Danıştay 13. Daire E.2024/2007 K.2025/2472

Dava konusu istem: ... Enerji Yatırım Üretim ve Ticaret A.Ş.'ye Şapdağı Rüzgar Enerji Santrali (RES) projesi için verilen ... tarih ve... sayılı üretim lisansında yer alan türbin koordinat tadili talebi kapsamındaki iş ve işlemlerin Elektrik Piyasası Dairesi tarafından yürütülmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu (Kurul) kararının (c) bendinin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...

İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; davacı şirket tarafından, Balıkesir ili, İvrindi ve Havran ilçesi sınırları içerisinde davacıya ait maden ruhsat alanları ile çakışacak şekilde aynı bölgede müdahil şirket tarafından projesi yürütülen Şapdağı RES Projesi Özel İzin Alanı'nda bazı türbin yerleşimlerinin revize edilmesine ilişkin Maden İşleri Genel Müdürlüğünün (güncel adı Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğü) ... tarih ve ... sayılı işleminin...

İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla iptal edildiği, dolayısıyla söz konusu iptal kararı ile birlikte türbin değişikliğine dayalı lisans tadilinden önceki hukuki durumun kendiliğinden geri geldiği, zira davalı idareyi türbin koordinat talebi kapsamındaki iş ve işlemler konusunda yetkilendiren tasarrufun esasen mahkeme kararı ile hukuka aykırı bulunarak iptal edilen anılan işlem olduğu,

bu bağlamda arada sebep-sonuç ilişkisi söz konusu olduğundan, tadilin tamamlanmasına ilişkin işlemlerin Elektrik Piyasası Dairesince yürütülmesine yönelik alınan dava konusu kararın hukuka aykırı hale geldiği ileri sürülmüş ise de, Şapdağı RES Projesi Özel İzin Alanı'nda bazı türbin yerleşimlerinin revize edilmesine ilişkin 15/03/2018 tarihli işlemi iptal eden anılan mahkeme kararının, ... Bölge İdare Mahkemesi ...

İdari Dava Dairesinin ...tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla kaldırılarak davanın reddine verilmiş olması nedeniyle anılan işlemin halen hukuk aleminde varlığını koruduğu, dolayısıyla 15/03/2018 tarihli işlemin bir sonucu olarak tesis edilen dava konusu işlemin de hukuka uygunluk karinesinden yararlanacağı, bunun yanında türbin koordinat tadili talebi kapsamındaki iş ve işlemlerin Elektrik Piyasası Dairesi tarafından yürütülmesi yönünde alınan dava konusu kararın davalı idarenin yetki alanı dahilinde bulunduğu hususları bütün olarak dikkate alındığında, dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlem hukuka uygun bulunarak davanın reddine karar verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından, ... tarih ve ... sayılı işleme yönelik yargılama sürecinin devam ettiği, temyiz incelemesinin sonucu beklenmeden karar verilmesinin usule aykırı olduğu, uluslararası standartta ekonomik ve işletilebilir mahiyette altın cevheri bulunan alanda RES projesine izin verildiği, işlemin kamu yararına ve hukuka uygun olmadığı ileri sürülmektedir.

TARAFLARIN SAVUNMALARI

Davalı idare tarafından, savunma verilmemiştir. Davalı yanında müdahil tarafından, kararın usul ve yasaya uygun olduğu belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'NUN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının gerekçeli onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

... Enerji Yatırım Üretim ve Ticaret A.Ş. tarafından yapılan başvuru sonucunda Balıkesir ili, Havran ilçesinde 55 MW gücünde kurulması planlanan Şapdağı RES Projesi için anılan şirkete 49 yıl süreli...tarih ve... sayılı üretim lisansı verilmiştir.

Anılan üretim lisansında inşaat öncesi dönem 22 ay, inşaat dönemi 38 ay, tesis tamamlanma süresi 60 ay olarak belirlenmiş, tesis tamamlanma tarihi 09/02/2017 olarak lisansa derç edilmiş, süre uzatım taleplerinde ileri sürülen gerekçeler mücbir sebep değerlendirilerek projenin tesis tamamlama süresi ... tarih ve ... sayılı Kurul kararı çerçevesinde önce 09/12/2017; daha sonra ... tarih ve... sayılı Kurul kararıyla 09/11/2019; ...tarih ve ... sayılı Kurul kararı ile de 09/08/2020 olarak tadil edilmiştir.

Müdahil şirket tarafından 08/12/2017 tarihinde yapılan başvuru ile lisans özel hükümlerinde yer alan türbin sayısı, türbin gücü, toplam kurulu güç ve türbin koordinatlarında değişiklik ve inşaat öncesi dönem süresine 18 ay ek süre talebinde bulunulmuş, bunun üzerine ... tarih ve ... sayılı Kurul kararı ile,

"a) Şirketin ...tarih ve ... barkod numaralı,... tarih ve ... barkod numaralı ve ... tarih ve ... barkod numaralı yazılarında ileri sürdüğü idari mercilerdeki gecikmelerin ve Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı Maden İşleri Genel Müdürlüğünün ... tarih ve ...sayılı yazısında belirttiği hususların Elektrik Piyasası Lisans Yönetmeliği'nin (Yönetmelik) 35. maddesinin 2. fıkrası uyarınca mücbir sebepler kapsamında değerlendirilmesine, b) Şirketin Yönetmeliğin Geçici 15. maddesinin birinci fıkrasının (a) ve (b) bendinde belirtilen yükümlülüklerinin tesis tamamlama tarihi 09/08/2020 tarihine kadar ertelenmesine,

c) Şirketin ...tarih ve ... barkod numaralı, ... tarih ve ... barkod numaralı ve ... tarih ve ... barkod numaralı yazıları ile yapmış olduğu türbin koordinat tadili talebi kapsamındaki iş ve işlemlerin Elektrik Piyasası Dairesi tarafından yürütülmesine," karar verilmiştir.

Müdahil şirketin tadil talebine ilişkin Yenilenebilir Enerji Genel Müdürlüğü tarafından ... tarih ve ... sayılı yazıyla uygun görüş verilmiş, ... tarih ve ... sayılı Enerji Piyasası Daire Başkanlığı Olur'u ile lisansı tadil talebi uygun bulunmuş, Çevresel Etki Değerlendirmesi Yönetmeliği kapsamındaki kararın lisans tadili yapılmasının uygun bulunduğunun tebliğinden itibaren 90 (doksan) günlük süre içerisinde ... tarih ve ... sayılı "ÇED Olumlu Belgesi"nin sunulmasıyla lisans tadil tamamlanmıştır.

Diğer taraftan, Maden İşleri Genel Müdürlüğünün ... tarih ve ... sayılı işlemiyle davacı şirkete ait maden işletme ruhsat alanları içerisinde bulunan Şapdağı RES projesi için ER:... erişim numaralı 128,36 hektarlık Özel İzin Alanı belirlenmiş, söz konusu Özel İzin Alanı içerisindeki proje alanının 376,37 hektar şeklinde revize edilerek yeni bir RES proje alanı belirlenmesine yönelik Maden İşleri Genel Müdürlüğünün ...tarih ve ... sayılı işlemi tesis edilmiş, ... İdare Mahkemesinin... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla söz konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Davacı şirket tarafından, davalı idareye 26/05/2021 ve 08/06/2021 tarihli dilekçeler ile başvuru yapılarak, mahkemece verilen söz konusu iptal kararının geçmişe etkili olarak müdahil şirkete verilen 2018 tarihli lisans tadili ve buna dayalı olarak yapılmış tüm işlemleri hukuken dayanaksız hale getirdiğinden bahisle iptal kararının gereklerinin 2577 sayılı Kanun'un 28. maddesi uyarınca yerine getirilmesi talep edilmiş, Elektrik Piyasası Dairesi Başkanlığının ... tarih ve ... sayılı işlemi ile,

Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğünün ...ve ... sayılı yazısında, anılan iptal kararı üzerine ilgili alanın özel izin alanından çıkartılarak bilgi amaçlı alan statüsüne kaydedildiği, bu alan üzerindeki bütün kısıtlamaların kaldırıldığı, söz konusu alanın maden arama, işletme ve işletme izni talepleri işlemlerine açık hale geldiği belirtilerek davacının talebi ve mahkeme kararı doğrultusunda gerekli iş ve işlemlerin yapılmasının talep edildiği,

üretim lisanslarında Elektrik Piyasası Lisans Yönetmeliği'nin 24. maddesi uyarınca gerekli tadillerin yapılabileceği, anılan kural uyarınca proje kurulu gücü, ünite sayısı, ünite kurulu gücü ve ünite koordinatları değişikliğine bağlı olarak talep doğrultusunda... tarih ve ... sayılı Enerji Piyasası Daire Başkanlığı Olur'u ile tadil işleminin yapıldığı, Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğü tarafından projelere uygunluk yazısı verilmesinin önlisans/lisans verilmesi veya tadil edilmesi koşullarından olmadığı,

anılan iptal kararının imar planlarına veya ÇED kararına etkisi olup olmadığının ilgili kurumlarca tespit edileceği, bu belgelerde bir değişiklik olursa ivedilikle Kurumun bilgilendirilmesi gerektiği, ilgili mahkeme kararı gereğince bahsi geçen alanda maden faaliyeti yürütülmesinde bir sakınca bulunmadığının değerlendirildiği belirtilerek davacının talebi reddedilmiştir.

Bunun üzerine dava konusu projeye ilişkin...tarih ve ... sayılı üretim lisansında yer alan türbin koordinat tadili talebi kapsamındaki iş ve işlemlerin Elektrik Piyasası Dairesi tarafından yürütülmesine ilişkin... tarih ve ...sayılı Kurul kararının (c) bendinin iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu'nun "Lisans esasları" başlıklı 5. maddesinde, "(1) Lisans, bu Kanun hükümleri uyarınca üzerinde kayıtlı piyasa faaliyetlerinin yapılabilmesi için tüzel kişilere verilen izin belgesidir. 11'inci maddenin onuncu fıkrasında belirtilen piyasalara ilişkin hükümler saklı kalmak üzere, lisanslara ilişkin olarak aşağıdaki hususlar Kurum tarafından çıkarılan yönetmelikle düzenlenir:

a) Başvuru ve değerlendirme usul ve esasları ile lisansların verilmesi, tadili, sona erdirilmesi, iptali, süreleri, süre uzatımı, yenilenmesi ve lisans kapsamındaki hak ve yükümlülüklerin belirli bir süre askıya alınmasına ilişkin usul ve esaslar (...)" kuralına yer verilmiştir.

02/11/2013 tarih ve 28809 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Elektrik Piyasası Lisans Yönetmeliği'nin işlem tarihindeki haliyle "Lisans tadil başvurularının incelenmesi, değerlendirilmesi ve sonuçlandırılması" başlıklı 24. maddesinde, "(...) (7) Lisans sahibinin talebiyle yapılacak tadillerde, tadil hakkındaki kararın ardından lisans tadil işlemi ilgili ana hizmet birimi tarafından gerçekleştirilir. Tadil kararında herhangi bir yükümlülüğün belirlenmesi halinde, söz konusu yükümlülüklerin tadil kararının tebliğinin yapıldığı tarihten itibaren otuz gün veya tadil kararında öngörülen süre içerisinde Kuruma sunulması zorunludur. Bu yükümlülüğün yerine getirilmemesi halinde, lisans tadili talebi reddedilmiş sayılır. (...)

(9) Üretim lisansına konu üretim tesisi sahasının değiştirilmek istenmesi ve bu durumun mücbir sebepler veya Kurul tarafından uygun bulunan haller kapsamında olduğunun tespiti durumunda, talep edilen değişikliğin üçüncü kişilere ilişkin hak ihlaline yol açmaması, bağlantı noktasının veya bağlantı bölgesinin değişmemesi ve Yenilenebilir Enerji Genel Müdürlüğü tarafından yapılan teknik değerlendirmenin uygun olması hallerinde, söz konusu lisansta gerekli tadiller yapılabilir.

(10) Yapılan değerlendirme sonucu ilgili mevzuat açısından uygun görülen lisans tadil başvurusu, ilgisine göre Kurul ya da ilgili ana hizmet birimi tarafından sonuçlandırılır.

(11) Aşağıda belirtilen konulardaki lisans tadili talepleri, ilgili ana hizmet birimi tarafından sonuçlandırılır:

a) Tarifesi düzenlemeye tabi tüzel kişiler dışında, lisans sahibi tüzel kişinin unvan ve nev’i değişikliği.

b) (e) bendi hükmü saklı kalmak koşuluyla, lisansların özel hükümlerinde yer alan bağlantı noktası ve kurulu gücü değişmemek kaydıyla, ünite sayısı, ünite gücü, ünite koordinatları, yıllık elektrik enerjisi üretim miktarı, bulunduğu il, ilçe, mevki ve üretim tesisi adı.

c) Lisansların özel hükümlerinde yer alan bildirim adresi değişikliği.

ç) Tüzel kişilikte doğrudan veya dolaylı pay sahibi olan gerçek ve tüzel kişilere ait bilgiler.

d) Rüzgar enerjisine dayalı üretim lisanslarında komşu sahalardaki türbin koordinatlarının etkilenmediği yönünde Yenilenebilir Enerji Genel Müdürlüğünden alınacak uygunluk belgesi ve Teknik Etkileşim İznine binaen yapılan üretim tesisi sahası içerisindeki türbin koordinatlarına ait bilgilerin değiştirilmesi.

e) 10 MWm’ı geçmemek kaydıyla, kurulu gücün toplamda yüzde onuna kadar değiştirilmesi kapsamında yapılacak değişiklikler. Bu bent kapsamında yapılacak tadiller için, bu Yönetmeliğin sermaye ve teminat yükümlülüklerine ilişkin hükümleri uygulanmaz. Bu fıkra kapsamında yapılan tadil işlemlerine üçüncü kişiler tarafından itiraz edilmesi halinde söz konusu itiraz ve itiraza konu tadil işlemi Kurul tarafından sonuçlandırılır.(...)" kurallarına yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Aktarılan mevzuatın değerlendirilmesinden, lisans sahibinin talebi üzerine alınan tadil hakkındaki kararın ardından tadil işleminin ilgili ana hizmet birimi tarafından gerçekleştirileceği, yapılan değerlendirme sonucu uygun görülen lisans tadil başvurusunun, ilgisine göre Kurul ya da ilgili ana hizmet birimi tarafından sonuçlandırılacağı, lisansların özel hükümlerinde yer alan bağlantı noktası ve kurulu gücü değişmemek kaydıyla, ünite sayısı, ünite gücü,

ünite koordinatları ile rüzgar enerjisine dayalı üretim lisanslarında komşu sahalardaki türbin koordinatlarının etkilenmediği yönünde Yenilenebilir Enerji Genel Müdürlüğünden alınacak uygunluk belgesi ve Teknik Etkileşim İznine binaen yapılan üretim tesisi sahasısındaki türbin koordinatlarına ait bilgilerin değiştirilmesinin ilgili ana hizmet birimince sonuçlandırılacak tadil talepleri arasında yer aldığı anlaşılmaktadır.

Dosyanın incelenmesinden, müdahil şirketin 08/12/2017, 12/01/2018 ve 27/02/2018 tarihli yazıları ile yapmış olduğu türbin koordinat tadili talebi kapsamındaki iş ve işlemlerin Elektrik Piyasası Dairesi tarafından yürütülmesine ... tarih ve... sayılı Kurul kararının (c) bendi uyarınca karar verildiği, müdahil şirketin tadil talebine ilişkin Yenilenebilir Enerji Genel Müdürlüğünün ... tarih ve ... sayılı yazısıyla, üretim tesisine ilişkin santral sahaları ve ünite bilgileri dikkate alındığında komşu sahalardaki türbinlerin etkilenmediği,

lisansa derç edilen tesis sahası dışına çıkılmadığı tespit edilerek talebin "Rüzgar Kaynağına Dayalı Elektrik Üretimi Başvurularının Teknik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik" esaslarına uygun olduğu yönünde görüş verildiği, bunun üzerine Elektrik Piyasası Dairesi Başkanlığının ... tarih ve ... sayılı işlemiyle üretim lisansında yer alan türbin sayısının, toplam kurulu gücün ve ünite koordinatlarının değiştirilmesi yönündeki tadil talebinin uygun bulunduğu, bu konudaki yazının tebliğinden itibaren verilen süre içerisinde ... tarih ve ... sayılı "ÇED Olumlu Belgesi"nin sunulmasıyla lisans tadil işleminin tamamlandığı görülmektedir.

Şapdağı RES Proje Özel İzin Alanına revize edilmesine yönelik Maden İşleri Genel Müdürlüğünün ... tarih ve ... sayılı işleminin iptaline yönelik... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararına karşı yapılan istinaf başvurusu ... Bölge İdare Mahkemesi ...

İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E..., K... sayılı kararıyla kabul edilerek, anılan mahkeme kararının kaldırılmasına ve davanın reddine karar verilmiş ise de, anılan Bölge İdare Mahkemesi kararının temyiz başvurusu sonucunda Danıştay Sekizinci Dairesinin 25/02/2025 tarih ve E:2022/3213, K:2025/1393 sayılı kararıyla bozulması üzerine ... Bölge İdare Mahkemesi ...

İdari Dava Dairesince bozma kararına uyularak ... tarih ve E..., K... sayılı kararda, "dosyada yer alan bilgi ve belgeler ile bilirkişi raporundaki tespitler birlikte değerlendirildiğinde, madencilik faaliyeti ve RES yatırımı ilgili olarak madencilik faaliyetinin mi yoksa RES yatırımının mı gerçekleşeceği hakkında 3213 sayılı Maden Kanunu'nun 7. maddesinin 15. ve 16. fıkralarında yer verilen düzenlemeler dikkate alınarak Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığınca bir karar verilmesi gerektiğinden,

Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğünce tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı" belirtilerek istinaf başvurusunun gerekçeli olarak reddine karar verilmiştir.

Bu durumda, tadil hakkındaki kararın ardından tadil işleminin ilgili ana hizmet birimi tarafından gerçekleştirileceği, müdahil şirketin türbin koordinatlarına ait bilgilerin değiştirilmesi yönündeki tadil başvurusunun ana hizmet birimi olan Elektrik Piyasası Dairesi Başkanlığınca sonuçlandırılacak tadil talepleri arasında yer aldığı, ilgili ana hizmet biriminin yetkisi dahilinde türbin koordinatlarına ilişkin tadil talebinin uygun bulunduğu ve ÇED kararının sunulmasıyla da tadil işleminin tamamlandığı dikkate alındığında, üretim lisansında yer alan türbin koordinat tadili talebi kapsamındaki iş ve işlemlerin Elektrik Piyasası Dairesi tarafından yürütülmesine ilişkin dava konusu Kurul kararında hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Davacı tarafından maden ruhsat sahasında Proje Özel İzin Alanı'nın revize edilmesine yönelik ... tarih ve ... sayılı işlemin iptal edildiği gerekçesiyle dava konusu işlemin dayanaksız kaldığı ileri sürülmüş ise de lisans tadil işlemlerinin tesis edildiği tarihteki durum ve şartlar dikkate alınarak Elektrik Piyasası Lisans Yönetmeliği'nin 24. maddesinde öngörülen kurallar çerçevesinde yapıldığı,

maden ruhsat sahasındaki Proje Özel İzin Alanı'nın revize edilmesine yönelik işlemin lisans tadilinin bir koşulu olmadığı dikkate alındığında, bu işlemin daha sonra mahkeme kararıyla iptal edilmesi doğrudan ve geçmişe etkili olacak şekilde müdahil şirketin türbin koordinat tadili talebi kapsamındaki iş ve işlemlerin Elektrik Piyasası Dairesince yürütülmesine yetki veren Kurul kararını hukuka aykırı hale getirmeyecektir.

Bu itibarla, dava konusu Kurul kararının türbin koordinat tadili talebi kapsamındaki iş ve işlemlerin Elektrik Piyasası Dairesi tarafından yürütülmesine yönelik kısmında hukuka aykırılık, davanın reddi yönündeki İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf başvurusunun reddine ilişkin temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında sonucu itibarıyla hukuki isabetsizlik bulunmamaktadır.