Danıştay 13. Daire E.2024/1154 K.2025/3076

Dava konusu istem: Davacı şirket tarafından, koşullu erişim yoluyla yayın hizmeti sunduğundan bahisle, Radyo, Televizyon ve İsteğe Bağlı Yayınların İnternet Ortamından Sunumu Hakkında Yönetmeliğin (Yönetmelik) 12. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca, 2020 yılı için beyan edilen gelir tablosundaki 126.805.195,41-TL net satış tutarının binde beşi oranında 634.025,98-TL tutarındaki koşullu erişim ücreti tahakkuk ettirilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı Radyo ve Televizyon Üst Kurulu (Üst Kurul) işleminin 615.368,06-TL'lik kısmının iptali ile ödenen tutarın ödeme tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte iadesine karar verilmesi istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; davacı şirketin 2020 yılı için 9.875.357,33-TL ticari iletişim geliri elde ettiğini davalı kuruma beyan ettiği, ... tarih ve ... sayılı Yeminli Mali Müşavirlik Ticari İletişim Gelirleri Tasdik Raporu ekinde beyan ettiği 2020 dönemi gelir tablosunda net satış tutarı 126.805.195,41-TL olduğunun görüldüğü ve bu tutar esas alınarak Yönetmelik kapsamında İnternet-İBYH lisansı bulunan ve koşullu erişim sunan davacı şirkete binde beş oranında koşullu erişim ücreti hesaplanılarak tahakkuk ettirildiği,

Davacı şirkete ... tarihli ... sayılı Üst Kurul kararı ile 28/08/2019 tarihinden itibaren İNTERNET-İBYH lisansı verildiği ve kuruluşun uydu, kablo ve İnternet İsteğe Bağlı Yayın Hizmeti (İBYH) lisansı bulunduğu ve bunlara ek olarak koşullu erişim yoluyla yayın hizmeti sunduğu, kuruldan yayın lisansı alan kuruluşların münhasıran yayıncılık faaliyeti için kurulmuş medya hizmeti sağlayıcı kuruluşlar olduğu, yayıncılık faaliyeti ile uğraşan medya hizmet sağlayıcı kuruluşların elde ettiği gelirlerin ticari iletişim geliri olduğu, yayın hizmetlerini abone ve/veya kullanıcılara ücret karşılığında ve koşullu erişim yoluyla sunmaları halinde yıllık net satışlarının binde beşini ödemekle yükümlü oldukları,

Buna göre, dosyadaki bilgi ve belgelerle ilgili mevzuat hükümlerinin birlikte değerlendirilmesi sonucunda; koşullu erişim ücreti belirlenirken şirketin yıllık net satışının dikkate alınması gerektiğinin hüküm altına alındığı ve bu ücret belirlenirken şirketlerin sadece internet yayını nedeniyle elde ettiği gelirlerin dikkate alınması gerektiğine dair daraltıcı bir düzenlemenin de bulunmaması karşısında davacı şirketin Yönetmeliğin 12. maddesinin üçüncü fıkrası gereğince 2020 yılına ilişkin yıllık net satış hasılatının binde beşini koşullu erişim ücreti olarak ödemesi gerektiğinden, tesis edilen dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı,

Öte yandan, dava konusu işlem hukuka uygun bulunduğundan ödenen koşullu erişim ücretinin ödeme tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi isteminin de reddi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlem hukuka uygun bulunarak davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından, temyize konu kararın gerekçesiz olduğu, somut olaya uygulanan mevzuatın hatalı değerlendirildiği, dava konusu işlemin dayanağı olan Yönetmeliğin 12. maddesinin üçüncü fıkrasına göre yayın hizmetlerini abone ve/veya kullanıcılara ücret karşılığında ve koşullu erişim yoluyla sunan medya hizmet sağlayıcı kuruluşların yıllık net satışlarının hesabında sadece İsteğe İnternet İsteğe Bağlı Yayın Hizmeti (İBYH) Lisansı kapsamında yapılan yayınlardan elde edilen gelirin esas alınması gerektiği,

ancak davalı idare tarafından şirketin gerek televizyon yayınından gerek internet yayınından gerekse de sahibi olduğu yayın içeriklerinin pazarlamasından elde ettiği gelir üzerinden koşullu erişim ücreti tahakkuk ettirildiği, bu hususun da Yönetmeliğin kapsamına ve amacına aykırı olduğu,

şirketin sadece İBYH lisansı çerçevesinde, S Sport Plus (S Sport+) uygulaması üzerinden yapmış olduğu OTT hizmeti neticesinde elde ettiği gelirler hesaplamaya dahil edilmeliyken, şirketin ağırlıklı olarak diğer şirketlerle yapmış olduğu Kanal Taşıma Sözleşmeleri uyarınca, Kablo Yayın Lisansı ve Uydu Yayın Lisansı kapsamında yaptığı yayınlardan, ticari sözleşmeler akdetmesi neticesinde ve İBYL kapsamında gerçekleştirilen yayın hizmetlerinden elde edilen gelirler ve diğer ticari faaliyetlerinden elde ettiği gelirlerin tamamının hesaplamaya dahil edildiği,

yani 126.805.195,41-TL’lik tutarın sadece internet ortamından yapılan yayınlardan elde edilen gelir olduğunu kabul etmenin mümkün olmadığı, burada esas alınması gereken yıllık net satışların OTT gelirlerinin yıllık net satışları olduğu; şirketin, internet İBYH lisansı kapsamında gerçekleştirilen yayın hizmetlerinden elde ettiği gelirin 3.731.584,46-TL olduğu, buna göre şirkete internet İBYH lisansı kapsamında gerçekleştirilen yayın hizmetlerinden elde ettiği 3.731.000,00-TL bedelin binde beşi olarak 18.657,92-TL koşullu erişim ücreti tahakkuk ettirilmesi gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davalı idare tarafından, temyize konu kararın usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu, davacı kuruluşun kablo ve internet İBYH lisansı bulunduğu, bunlara ek olarak koşullu erişim yoluyla yayın hizmeti sunduğu, 6112 sayılı Kanun ve ilgili Yönetmelik hükümleri uyarınca, davacı kuruluşun hem elde ettiği ticari iletişim gelirleri üzerinden Üst Kurul payı hem de koşullu erişim yoluyla yayın hizmeti sunduğu için net satışların binde beşi oranında koşullu erişim ücreti Üst Kurula ödemekle yükümlü olduğu,

kuruluşun 2020 yılı için 9.875.357,33-TL ticari iletişim geliri elde ettiğini beyan ettiği, 30/06/2021 tarihli Yeminli Mali Müşavirlik Ticari İletişim Gelirleri Tasdik Raporu ekinde beyan edilen 2020 dönemi gelir tablosunda net satış tutarının 126.805.195,41-TL olarak görüldüğü, yayıncılık faaliyetleri ile uğraşan medya hizmet sağlayıcı kuruluşların elde ettiği gelirlerin ticari iletişim geliri olduğu, davacı tarafından aradaki farkın nedeni hakkında bir açıklama yapılmadığı,

Yönetmelik kapsamında İnternet-İBYH lisansı bulunan ve koşullu erişim sunan davacı kuruluşun 2020 yılı Koşullu Erişim Ücreti tahakkuku yapılabilmesi amacıyla 2020 yılı Bilanço ve eki Getir Tablosu istendiği, yayıncı kuruluşun göndermiş olduğu gelir tablosunun "NET SATIŞLAR" bölümünde belirtilen rakam üzerinden binde beş hesaplanarak tahakkuk ettirildiği, söz konusu koşullu erişim ücreti belirlenirken şirketin yıllık net satışının dikkate alınması gerektiği, mevzuatta şirketin sadece internet yayını nedeniyle elde ettiği gelirlerin dikkate alınması gerektiğine ilişkin hiçbir hüküm bulunmadığı savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'NUN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

ESAS YÖNÜNDEN

MADDİ OLAY

Davalı idare tarafından "... Yapımcılık Sanayi ve Ticaret A.Ş." unvanlı davacı kuruluşa ... tarih ve ... sayılı Üst Kurul kararı ile başvuru tarihi olan 28/08/2019 tarihinden itibaren internet ortamından isteğe bağlı yayın hizmeti (İnternet-İBYH) lisansı verilmiş;

uydu, kablo ve İnternet-İBYH lisansı bulunan kuruluş bunlara ek olarak koşullu erişim yoluyla yayın hizmeti sunmakta iken 01/08/2019 tarih ve 30849 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Radyo, Televizyon ve İsteğe Bağlı Yayınların İnternet Ortamından Sunumu Hakkında Yönetmeliğin 12. maddesinin üçüncü fıkrası çerçevesinde, davacı şirketçe 2020 yılı için beyan edilen gelir tablosundaki 126.805.195,41-TL net satış tutarının binde beşi oranında 634.025,98-TL tutarındaki koşullu erişim ücreti tahakkuk ettirilerek ... tarih ve E-... sayılı, "KEÜ (...

TV)" konulu işlem ile 30/04/2021 tarihine kadar Üst Kurul hesaplarına ödenmesi bildirilmiştir.

Bunun üzerine davacı şirket tarafından ... tarih ve E-... sayılı işlemin 615.368,06-TL'lik kısmının iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

6112 sayılı Radyo ve Televizyonların Kuruluş ve Yayın Hizmetleri Hakkında Kanun'un işbu dava tarihi itibarıyla yürürlükte olan "Amaç" başlıklı 1. maddesinde, "Bu Kanunun amacı; radyo, televizyon ve isteğe bağlı yayın hizmetlerinin düzenlenmesi ve denetlenmesi, ifade ve haber alma özgürlüğünün sağlanması,

medya hizmet sağlayıcılarının idarî, malî ve teknik yapıları ve yükümlülükleri ile Radyo ve Televizyon Üst Kurulunun kuruluşu, teşkilâtı, görev, yetki ve sorumluluklarına ilişkin usul ve esasları belirlemektir.", "Kapsam" başlıklı 2. maddesinde, "Bu Kanun, Türkiye Cumhuriyeti Devletinin yargı yetkisi altında, her türlü teknik, usul ve araçlarla ve her ne isim altında olursa olsun elektromanyetik dalgalar veya diğer yollarla yapılan radyo, televizyon ve isteğe bağlı yayın hizmetleriyle ilgili hususları kapsar. ...","Tanımlar" başlıklı 3. maddesinde, "Bu Kanunun uygulanmasında; ...

h) İsteğe bağlı yayın hizmeti: Programların kullanıcının seçtiği bir zamanda ve münferit isteği üzerine medya hizmet sağlayıcı tarafından düzenlenmiş bir program kataloğuna bağlı olarak izlendiği veya dinlendiği yayın hizmetini,

...

l) Medya hizmet sağlayıcı: Radyo, televizyon ve isteğe bağlı yayın hizmeti içeriğinin seçiminde editoryal sorumluluğu bulunan ve bu hizmetin düzenlenme ve yayınlanma biçimine karar veren tüzel kişiyi,

...

z) Ticarî iletişim: Radyo ve televizyon reklamları, program desteklemesi, tele-alışveriş ve ürün yerleştirmeyi de kapsamak üzere, ekonomik bir faaliyette bulunan gerçek veya tüzel kişinin, ürün, hizmet veya imajını, doğrudan veya dolaylı olarak tanıtmak amacıyla tasarlanmış sesli veya sessiz görüntülerin bir ücret veya benzeri bir karşılıkla ya da öz tanıtım amacıyla bir programla birlikte ya da bir program içine yerleştirilerek verilmesini,

...

ff) Yayın hizmeti: Medya hizmet sağlayıcının editoryal sorumluluğu altında ve temel amacı kamuoyunu bilgilendirmek, eğlendirmek veya eğitmek üzere elektronik iletişim şebekeleri yoluyla program sunmak olan, bireysel iletişim hariç olmak üzere, televizyon yayın hizmeti, isteğe bağlı yayın hizmeti ve ticarî iletişim ile radyo yayın hizmetini,

hh) Yayın lisansı: Medya hizmet sağlayıcı kuruluşlara, bu Kanun ve bu Kanuna dayanılarak çıkarılan yönetmelik ve diğer düzenlemelerde belirtilen şartları haiz oldukları takdirde kablo, uydu, karasal ve benzeri ortamlardan her türlü teknoloji ile yayın yapabilmeleri için her bir yayın türü, tekniği ve ortamına ilişkin olarak ayrı ayrı olmak üzere Üst Kurulca verilen izin belgesini, ifade eder." kuralları yer almaktadır.

01/08/2019 tarih ve 30849 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Radyo, Televizyon ve İsteğe Bağlı Yayınların İnternet Ortamından Sunumu Hakkında Yönetmeliğin işbu dava tarihi itibarıyla yürürlükte olan "Dayanak" başlıklı 3. maddesinde,"(1) Bu Yönetmelik; 15/2/2011 tarihli ve 6112 sayılı Radyo ve Televizyonların Kuruluş ve Yayın Hizmetleri Hakkında Kanunun 19 uncu, 27 nci, 29 uncu, 29/A nıncı, 32 nci, 33 üncü, 37 nci, 42 nci ve 44 üncü maddeleri ile 4/5/2007 tarihli ve 5651 sayılı İnternet Ortamında Yapılan Yayınların Düzenlenmesi ve Bu Yayınlar Yoluyla İşlenen Suçlarla Mücadele Edilmesi Hakkında Kanunun 8/A nıncı maddesine dayanılarak hazırlanmıştır."; "Tanımlar" başlıklı 4. maddesinde, (1) Bu Yönetmeliğin uygulanmasında; ...

o) Koşullu erişim: Yayın hizmetlerine abonelik veya başka bir yöntemle önceden izin verilmesi yoluyla koşullu olarak erişimi sağlayan her türlü teknik tedbir ve düzenlemeyi,

...

ş) Net satış: 4/2/1924 tarihli ve 406 sayılı Telgraf ve Telefon Kanununun Ek 37 nci maddesinde tanımlanan net satışları, ... ifade eder."; "İnternet ortamından yayın lisans ücreti ve mali yükümlülükler" başlıklı 12. maddesinde, "(3) Yayın hizmetlerini abone ve/veya kullanıcılara ücret karşılığında ve koşullu erişim yoluyla sunan medya hizmet sağlayıcı kuruluşlar yıllık net satışlarının binde beşini izleyen yılın Nisan ayı sonuna kadar Üst Kurula öderler."; "Medya hizmet sağlayıcı kuruluşların yükümlülükleri" başlıklı 16. maddesinde, "(1) İnternet ortamından yayın lisansı verilen medya hizmet sağlayıcı kuruluşlar; ...

j) 26/8/2011 tarihli ve 28037 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Medya Hizmet Sağlayıcı Kuruluşların Elde Ettiği Ticari İletişim Gelirlerinin Denetimi ve Bu Gelirler Üzerinden Alınacak Üst Kurul Paylarının Beyan ve Ödenmesine İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik hükümlerine göre elde ettiği ticari iletişim gelirlerini beyan etmekle ve buna isabet eden Üst Kurul payını ödemekle,

k) Yayın hizmetlerini abone ve/veya kullanıcılara ücret karşılığında ve koşullu erişim yoluyla sunmaları halinde yıllık net satışlarının binde beşini izleyen yılın Nisan ayı sonuna kadar Üst Kurula ödemekle, yükümlüdürler." kuralı yer almaktadır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Üst Kurulca 6112 sayılı Kanun’un 19, 27, 29, 29/A, 32, 33, 37. 42 ve 44. maddeleri ile 5651 sayılı Kanun'un 8/A maddesine dayanılarak Radyo, Televizyon ve İsteğe Bağlı Yayınların İnternet Ortamından Sunumu Hakkında Yönetmelik hazırlanmış ve 01/08/2019 tarih ve 30849 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe konulmuş, davacı tarafından işbu Yönetmeliğin 12. maddesinin üçüncü fıkrası çerçevesinde, davacı şirketçe 2020 yılı için beyan edilen gelir tablosundaki net satış tutarının binde beşi oranında hesaplanan koşullu erişim ücretinin tahakkuk ettirilmesi üzerine söz konusu tahakkuk işleminin 615.368,06-TL'lik kısmının iptali istemiyle işbu dava açılmıştır.

Ne var ki, işbu dava devam ederken 01/08/2019 tarih ve 30849 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Radyo, Televizyon ve İsteğe Bağlı Yayınların İnternet Ortamından Sunumu Hakkında Yönetmeliğin işbu dava konusu işlemin de dayanağını teşkil eden 12. maddesinin üçüncü fıkrası ile 16. maddesinin birinci fıkrasının (k) bendinin iptali istemiyle açılan davada Dairemizce 13/10/2025 tarih ve E:2022/3178, K:2025/3075 sayılı karar ile söz konusu Yönetmelik hükümlerinin dava konusu işlem tarihi itibariyle yasal dayanaktan yoksun olduğundan bahisle iptaline karar verilmiştir.

Bu çerçevede, dava tarihi itibarıyla yasal dayanağı bulunmadığı gerekçesiyle iptaline karar verilen Yönetmelik hükümleri uyarınca tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uygunluk görülmemiştir.

Bu itibarla, davanın reddi yönündeki İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf isteminin reddine ilişkin temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.