Danıştay 13. Daire E.2023/3638 K.2024/386

Dava konusu istem: Bayilik lisansı sahibi davacı şirkete ait akaryakıt istasyonunda dağıtıcısı haricinde akaryakıt ikmali yapıldığının tespit edildiğinden bahisle 5015 sayılı Petrol Piyasası Kanunu'nun 19. maddesinin 1. fıkrasının (f) bendinin (3) numaralı alt bendi uyarınca 125.000,00-TL idari para cezası verilmesine ilişkin … tarih ve … sayılı Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu (Kurul) kararının iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...

İdare Mahkemesi'nce verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda; davacı şirket hakkında düzenlenen … sayılı Vergi Tekniği Raporu'nda ''davacının 2018 hesap dönemine ait kayıtlı motorin alış ve stokları ile satışları arasında kaydi envanter sonucu bulunan olması gereken satış miktarı ile Z raporu dökümlerinden elde edilen satış miktarı arasında 293,93 litre, otomasyon satış miktarı arasında ise 2,097,33 litre belgesiz alış miktarı bulunduğu, davacı tarafından kaçak olarak temin edilen motorinin piyasaya satışında bir kısım motorinin akaryakıt alıcısı tarafından kredi kartı ile ödemesinin yapıldığı,

satışı yapılan kaçak akaryakıtın miktar ve tutarının mali kayıtlarda bulunmasını engellemek için ise gün içinde ödeme kaydedici cihazlara veya otomasyon sistemine müdahale edilerek kredi kartı ile yapılan kaçak akaryakıt satışlarını peçelemek amacıyla madeni yağ ve antifiriz satışlarını kredi kartı ile satmış gibi kayıtlara aldığı,

ayrıca kaydi envanter tablosunda davacı hakkında herhangi bir harici done olmaksızın otomasyon verileri ile ibraz edilen belgeler ve envanter defteri üzerinden alış satış ve stok bilgileri karşılaştırılması durumunda bile belgesiz alış (kaçak akaryakıt) yaptığı sonucuna varıldığı...'' tespitlerine yer verilmesi üzerine davacı şirket hakkında soruşturma başlatıldığı, davacı şirkete isnat edilen dağıtıcısı haricinde akaryakıt ikmal etme fiilinin işleniş dönemi olarak 2018 yılının tespit edildiği,

uyuşmazlığın fiili tarihinde yürürlükte olan mevzuat hükümlerine göre çözülmesi gerektiği, davalı idare tarafından davacının fiili, 5015 sayılı Kanun'un 8. maddesinin 2. fıkrasının (a) bendinde düzenlenen dağıtıcısı dışında akaryakıt ikmali eylemi olarak nitelendirildiğinden anılan fiilin karşılığı olarak,

aynı Kanun'un 19. maddesinin ikinci fıkrasının (c) bendinin (3) numaralı alt bendi uygulanmak suretiyle, hakkında ceza yaptırımı tayini gerekmekte ise de, maddenin Anayasa Mahkemesi'nce iptal edilmiş olması nedeniyle, davacı hakkında bu madde yönünden yaptırım uygulanmasına hukuken olanak bulunmadığı gibi,

aynı fiile ilişkin olarak fiilin işlendiği tarihten sonra daha ağır bir para cezası öngören 28/02/2019 tarih ve 30700 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan 7164 sayılı Maden Kanunu ile Bazı Kanunlarda ve Kanun Hükmünde Kararnamede Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun'un 32. maddesi ile değişik 5015 sayılı Kanun'un "İdari Para Cezaları" başlıklı 19. maddesinin birinci fıkrasının (f) bendinin (3) nolu alt bendi uyarınca idari para cezası verilmesine de olanak bulunmadığı anlaşıldığından,

anılan fiil için yukarıda sözü edilen maddeler yasal dayanak olarak belirlenerek tesis edilen dava konusu Kurul kararında hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Belirtilen gerekçelerle hukuka aykırı bulunan dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti:. Bölge İdare Mahkemesi ...

İdari Dava Dairesi'nce; davacı şirket hakkında yapılan vergi incelemesi sonucunda düzenlenen … sayılı Vergi Tekniği Raporu'nda, davacının 2018 hesap dönemine ait kayıtlı motorin alış ve stokları ile satışları arasında kaydi envanter sonucu bulunan olması gereken satış miktarı ile Z raporu dökümlerinden elde edilen satış miktarı arasında 293,93 litre, otomasyon satış miktarı arasında ise 2,097,33 litre belgesiz alış miktarı bulunduğu, kaçak olarak temin edilen motorinin piyasaya satışında bir kısım motorinin akaryakıt alıcısı tarafından kredi kartı ile ödemesinin yapıldığı,

satışı yapılan kaçak akaryakıtın miktar ve tutarının mali kayıtlarda bulunmasını engellemek için ise gün içinde ödeme kaydedici cihazlara veya otomasyon sistemine müdahale edilerek kredi kartı ile yapılan kaçak akaryakıt satışlarını peçelemek amacıyla madeni yağ ve antifiriz satışlarını kredi kartı ile satmış gibi kayıtlara aldığı, kaydi envanter tablosunda davacı hakkında herhangi bir harici done olmaksızın otomasyon verileri ile ibraz edilen belgeler ve envanter defteri üzerinden alış satış ve stok bilgileri karşılaştırılması durumunda bile belgesiz alış (kaçak akaryakıt) yaptığı sonucuna varıldığının ifade edildiği,

bu nedenle 2018 yılı içerisinde kayıtlı satış miktarı 370.041,32 litre iken olması gereken satış miktarının 1.141.341,72 litre olarak hesaplandığı, bu sebeple aradaki 771.300,40 litre motorini 2018 yılı içerisinde dağıtıcısı olan firma haricinde temin ettiğinin değerlendirildiği, … sayılı Vergi Tekniği Raporu'nda ise, davacı şirketin 2019 hesap dönemine ait kayıtlı motorin alış ve stokları ile satışları arasında kaydi envanter sonucu bulunan olması gereken satış miktarı ile Z raporu dökümlerinden elde edilen satış miktarı arasında 4.758,88 litre, otomasyon satış miktarı arasında ise 3.143,48 litre belgesiz alış miktarı bulunduğu,

kaçak akaryakıt satışlarını peçelemek amacıyla, madeni yağ ve antifriz satışlarını kredi kartı ile satmış gibi kayıtlara aldığı, aynı zamanda karşıt tespit tutanağına ek yapılan ÖKC fişleri ile banka üye satış bilgileri karşılaştırmasında mükellef kurumun kaçak akaryakıt alım ve satımının olduğu kanaatine varıldığı, kaydi envanter tablosunda davacı hakkında herhangi bir harici done olmaksızın otomasyon verileri ile ibraz edilen belgeler ve envanter defteri üzerinden alış satış ve stok bilgileri karşılaştırılması durumunda bile belgesiz alış (kaçak akaryakıt) yaptığı sonucuna varıldığının ifade edildiği,

bu nedenle davacı tarafından ibraz edilen defter ve belgeler ile harici donelerin (otomasyon bilgileri, bankalardan alınan kredi kartı satış tutarları ve GİB üye banka satış bilgileri) birlikte değerlendirilmesi sonucunda 2019 yılı içerisinde kayıtlı satış miktarı 258.033,12 litre iken olması gereken satış miktarının 1.077.613,92 litre olarak hesaplandığı, bu sebeple aradaki 819.580,80 litre motorini 2019 yılı içerisinde dağıtıcısı olan firma haricinde temin ettiğinin değerlendirildiği, anılan raporların davalı idareye gönderilmesi üzerine, davacı şirket hakkında soruşturma başlatıldığı,

yapılan soruşturma sonucunda, 01/01/2018-31/12/2019 dönemine ilişkin soruşturma raporu düzenlenerek, davacı şirketin savunmasının alındığı, dava konusu işlemin tesisine neden olan ve dosya kapsamında da davacı tarafından 2018 ve 2019 yıllarında gerçekleştirildiği sabit bulunan, dağıtıcısı haricinde akaryakıt ikmali fiili nedeniyle, fiilin işlendiği 2019 yılında yürürlükte bulunan 5015 sayılı Petrol Piyasası Kanunu'nun 19. maddesinin birinci fıkrasının (f) bendinin (3) numaralı alt bendi uyarınca 125.000,00-TL idari para cezası verilmesine ilişkin dava konusu Kurul kararında hukuka aykırılık,

dava konusu işlemin iptali yolundaki Mahkeme kararında ise hukuki isabet bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, davalı tarafın istinaf başvurusunun kabulü ile İdare Mahkemesi'nce verilen kararının kaldırılmasına ve 2577 sayılı Kanun'un değişik 45. maddesinin 4. fıkrası uyarınca esastan incelenen davanın reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından, temyize konu kararda işin esasına etkili iddiaların karşılanmadığı, bu sebeple adil yargılanma hakkının ihlâl edildiği, idari para cezasına dayanak teşkil eden vergi raporu doğrultusunda tesis edilen vergi tarhiyatı ve kesişen cezaların Kayseri Vergi Mahkemesi kararları ile kaldırıldığı, söz konusu kararların istinaf incelemesinde istinaf başvurularının reddine karar verildiği, dağıtıcı firma haricinde akaryakıt ikmali yapıldığı hususunun somut bilgi ve belgelerle ortaya konulamadığı, 2018 yılı dönem içi alışlarının 246.064 litre değil 374.287 litre olduğu, bu alışlara ilişkin faturaların mevcut olduğu,

yine 2019 yılı için de dönem içi alışlarının dağıtıcı firmadan alınan faturalarla belli olduğu, faturası alınan bu ürünlerin otomasyona yansıtılmamasının hiçbir mantığı olmadığı, vergi tekniği raporunda taraflarınca kredi kartı ile yapılan madeni yağ ve antifiriz satışlarının tamamının hiçbir tespit yapılmaksızın kaçak akaryakıt olarak tespit edildiği, madeni yağ satışlarının genel itibarıyla devamlı müşterilere satıldığı, bazen malların teslimi sonrası faturalar düzenlenip kredi kartları ile ödemelerin daha sonraki günlerde müsaitlik durumuna göre yapıldığı, kredi kartı ödemelerinin alındığı ancak 7 gün içinde fatura düzenlendiği,

dava konusu idari para cezası dayanağının EPDK denetim tutanağı değil vergi raporu olduğu ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davalı idare tarafından savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Bölge idare mahkemesi kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.