Danıştay 13. Daire E.2023/3356 K.2024/320

Dava konusu istem: Devlet Hava Meydanları İşletmesi Genel Müdürlüğü Şanlıurfa GAP Hava Alanı Müdürlüğü'nce 22/10/2020 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen … ihale kayıt numaralı "2021-2022 Yılları İçin Motorin Kurşunsuz Benzin ve LNG Alımı" ihalesi uhdesinde bırakılan ve 18/11/2020 tarihinde sözleşme imzalanan davacı şirketin mücbir sebep hâlleri dışında ihale dokümanı ve sözleşme hükümlerine uygun olarak taahhüdünü yerine getirmediğinden bahisle 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu’nun 26. maddesi uyarınca 2 (iki) süreyle bütün kamu kurum ve kuruluşlarının ihalelerine katılmaktan yasaklanmasına ilişkin 01/07/2022 tarih ve 31883 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan işlemin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesi'nce verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda; sözleşme tarafı yüklenicinin mücbir sebepler dışında ihale dokümanı ve sözleşme hükümlerine uygun olarak taahhüdü yerine getirmek zorunda olduğu, yükümlülüğünü yerine getirmediği tespit edilenler hakkında 1 ile 2 yıl arasında bütün kamu kurum ve kuruluşlarının ihalelerine katılmaktan yasaklama kararı verileceği;

olayda, davacı tarafından ileri sürülen doğal gaz teminine ilişkin piyasa maliyetlerinin sözleşmenin akdedilmesinden sonraki süreçte beklenmedik şekilde arttığına ve edim ifa koşullarının sözleşme taraflarından davacı şirket aleyhine ciddi oranda zorlaştığına ilişkin iddiaların mücbir sebep sayılıp sayılamayacağı hususunda davalı idare tarafından henüz bir karar alınmamışken davacının edim ifa yükümlülüğünü ihtara rağmen yerine getirmeyi bıraktığı, ayrıca sözleşme koşullarının uyarlanmasına ilişkin adli yargıda açılmış bir davanın da bulunmadığı göz önüne alındığında,

mücbir sebep koşulları oluşmadan davacının ihale dokümanı ve sözleşme hükümlerine uygun olarak taahhüdünü yerine getirmediğinin kabulü gerektiği; bu durumda, mücbir sebep koşulları oluşmadan davacının ihale dokümanı ve sözleşme hükümlerine uygun olarak taahhüdünü yerine getirmemesi sebebiyle kamu ihalelerinden iki (2) yıl süreyle yasaklanmasına ilişkin tesis edilen işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlem hukuka uygun bulunarak davanın reddine karar verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: .. Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi'nce; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından, yasaklama süresinin üst sınırdan verilmesinin ölçülülük ilkesine aykırı olduğu, fiyat artışları nedeniyle idarenin mağduriyetini gidermeye yönelik bir çabasının olmadığı, yargılamanın uzun sürmesi nedeniyle mağduriyetleri artacağından adli yargıda dava açılmadığı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davalı idare tarafından, diğer yüklenici firmalardan da benzer şikâyetler gelmesine rağmen hiçbirisinin tedariği durdurmadığı, oysaki davacının tedariği durdurduğu, özellikle kış ayına denk gelmesi nedeniyle zor duruma düşüldüğü, kurum itibarının zedelenmesine yol açtığı, Kamu İhale Kurumu'na görüş sorulduğu söz konusu durumun mücbir sebep olarak sayılamayacağı şeklinde şifai görüş verildiği belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Bölge idare mahkemesi kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.