Danıştay 13. Daire E.2023/459 K.2025/200

Dava konusu istem: Bayilik lisansı sahibi davacı şirkete ait akaryakıt istasyonunda 19/06/2007 tarihinde yapılan denetim sonucunda, yeterli şart ve seviyede ulusal marker içermeyen akaryakıt ikmal ettiğinin tespit edildiğinden bahisle, 5015 sayılı Petrol Piyasası Kanunu'nun 19. maddesinin ikinci fıkrasının (a) bendinin (4) numaralı alt bendi ile aynı maddenin dördüncü fıkrası uyarınca 120.000,00-TL idari para cezası verilmesine ilişkin ...tarih ve... sayılı Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu (Kurul) kararının iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...

İdare Mahkemesince verilen ...tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; dava konusu işlem tesis edilmeden önce ... tarih ve ... sayılı Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu Denetim Dairesi Başkanlığı yazısıyla davacıdan yazılı savunmasını sunmasının istenildiği, bu yazının "Kütahya - Eskişehir Karayolu 17. km" adresine tebligata çıkarıldığı, tebligat yapılamaması üzerine anılan yazının 13/03/2010 tarih ve 27520 sayılı Resmî Gazete’de ilanen tebliğ edildiği,

Mahkemelerinin 05/08/2021 tarihli ara kararı ile davacı şirkete tebligat yapılamaması üzerine resmi kurumlardan adres araştırması yapılıp yapılmadığı sorularak buna ilişkin bilgi ve belgelerin gönderilmesinin istenildiği, ara kararına davalı idarece sunulan cevapta; ilgili yazıların davacının lisansına kayıtlı adresine gönderildiğinin, ancak tebliğ edilememesi nedeniyle ilanen tebliğ yoluna başvurulduğunun belirtildiği, adres araştırması yapıldığına dair bir bilgiye ise yer verilmediği, bu durumda;

dava konusu Kurul kararı alınmadan önce usulüne uygun şekilde savunma isteme yazısının davacı şirkete tebliğ edilmesi gerektiği, tebliğ edilemediği takdirde 7201 sayılı Tebligat Kanunu'nun ilgili hükümlerindeki usul izlenerek adres araştırması yapılması ve bütün araştırmalara rağmen tebligat yapılacak bir adrese ulaşılamaması halinde adresi meçhul kapsamında değerlendirilip ilanen tebligat usulünün uygulanması gerekirken, yeterli adres araştırması yapılmadan ilanen tebliğ yoluna gidilerek davacı şirkete savunma hakkı tanınmadığı anlaşıldığından, dava konusu Kurul kararında hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Belirtilen gerekçelerle hukuka aykırı bulunan dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ...İdari Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davalı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından, lisans müracaatı sırasında muhatabın adresinin "Lisans Başvuru Dilekçesi"nde kayıt altına alındığı, lisansa kayıtlı bir bilginin değişmesi durumunda bu olayın vuku bulduğu tarihten itibaren 60 gün içinde Kuruma bildirilerek lisansın tadil edilmesi gerektiği, davacı şirketin bu yükümlülüğe aykırı davranmak suretiyle Kuruma adres değişikliği bilgisini iletmediği, Tebligat Tüzüğü'nün 46. maddesi uyarınca tebligat için adresin resmi veya hususi müessese ve dairelerden veya zabıta vasıtasıyla tahkik ve tespiti lüzumu görülmediğinden ilanen tebligat yapıldığı,

savunma dilekçesi ekinde sunulan numune alma tutanağı ve TÜBİTAK-MAM tarafından hazırlanan 1695 sayılı Motorin Analiz Raporu ile dava konusu idari para cezasına konu fiilin işlendiği hususunun sabit olduğu, dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davacı tarafından savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının gerekçeli onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Bayilik lisansı sahibi davacı şirkete ait akaryakıt istasyonunda 19/06/2007 tarihinde yapılan denetimde alınan motorin numunesi, 26/06/2007 tarihinde inceleme yapılmak üzere TÜBİTAK-MAM'a teslim edilmiştir.

Analiz sonucunda düzenlenen 6609 sayılı Motorin (50 ppm) Analiz Raporunda motorin numunesinin, teknik düzenlemede yer alan özelliklere uygun, ancak ulusal marker seviyesinin geçersiz olduğu belirtilmiştir.

Bu durumun 5015 sayılı Kanun'un 18. maddesinin dördüncü fıkrasına aykırılık teşkil ettiğinden bahisle anılan Kanun'un 19. maddesinin ikinci fıkrasının (a) bendinin (4) numaralı alt bendi ile aynı maddenin dördüncü fıkrası uyarınca 120.000,00-TL idari para cezası verilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı Kurul kararı alınmış, anılan Kurul kararının iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

5015 sayılı Petrol Piyasası Kanunu'nun fiil tarihi itibarıyla yürürlükte olan haliyle "Tanımlar ve Kısaltmalar" başlıklı 2. maddesinin (42) numaralı bendinde, "Teknik Düzenleme: Petrolün ve madeni yağın, ilgili idari hükümler de dahil olmak üzere, standartları, ölçüleri, özellikleri, işleme ve üretim yöntemleri, bunlarla ilgili terminoloji, sembol, ambalajlama, işaretleme, etiketleme ve uygunluk değerlendirmesi işlemleri hususlarından biri veya birkaçını belirten ve uyulması zorunlu olan her türlü düzenleme".

(44) numaralı bendinde ise, "Ulusal Marker: Akaryakıta rafineri çıkışında veya gümrük girişinde eklenecek katkı" olarak tanımlanmış. "Ulusal Marker" başlıklı 18. maddesinin dördüncü fıkrasında, numunelerde yapılacak testlerde ulusal markerin gerektiği şart ve seviyede bulunmadığı ve alınan numunelerin laboratuvar analizi ile teknik düzenlemelere uymadığı tespit edildiğinde 19. madde hükümlerinin uygulanacağı.

"İdari para cezaları" başlıklı 19. maddesinin ikinci fıkrasının (a) bendinin (4) numaralı alt bendinde, 18. madde hükümlerinin ihlali halinde, sorumlularına beşyüz milyar Türk Lirası idari para cezası verileceği belirtildikten sonra, aynı maddenin dördüncü fıkrasında, bayiler için yukarıda yer alan cezaların beşte birinin uygulanacağı kurala bağlanmıştır.

Öte yandan, petrol piyasasına ilişkin faaliyetler kapsamındaki tesislerin ve piyasaya sunulan petrol ve madeni yağın teknik düzenlemelere ve standartlara uygunluğu ile ilgili usul ve esasların belirlenmesi amacıyla çıkarılan ve 10/09/2004 tarih ve 25579 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Petrol Piyasasında Uygulanacak Teknik Kriterler Hakkında Yönetmeliğin 7. maddesinin (f) bendinde, numunelerde yapılacak testlerde, ulusal markerin Kurumca belirlenen şart ve seviyede bulunmadığı ve alınan numunelerin laboratuvar analizi ile teknik düzenlemelere uymadığı tespit edildiğinde ilgili mevzuat hükümlerinin uygulanacağı kural altına alınmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Aktarılan kurallar birlikte değerlendirildiğinde, ulusal markerin, akaryakıtın kaçak olup olmadığını ve kaynağını tespit etmek amacıyla akaryakıta eklenen kimyasal bir madde olduğu, akaryakıtın yeterli şart ve seviyede ulusal marker içerip içermediğine göre, teknik düzenlemelere uygunluk değerlendirmesi yapılmasının mümkün olmadığı,

yeterli şart ve seviyede ulusal marker içeren akaryakıt teknik düzenlemelere aykırı olabileceği gibi, tam tersi bir durumun da söz konusu olabileceği, bu bakımdan, dava konusu işlemin tesis edildiği tarihte yürürlükte bulunan haliyle 5015 sayılı Kanun'un 18. maddesinin dördüncü fıkrası uyarınca işlem tesis edilebilmesi için, numunesi alınan akaryakıtın hem ulusal marker seviyesinin geçersiz olduğunun, hem de teknik düzenlemelere uymadığının birlikte tespiti gerekmektedir.

Dosyanın incelenmesinden, bayilik lisansı sahibi davacı şirkete ait akaryakıt istasyonunda 19/06/2007 tarihinde gerçekleştirilen denetimde pompadan alınan motorin numunesinin 26/06/2007 tarihinde inceleme yapılmak üzere TÜBİTAK-MAM'a teslim edildiği, yapılan analizler sonucunda düzenlenen ... sayılı Motorin (50 ppm) Analiz Raporunda numunenin teknik düzenlemede yer alan özelliklere uygun, ancak ulusal marker seviyesinin geçersiz olduğu tespit edilmiştir.

Bakılan uyuşmazlıkta, analize tabi tutulan motorin numunesine ilişkin olarak düzenlenen bahse konu raporda, motorinin ulusal marker seviyesinin geçersiz çıkmasına karşın, teknik düzenlemelere uygun olduğunun tespit edilmesi karşısında, 5015 sayılı Kanun'un 18. maddesinin dördüncü fıkrası uyarınca işlem tesis edilebilmesi için gerekli olan teknik düzenlemelere aykırılık ve ulusal marker geçersizliği şartlarının aynı numuneye ait yapılan analiz raporu sonucunda bir arada gerçekleşmediği anlaşıldığından,

yeterli şart ve seviyede ulusal marker içermeyen ve ilgili teknik düzenlemelere aykırı akaryakıt ikmal edildiğinden bahisle davacı şirkete yukarıda aktarılan kanun maddesi uyarınca idari para cezası verilmesine ilişkin dava konusu Kurul kararında hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Bu itibarla, dava konusu işlemin iptali yolundaki İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf başvurusunun reddine ilişkin temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında sonucu itibarıyla hukukî isabetsizlik bulunmamaktadır.