Danıştay 13. Daire E.2023/3348 K.2024/111

… Ltd. Şti. vekili Av. … tarafından, Karadeniz Ereğlisi Kombine Çevrim Doğalgaz Santrali projesi kapsamında yapılan başvurunun cevap verilmemek suretiyle (zımnen) reddine ilişkin işlemin iptali istemiyle Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı'na karşı açılan davada, dava dosyası incelenerek gereği görüşüldü:

Dava dosyasının incelenmesinden, davacı şirket tarafından Karadeniz Ereğlisi Kombine Çevrim Doğalgaz Santrali projesinin uygulanmasına engel teşkil eden idari işlemleri iptal eden mahkeme kararlarının kesinleşmesi üzerine anılan kararların gereğinin yerine getirilmesi için Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı'na 14/09/2023 tarihinde yapılan başvurunun zımnen reddine dair işlemin iptali istemiyle açılan dava üzerine, ... İdare Mahkemesi'nce … tarih ve E:…, K:… sayılı kararla, bakılan davanın imtiyaz şartlaşma ve sözleşmelerinden doğan bir dava olduğu, 2575 sayılı Danıştay Kanunu'nun 24. maddesi uyarınca davada Danıştay'ın görevli olduğundan bahisle dava görev yönünden reddedilerek, dava dosyasının Danıştay'a gönderildiği görülmektedir.

Yapılan ilk incelemede, davacı şirket tarafından dava konusu zımni ret işlemine dayanak gösterilen 14/09/2023 tarihli başvurunun dava dilekçesi ile birlikte sunulmadığının anlaşılması üzerine 21/11/2023 tarih ve E:… esas sayılı ara kararımız ile davacı ile davalı idareden; dava konusu edilen zımni ret işlemine esas 14/09/2023 tarihinde Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı'na yapılan başvuru ile başvurunun hangi tarihte idare kayıtlarına alındığına ilişkin bilgi ve belgelerin Dairemize gönderilmesi istenilmiştir.

Bunun üzerine davacı tarafından, Ulusal Yargı Ağı Sistemi (UYAP) üzerinden 05/12/2023 tarihinde gönderilen cevapta 14/09/2023 tarihli başvuru sunulmuştur. Davalı idare tarafından UYAP üzerinden 22/12/2023 tarihinde sunulan cevapta ise davacının 14/09/2023 tarihli başvurusunun aynı tarihte kayıtlara alındığı, anılan başvurunun reddine ilişkin 16/10/2023 tarih ve 2165753 sayılı işlemin tesis edildiği, bu işlemin 20/10/2023 tarihinde tebliğ edildiği görülmüştür.

Öte yandan, davacının talebinin açıkça reddine ilişkin … tarih ve … sayılı işleminin tebliğ edilmesi üzerine, davacı şirket tarafından bu kez de anılan işlemin iptali istemiyle 12/12/2023 tarihinde kayıtlara alınan dilekçe ile Dairemizin 2023/3623 esasına kayden yeni bir dava açıldığı ve bu davada daha önce zımni ret işleminin iptali için Dairemizin E:2023/3348 esasına kayden açılan dava ile bağlantı talebinde bulunulduğu görülmüştür.

Anayasa'nın 141. maddesinin dördüncü fıkrasıyla yargı organlarına "davaların en az giderle ve mümkün olan süratle sonuçlandırılması" görevi verilmiş olup, bu görev 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 30. maddesinde; hâkimin, yargılamanın makul süre içinde ve düzenli bir biçimde yürütülmesini ve gereksiz gider yapılmamasını sağlamakla yükümlü olduğu şeklinde tanımlanan “Usul ekonomisi ilkesi” olarak vücut bulmuştur. Anılan ilke aynı zamanda yargılama hukukunun genel bir ilkesi olup idari yargılama usulünde de uygulanması gerekeceği hususunda tereddüt bulunmamaktadır.

Davacı şirket tarafından, biri zımnî, biri açık ret olmak üzere iki ret işlemi ortaya çıktığından bahisle aynı idareye karşı iki farklı dava açılmış olsa da; taraflar arasında yargı kararlarının yerine getirilmesi talebinden kaynaklanan maddî anlamda tek bir uyuşmazlığın bulunduğu anlaşılmaktadır. Öte yandan, … tarih ve … sayılı ret işlemine açılan davada, anılan işlemin zımnen ret işlemine yeni bir takım öğeler kattığı ya da işlemin hukukî esasını farklı yönde etkilediği dolayısıyla açık ya da zimnî ret işlemlerinin maddî anlamda birbirinden farklı işlemler olduğunun kabulünü gerekli kılacak bir iddiada da bulunulmadığı görülmektedir.

Bu durumda, davaların en az giderle ve mümkün olan süratle sonuçlandırılması yargının görevi olduğundan, taraflar arasındaki aynı uyuşmazlık sebebiyle iki ayrı yargılama dosyası ile yargılamaya devam edilmesi usul ekonomisi ilkesine aykırılık oluşturacaktır.

Bu itibarla, davacının talebinin açıkça reddedilmesine yönelik işlem, talebin zımnen reddedildiği karinesini ortadan kaldırdığından, işbu dosyanın esas kaydının kapatılarak yargılamaya tek dosya üzerinden, … tarih ve … sayılı işleminin iptali istemiyle Dairemizin E:2023/3623 esasına kaydan açılan davada devam edilmesi gerekmektedir.