verilmesi gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davalı idare tarafından, temyiz isteminin reddi gerektiği gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'NIN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile Mahkeme kararının gerekçeli olarak onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Ümraniye İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü'nce Ümraniye ... Anadolu Lisesi Okul kantininin kiralanmasına yönelik 24/10/2022 tarihinde 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu'nun 35/d ve 51/g maddeleri gereğince pazarlık usulü ile ihaleye çıkıldığı, davacının da iştirak ettiği ihalede ihalenin dava dışı ...'nın uhdesinde kaldığı, aynı gün davacı tarafından İdari Şartname'nin 8. maddesinin (c) ve (d) bendinde yer alan yeterliği sağlamayan kişilerin ihaleye katıldığı, ihale üzerine kalan kişinin vergi borcu ve sosyal güvenlik prim borcu olduğundan yeterliği bulunmadığı ve bu durumun ihaleyi sakatladığından ihalenin iptal edilmesi gerektiğini belirterek ihaleye itiraz edildiği, itirazın reddedilmesi üzerine anılan ihalenin iptali istemiyle işbu davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

İLGİLİ MEVZUAT

Dava konusu ihaleye ait İdari Şartname'nin "İhale Dışı Bırakılma Nedenleri" başlıklı 8. maddesinde, "Aşağıda belirtilen durumlardaki istekliler, bu durumlarının tespit edilmesi hâlinde, ihale dışı bırakılır: ... c) Türkiye'nin veya kendi ülkesinin mevzuat hükümleri uyarınca kesinleşmiş sosyal güvenlik prim borcu olan. d) Türkiye'nin veya kendi ülkesinin mevzuat hükümleri uyarınca kesinleşmiş vergi borcu olan ..." kuralına yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Dava konusu ihaleye yönelik düzenleyici kuralların yer aldığı İdari Şartname'nin 7. maddesinde, ihaleye katılamayacak olanların; 11. maddesinde, ihaleye yönelik yeterlik kriterlerinin; 8. maddesinde ise, ihale dışı bırakılma nedenlerinin düzenlendiği görülmektedir. Davacının iddiasının ise, İdari Şartname'nin 8. maddesinin (c) ve (d) bentlerinde ihale dışı bırakılma nedenleri arasında düzenlenen hususların ihaleye katılım aşamasında ihale uhdesinde kalan istekli tarafından sağlanmadığı, söz konusu isteklinin bu şartları taşımadığından ihaleye katılım şartlarını sağlamadığı, bu nedenle ihaleye katılmaması gerekirken katıldığı, bu hususa yönelik itirazların ihale aşamasında idarece değerlendirilmediği, bu nedenle ihalenin iptali gerektiği hususuna dayanmaktadır.

Davacının iddiasına konu, vergi borcu veya sosyal güvenlik prim borcu olan gerçek veya tüzel kişilerin ihaleye katılamayacağının, katılsa dahi tekliflerinin değerlendirmeye alınamayacağına yönelik hususların İdari Şartname'de yeterlik kriteri olarak öngörülmediği, mevcut ihale dokümanı itibarıyla ihale aşamasında sunulması zorunlu belgeler içerisinde yer almadığı gibi ihaleye katılımı engelleyen bir sonuca da neden olmadığı.

İdari Şartname'nin 8. maddesinin (c) ve (d) bentlerinde düzenlenen hususlara yönelik ihale öncesi ya da ihale aşamasında belge sunulması zorunlu olmadığından ihale iptaline yönelik bir aykırılık niteliği taşımadığı, sadece idarece bu hususların tespiti hâlinde isteklinin ihale dışı bırakılabileceğine yönelik olduğu, nitekim davacı tarafından, ihale uhdesinde kalan isteklinin ihale dışı bırakılması gerektiğine yönelik iddiasını kanıtlar herhangi bir bilgi ve belgenin de ortaya koyulamadığı, dolayısıyla ihaleye teklif veremeyecek, ihaleye katılamayacak bir istekli üzerine ihalenin bırakıldığı iddiasının sübuta ermediği açıktır.

Bu itibarla, 2886 sayılı Kanun'da yazılı olan hükümlere göre yapıldığı anlaşılan ihalede yukarıda aktarılan gerekçe ile hukuka aykırılık bulunmadığından, davanın reddi yolundaki İdare Mahkemesi kararında sonucu itibarıyla hukukî isabetsizlik görülmemiştir.